Category Archives: Schaal

Europese boerencrisis: over oorzaken en oplossingen

Melkprotest (foto Vredeseilanden.be)(31 augustus 2015)(+ update 12 sept.) Op 7 september komen de Europese landbouwministers en Eurocommissaris Hogan in Brussel bijeen voor een speciale zitting over de prijsontwikkeling in de zuivel- en varkensvleessector [1]. Aanleiding zijn de toenemende financiële problemen en acties van melkveehouders, rundveefokkers en varkensboeren. De boeren en hun organisaties wijzen op de prijsdruk in de ketens, het wegvallen van de melkquota, de afgenomen afzet door de Russische boycot en de crisis in China, en de concurrentieverschillen tussen de EU-lidstaten als oorzaken. Maar wat voor oplossingen worden aangedragen voor de problemen? Lees verder

Boycot Franse megastal door zuivelcoöperaties en supermarkten na acties van Confédération Paysanne

CF-stop_1000_vaches2(26 april 2015) (update 11 juni) Sinds 2013 voeren de Franse landbouwvakbond Confédération Paysanne en consumentengroepen een succesvolle campagne tegen een megastal (melk) ten noorden van Parijs. Najaar 2014 stopte bio-super Biocoop met de doorverkoop van producten van deze 1000-koeienboerderij. Daarna waren het de grote zuivelcoöperaties Senoble en Lactalis die afzagen van melkafname. En afgelopen week sloot zuivelcoöperatie Agrial zich aan. Ook grote supermarkten gaven al aan geen ¨Mille Vaches¨-producten meer te willen verkopen. Lees verder

11 december: Doe mee aan de (experimentele) Voedselraad Amsterdam!

(9 december 2013) Op 11 december organiseren Pakhuis de Zwijger, Farming the City en Platform Eetbaar Amsterdam samen met bewoners uit die stad een interactieve proefsessie van de Amsterdamse Voedselraad. Vragen daarbij: Wat is het belangrijkste dat jij wilt bereiken op het gebied van voedsel, en hoe ga je dat verwezenlijken? Het experiment wordt via skype begeleid door de oprichter van de Voedselraad van Toronto die al sinds 1991 bestaat. Lees verder

Identiteitscontroles bij de kassa tegen alcoholgebruik door jongeren onder de 16

 

(door Rob Bleijerveld)

Sinds
maandag 2 maart moeten supermarktklanten tot 20 jaar zich kunnen
legitimeren aan de kassa als ze alcohol en tabak willen kopen. Het
kassapersoneel wordt geacht deze legitimatietoetsing uit te voeren en
aan jongeren tot 16 geen alcohol en sigaretten te verkopen.

De
supermarkt-branche (Centraal Bureau Levensmiddelen CBL) h
eeft
zelf aangedrongen op deze maatregel (1) die de bestaande regeling
vervangt waarbij alleen jongeren tot 16 jaar zich hoefden te
legitimeren in de supermarkt. In de praktijk bleek de uitvoering
daarvan echter zeer moeilijk. Om het probleem van twijfelgevallen te
ondervangen is ervoor gekozen om de legitimatieleeftijd op te
trekken. Anders zou de kans op sankties door de overheid te groot
zijn. Onder de sankties valt ondermeer de sluiting van de
drankafdeling van het bedrijf in kwestie of zelfs van de winkel in
zijn geheel.

Via een wijziging van de drank- en horecawet
krijgen de gemeentes de mogelijkheid om de leeftijd te verhogen tot
18. Ook moeten die regels opstellen voor drankverkoop in
sportkantines en culturele centra.

Op initiatief van de
supermarktbranche lieten de directies hun kassapersoneel (50.000
mensen) per CDRom een cursus volgen om zich voor te bereiden op de
legitimatietoetsing (2). Het kassapersoneel wordt op zijn beurt weer
gecontroleerd door (de kans op) de inzet van nepkopers ('mystery
shoppers'): jongeren die nog geen alcohol mogen kopen maar dit toch
proberen.

Een televisiespot en een website (http://www.noggeen20.nl) moeten
de jongeren informeren over het nut, de noodzaak en de reden van de
nieuwe 'huisregel' van alle Nederlandse supermarkten.

Tijdens de officiële aftrap maandag nemen leden van de Tweede
Kamer plaats achter de kassa.

Het is de vraag of deze maatregel het gebruik zullen indammen. In de VS kent men al sinds jaar en dag dit soort verboden maar dat heeft veel jongeren er niet van weerhouden om toch aan alcohol te komen. Vaak zijn het oudere jongrene die het voor ze kopen of het is beschikbaar op feesten.

Noten:
(1)
Zie ook: “ID-controles
alcoholverkoop supermarkten per 2 maart strenger dan wettelijk
voorgeschreven
,” door Rob Bleijerveld
, 17 januari 2009
.
(2)
In een van de reacties op deze maatregel betwijfel een lezer van op
www.stentor.nl of de cursus wel zo effectief is en of het niet
onbedoeld anderen uitsluit (zie reactie 3 op
http://www.destentor.nl/algemeen/binnenland/4585198/Jonguitziende-jongere-moet-zich-legitimeren.ece
.

