Wetsvoorstel Oneerlijke Handelspraktijken: ´dode mus´ of bruikbaar instrument?

(5 december 2020 – update 210217) Minister Schouten stuurde op 19 november haar wetsvoorstel ´Oneerlijke Handelspraktijken in de landbouw- en voedselvoorzieningsketen´ ter goedkeuring naar de Tweede Kamer. De parlementsleden kunnen op 17 december reageren en uiterlijk 1 mei 2021 moet de wet in werking treden. Oud LNV-beleidsambtenaar De Jong kraakt het wetsvoorstel af en typeert het als een ´dode mus´. De Nederlandse Akkerbouw Vakbond die – samen met andere organisaties – jarenlang lobbyde tegen oneerlijke handelspraktijken, is tevreden met de wet.
Update: op 11 februari 2021 nam de Tweede Kamer het wetsvoorstel ongewijzigd aan.
Lees verder“Wetsvoorstel Oneerlijke Handelspraktijken: ´dode mus´ of bruikbaar instrument?”

Landbouwindustrie lobbyt voor behoud vette subsidies en tegen eerlijker en duurzamer Farm-to-Fork beleid

foto Corporate Europe Observatory
foto Corporate Europe Observatory

(12 oktober 2020) Interne documenten tonen aan dat grote landbouwconcerns voor instandhouding van het Gemeenschappelijke Landbouw Beleid lobbyen en voor ondermijning van de Europese ´Farm to Fork´ strategie.

 

Lees verder“Landbouwindustrie lobbyt voor behoud vette subsidies en tegen eerlijker en duurzamer Farm-to-Fork beleid”

Colombiaanse aardappeltelers geholpen met WTO-geschil over bevroren friet?

(1 november 2019 – update 200331) De EU wil bij de Wereldhandelsorganisatie WTO een zaak aanspannen tegen Colombia. Het gaat over tariefheffingen op geïmporteerde bevroren frietjes uit Nederland, België, Duitsland en Frankrijk. Deze handelskwestie verhult een harde concurrentieslag tussen friettransnationals op het Zuidamerikaanse continent. Volgens Jonathan Matthysen van Oxfam Wereldwinkels is er echter ook sprake van veel ´bijkomende schade´. Terwijl de nationale overheden de belangen dienen van de voedselindustrie worden vooral kleinschalige landbouwers en (ethische) consumenten het slachtoffer. En er wordt niet of nauwelijks rekening gehouden met de milieukosten van de productiemethode. Lees verder“Colombiaanse aardappeltelers geholpen met WTO-geschil over bevroren friet?”

Voorlopig akkoord over Europese richtlijn tegen oneerlijke handelspraktijken in de voedselketen -update

(24 december 2018 – update 190316) Na twee maanden onderhandelen bereikten de Europese Raad, het Parlement en de Commissie op 19 december een akkoord over een richtlijn tegen oneerlijke handelspraktijken in de voedseldistributieketen. Zodra deze richtlijn door de lidstaten is omgezet in nationale wetgeving kunnen kleine boeren en middelgrote producenten met juridische middelen oneerlijke praktijken van supermarktketens en grote voedselfabrikanten aanklagen. Dat geldt ook voor grensoverschrijdende handelsactiviteiten, bijvoorbeeld in geval van een producent van buiten de EU of indien een afnemer in een andere Europese lidstaat is gevestigd. Lees verder“Voorlopig akkoord over Europese richtlijn tegen oneerlijke handelspraktijken in de voedselketen -update”

foodwatch: Blokhuis vervang Vinkje snel door nieuw onafhankelijk voedingslabel

(7 september 2018) Voedselwaakhond foodwatch wil dat staatssecretaris Blokhuis van VWS snel het Vinkje vervangt door een nieuw onafhankelijk voedingslogo dat een gezonde keus vergemakkelijkt. Fabrikanten moeten worden verplicht dat te gebruiken bij het etiketteren van hun levensmiddelen. Goede kandidaten voor het logo zijn het Franse Nutri-Score en het originele Britse verkeerslichtsysteem.
foodwatch waarschuwt Blokhuis niet te zwichten voor de krachtige lobby van Coca-Cola, Unilever, Pepsico, Mondelēz en Nestlé met hun schijnoplossing ‘Evolved Nutrition Label’. Lees verder“foodwatch: Blokhuis vervang Vinkje snel door nieuw onafhankelijk voedingslabel”

(Update: TTIP) EU-Richtlijn ´Bescherming handelsgeheimen´, een bedreiging voor de demokratie !

logo_We-Move-EU(30 maart 2016) (Update: TTIP relevantie) Burgerbeweging We Move Europe startte vandaag samen met andere kritische organisaties een campagne tegen het ¨Trade Secrets Act¨-voorstel van de Europese Commissie. Via een petitie en social media roepen ze de europarlementariërs op om op 14 april tegen te stemmen. Door het wetsvoorstel kunnen ondernemingen zo´n beetje al hun bedrijfsinformatie geheim houden. En dat is een directe bedreiging voor het functioneren van journalisten (en hun bronnen), klokkenluiders, wetenschappers, vakbondsleden en de openbare opinie. (Onderaan: update over TTIP en de Trade Secrets Act) Lees verder“(Update: TTIP) EU-Richtlijn ´Bescherming handelsgeheimen´, een bedreiging voor de demokratie !”