Bronnen:

Jonguitziende
jongere moet zich legitimeren
,” De Stentor, 1 maart 2009.

Id-plicht
voor alcoholkopers onder de 20 jaar

,” Trouw, 2 maart 2009)

Legitimeren
onder de 20 jaar

,” NOS, 2 maart 2009
.

ID-controles alcoholverkoop supermarkten per 2 maart strenger dan wettelijk voorgeschreven


Volgens dagblad Trouw beginnen de
supermarkten in Nederland volgende week met het trainen van hun
kassapersoneel om klanten die 20 jaar of jonger lijken te vragen zich
te identificeren als ze tabak of alcohol willen kopen. De training
wordt gegeven per CDRom en ook worden lastige situaties via
rollenspellen nagebootst. Tot 2 maart kunnen de 50.000
personeelsleden examen doen.

Aan jongeren die jonger zijn dan 16
jaar mag volgens de wet geen alcohol of sigaretten worden verkocht,
maar die regel is in de praktijk moeilijk hanteerbaar. De strengere
id-plicht moet de kassamedewerkers houvast geven.

Op 2 maart – en voorafgegaan door een
publiekscampagne – voeren de ketens op eigen initiatief een strengere
identificatieplicht in dan wettelijk noodzakelijk is. De regering is
volgens het artikel blij met deze aktie van de sector.

Bron: “Vijftigduizend
caissières blokken voor id-plicht
,” Trouw/Novum,16 januari
2009

Onrust en akties door brandstofprijzen en heffingen, en lege schappen in de supermarkt


door Rob Bleijerveld

Op 5 juni riep de Vereniging Eigen
Rijders (VERN) in een persbericht alle transportbedrijven,
taxibedrijven en busbedrijven op van 23 tot 27 juni 2008 op
"transportvakantie" te gaan indien de regering blijft
vasthouden aan haar voornemen op 1 juli een accijnsverhoging voor
diesel (3 euro ct.) in te stellen. En als op 1 juli toch wordt
ingevoerd, zal de VERN oproepen tot uitbreiding van de aktie. De 150
miljoen euro die deze maatregel de sector bij benadering kost, komt
bovenop de extra kosten door andere maatregelen van Nederlandse en
Europese overheden.

De transporteurs komen hierdoor in
toenemende mate in financiele problemen. De aangekondigde
"transportvakantie" kan leiden tot ernstige problemen bij
de bevoorrading van supermarkten en andere bedrijven. Het VERN raadt
de supermarktondernemers daarom aan om voldoende voorraad in het
magazijn te hebben, omdat verwacht kan worden dat de consument zal
gaan hamsteren.

Andere dure maatregelen

Behalve tot een accijnsverhoging
besloot de Nederlandse regering op 30 mei ook tot het instellen van
een kilometerheffing per 2011 van 12 euro ct. per kilometer voor
vrachtwagens. Deze maatregel, bedoeld om files te verminderen,
mobiliteit te bevorderen en milieuvervuiling terug te dringen, zal de
transportbedrijven naar schatting 600 miljoen euro op jaarbasis
kosten. Daar komt mogelijk nog eens 1,5 tot 3 miljard euro per jaar
bij indien het plan van de Europese Commissie doorgaat om de externe
kosten van het internationale transport te internaliseren. Verder zit
er nog een verhoging van de motorrijtuigenbelasting voor de
transportsector in het vat met een lastenverhoging van tussen 2,25
tot 4 miljard euro bedragen voor de sector.

Dit heeft volgens de VERN diverse
gevolgen. Zo zullen de transportbedrijven niet in staat zijn in de
CAO te regelen dat hun chauffeurs gelijk loon behouden zodra de
verplichte verkorting van de werkweek ingaat (van 60 naar 48 uur)
overeenkomstige een recent besluit van het Europese Parlement. Een
inkomensachteruitgang van de werknemers van ongeveer 20 procent is
dan te verwachten. Tevens zullen de bedrijven genoodzaakt zijn de
extra belastingen en heffingen door te berekenen aan opdrachtgevers
en producenten die deze kosten op hun beurt weer zullen doorberekenen
aan de consument. "De consument zal als eerste, 150 miljoen
extra belasting betalen. In 2011 zal de consument 750 miljoen extra
belasting betalen, mogelijk verhoogd met 1,5 tot 3 miljard aan extra
belastingen vanuit Brussel," aldus het VERN-persbericht.

Als het kabinet niet afziet van deze
verhogingen, zullen veel bedrijven volgens de vereniging failliet
gaan; daarbij kost "iedere cent per kilometer belastingverhoging
de consument 50 miljoen euro." De VERN waarschuwt dat het zijn
oproep tot een "transportvakantie" zal uitbreiden naar
andere bedrijven als de regering in haar voornemen volhardt.