Foodwatch (open brief en emailactie) aan Ploumen: ´TTIP schaadt consumentenbelang en is ondemocratisch´

Foodwatch-TTIP,bedreiging _voor_de_democratie!(30 juni 2015 – update 191119) foodwatch Nederland stuurde minister Ploumen een open brief over de onderhandelingen over het Trans-Atlantische Vrijhandels- en
Investeringsverdrag (TTIP). TTIP stuurt aan op harmonisering of wederzijdse erkenning van de huidige én toekomstige wet- en regelgeving tussen VS en EU. foodwatch vreest dat TTIP economische belangen boven de belangen van burger en consument stelt en daarmee de democratie bedreigt. Volgens de organisatie misleidt Ploumen bovendien de Nederlandse burger met onvolledige en misleidende voorlichting en maakt het gebrek aan transparantie democratische controle van het onderhandelingsproces onmogelijk. foodwatch is ook een TTIP-emailactie gestart en vraagt consumenten mee te doen. Lees verder“Foodwatch (open brief en emailactie) aan Ploumen: ´TTIP schaadt consumentenbelang en is ondemocratisch´”

Onderzoek: ‘Stoplichtenmodel’ duidelijker voor consument dan Vinkje en andere (Nederlandse) gezondheidslogo’s

(3 maart 2014 – update 200104) Volgens een recent wetenschappelijk rapport kan het ‘ik kiestoplicht-1s bewust/gezonder-vinkje’ soms misleidend werken. Een beter systeem voor consumenten die willen nagaan of een bepaald product (on)gezonder is dan een ander, is het zogenaamde stoplichtenmodel. Beter inkopen leidt tot gezonder eten, zo is de gedachte. Lees verder“Onderzoek: ‘Stoplichtenmodel’ duidelijker voor consument dan Vinkje en andere (Nederlandse) gezondheidslogo’s”

CEO-rapport: ‘Belangenverstrengeling in EU voedselveiligheidspanels (EFSA) nog niet aangepakt’

unhappy_meal_ceo(24 oktober 2013) Er is de laatste tijd veel te doen geweest over paardenvlees, vervuild varkensvlees, gifresten op groente en fruit, vet en suikerijk voedsel, en andere aspecten van voedselveiligheid. Corporate Europe Observatory publiceerde deze week een rapport waarin het beleid van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) sterk wordt bekritiseert. Ondanks diverse waarschuwingen en zelfs het opnemen van nieuwe regels, is er nog steeds op grote schaal sprake van belangenconflicten binnen de jury-panels van de EFSA. De meeste van de panelexperts hebben aantoonbaar direkte en indirekte banden met grote industriële ondernemingen die actief zijn in de voedselketen. Lees verder“CEO-rapport: ‘Belangenverstrengeling in EU voedselveiligheidspanels (EFSA) nog niet aangepakt’”

13. En als toetje – wat kun je eraan doen?

(Vertaling en bewerking: Anneke Fongers – 17 maart 2007)

Er zijn alternatieven voor supermarkten. Zij zijn klantgericht, milieuvriendelijk en worden steeds belangrijker. Ze hebben uw steun nodig.

Individuele/plaatselijke akties:

  • Let op waar uw voedsel vandaan komt.
  • Boycot (zo veel mogelijk de) supermarkten en de grote voedselfabrikanten.
    Koop hooguit de meest noodzakelijke artikelen in de supermarkt.
  • Steun de kleine zelfstandige leveranciers, producenten en winkeliers.
  • Koop alleen importartikelen als die niet in eigen streek voorkomen.
  • Ondersteun de lokale boeren
    Door in hun boerderijwinkel te kopen, stimuleer hun biologische werkwijze en bezoek boerenmarkten.
  • Moedig kleine winkeliers aan tot inkoop van plaatselijk geproduceerde voedsel.
  • Verbouw uw eigen groenten.
  • Overweeg vegetariër of veganist te worden,
    Om zo de geïndustrialiseerde landbouw minder te steunen.
  • Help mee plaatselijke distributiesystemen op te zetten, bijvoorbeeld door het steunen van coöperaties voor de plaatselijke verkoop van lokaal geproduceerd voedsel. Zet u in voor klantencoöperaties die massaal gezonde waren inkopen voor uw naaste omgeving, en bedenk leveringsmethoden.
  • Richt een coöperatieve winkel in (‘community shop’).
    Zoek alles uit over detailhandel in gemeenschapshanden. (Meer hierover in: “National Strategy for Neighbourhood Renewal: a framework for consultation,” door de Social Exclusion Unit van april 2000 of mail naar Toby Peters (toby AT easynet.co.uk)).
  • Steun acties van boeren tegen de uitbuiting door supermarkten.
    Zie ook de “Farmer’s For Action Campaign”.
  • Ga de maatschappelijke discussie aan:
    waarom hebben we supermarkten en hebben we ze eigenlijk nodig?


Actuele ideeën met betrekking tot de wetgeving:

  • Ondersteun wetsvoorstellen voor de opheffing van ‘voedselarmoede’.
    Voedselarmoede is het gebrek aan redelijke toegang tot voldoende (goede) voedselvoorziening door onvoldoende inkomen, onvoldoende informatie en/of door vervoersproblemen. In GB steunden organisaties als Sustain, Child Poverty Action Group, Help the Aged en Friends of the Earth de ‘Food Poverty Strategy Bill‘ een wetsvoorstel van het parlementslid Alan Simpson. Zie ondermeer“Sustainable development – Food, health and the environment,” van Unison en ”Concerned About Food Safety?” van Community to Community Development [beide artikelen zijn niet meer op het internet aanwezig].
  • Lobby voor meer hulp aan boeren om over te schakelen op biologische productie.
    In GB zetten Friendsof the Earth en Sustain zich in voor het wetsvoorstel ‘Organic Food and Farming Targets Bill‘ dat is gericht op biologische productie in 2010 op 30% van de landbouwgrond. Zie ondermeer “Outline Organic Targets Bill Campaign,” van Sustain van augustus 2001 en “The Organic Food and Farming Targets Bill Campaign“ van Pesticide Action Network UK.
  • Steun toename van investeringen in lokale voedseleconomie.
    Meer hierover op de website van Sustain. Zie ook: “Local food, future directions” van FOE van november 2002.
  • Steun initiatieven voor een verplichte gedragscode voor supermarkten en voor onafhankelijk toezicht.
    In GB maakt de ‘Breaking the Armlock’-Alliantie zich daar sterk voor. [ hier is meer informatie te vinden over de coalitie; de coalitie zelf is niet meer actief].


Aanbevelingen
voor beleid

Het is zonneklaar dat de vrijwillige gedragscodes van de supermarkten niet voldoen. Goedbedoelde projecten als ‘Race to the Top’ of het ‘Ethical Trading Initiative’ hebben tot oppervlakkige veranderingen geleid, en zijn bovendien vaak door de supermarkten zelf ondermijnd.

Het is nodig dat de overheid met strenge wetsvoorstellen komt om de macht van supermarkten in te perken. Ze moeten een einde maken aan de uitbuiting van leveranciers, de teruggang van het aantal kleine winkels stoppen en bijkomende sociale en ecologische kosten voorkomen.

In GB zijn hiertoe een aantal voorstellen gelanceerd. Voorbeelden zijn door leveranciers zelf op te stellen strengere en uitvoerbare gedragslijnen, een ‘Local Food Target’-wet die zorgt dat streekproducten van het seizoen in de supermarkt terechtkomen, een onafhankelijke toezichthouder, en regelgeving tegen de uitbuting van landarbeiders en illegale gastarbeiders door koppelbazen.

De Mededingingswet met betrekking tot supermarkten moet nodig herzien worden, zowel in GB als in de EU. De vraag die we ons moeten stellen is wat de gevolgen zijn van het feit dat de hele levensmiddelenbranche in handen van een paar bedrijven is. We moeten diepgaander onderzoeken welke invloed mono- en oligopolies op leveranciers en klanten hebben. En we moeten ook naar de lokale monopolies kijken. We zouden het voorbeeld kunnen volgen van sommige Europese landen, die verkoop beneden de kostprijs hard aanpakken.

Het is zinvol voedselverwerking en -verkoop te relokaliseren. Bijvoorbeeld door het opzetten van overdekte markten bekostigd door regionale ontwikkelingsinstellingen en uit belastingvoordelen voor plaatselijke handelaren. We zouden de supermarktontwikkeling ook kunnen beperken door uitbreidingsvergunningen te koppelen aan verplichte onderzoeken naar de economische gevolgen. Hier zou een limiet gesteld kunnen worden aan de vloeroppervlakte van de winkels.

Supermarkten zouden de rekening gepresenteerd moeten krijgen voor de door hen veroorzaakte vervuiling, plus een belastingheffing op niet-recyclebaar verpakkingsmateriaal, overmatig transport en gebruik van ruimte voor parkeerplaatsen.

We zouden de boeren (in GB), die aan hoge eisen wat betreft milieu en dierenwelzijn voldoen, moeten helpen tegen de oneerlijke handelsregels. Ook zouden we kunnen oproepen tot het verwijderen van het landbouwdossier uit de Wereldhandelsorganisatie WTO, en het beëindigen van het dumpen van exportproducten. Zie hierover ondermeer: La Via Campesina, het Institute for Agriculture and Trade Policy en WTO.ZIP nieuwsbrief.

En we kunnen campagne voeren tegen de dienstenovereenkomst van de WTO (GATS), die het supermarkten gemakkelijker maakt meer markten in de wereld te openen, tegen de wensen en het belang van de lokale bevolking in.

Wees alert op andere goede ideëen, ondertussen werken wij de genoemde voorstellen uit. Bijvoorbeeld het voorstel van Wye Cycles, die stelt dat geen enkel particulier bedrijf verantwoordelijk mag zijn voor meer dan 1% van de voedselindustrie in GB.