Akties

In Nederland zijn er inmiddels al een
paar akties geweest, waarvoor door verschillende
transportorganisaties werd opgeroepen. Zo was er op 29 mei een
'publieks-vriendelijk' toeterprotest en werd er een petitie
aangeboden aan de Tweede Kamer. Op 12 juni voerden truckers op
achttien plekken op snelwegen actie. Ze reden daar een half uur lang
50 kilometer per uur zodat er in totaal 100 kilometer aan file
ontstond. De aktie van 23 juni zal naar verwachting veel meer
overlast opleveren.

Europa

In vergelijking met Nederland zijn de
akties van boze vrachtwagenchauffeurs tegen heffingen en accijnsen in
andere Europese landen echter een stuk heftiger en meer grootschalig.
De media spreken over een golf van militante akties door
vrachtwagenschauffeurs, maar ook door chauffeurs van taxi's en
ambulances, veehouders, boeren, wijntelers en vissers. Er waren
berichten uit ondermeer Polen, Frankrijk, Spanje, Bulgarije, Verenigd
Koninkrijk, Portugal en België over uitgebreide wegblokkades, akties
tegen stakingsbrekers, vernielingen en botsingen met de politie uit
protest tegen de dieselprijsverhogingen en andere dure maatregelen.
Zo trokken zo'n 200 vissers bijvoorbeeld op 4 juni naar Brussel om de
Europese bestuurders te vertellen wat ze er van vinden. Ze stuitten
daar op diverse politiebarricades en raakten vervolgens slaags met de
politie, gooiden een paar auto's omver en vernielden een aantal
ruiten.

Op veel plaatsen leidden de akties al
tot schaarste van het voedselaanbod in winkels, supermarkten en
restaurants, was zelfs sprake van de bevoorrading van diverse
benzinestations onder politiebegeleiding en de stopzetting van
assemblagefabrieken van auto's. In sommige landen deden regeringen
inmiddels toezeggingen tot het tijdelijk intrekken van genomen
maatregelen. De Europese bestuurders beraden zich ook op deze
situatie van groeiende onrust en zullen hierover op 19 en 20 juni
spreken.

Bronnen (en verder lezen):
– " 'Lege schappen bij staking
vrachtwagenchauffeurs' – Consumenten moeten rekening houden met lege
schappen in de supermarkten," 4 juni 2008, RTLZ
(http://www.rtl.nl/(/financien/rtlz/home/)/components/financien/rtlz/2008/weken_2008/23/0604_1300_lege_schappen_actie_vrachtwagens.xml).
– "Actie Accijnsverhoging" 5
juni 2008 (http://www.vern-info.nl/)
– "Vrachtwagenchauffeurs in actie
tegen dure diesel," DAG, 28 mei 2008
(http://www.dag.nl/1077212/NIEUWS/Artikelpagina-Nieuws/Actie-vrachtwagenchauffeurs-tegen-dure-diesel.htm).
– Dossier 'kilometerheffing'
(http://www.fd.nl/nieuws/dossiers/9268400/8474847/)
– "Kilometerheffing dichterbij
door afschaffing bpm," Nieuwsblad Transport, 30 mei 2008
(http://www.nieuwsbladtransport.nl/nieuws/id21834-Kilometerheffing_dichterbij_door_afschaffing_bpm.html).
– "Files opgelost na acties
vrachtwagenchauffeurs," De Stentor
(http://www.destentor.nl/algemeen/binnenland/3265339/Files-opgelost-na-acties-vrachtwagenchauffeurs.ece).
– "EU leaders unsure how to handle
fuel crisis – The high cost of oil is beginning to have political
consequences," door Philippa Runner, EUObserver, 29 mei 2008
(http://euobserver.com/880/26236).
– "Oil-shocked fishermen clash
with police on EU doorstep," door Leigh Philipps, 4 juni 2008
(http://euobserver.com/?aid=26273).
– "Oil prices: Europe threatened
with summer of discontent over rising cost of fuel," door
Angelique Chrisafis en Graham Keeley, Guardian, 10 juni 2008
(http://www.guardian.co.uk/business/2008/jun/10/oil.france).
– "Protesten vrachtwagenchauffeurs
in Europa tegen dure brandstof," Financieele Dagblad, 12 juni
2008 (http://www.fd.nl/csFdArtikelen/WEB-HFD/y2008/m06/d12/protest).
– "Akties van Europese
melkveehouders voor ander regulerings- en prijssysteem," door
Rob Bleijerveld, 9 juni 2008
(https://www.supermacht.nl/index.php?option=com_content&task=view&id=169&Itemid=1).

Camera’s supermarkt doorgelinkt naar politiemeldkamer


De politie in Amsterdam kan sinds kort een overval op of een inbraak in een winkel van Dirk van den Broek (en Dirck III en D-Reizen) live volgen via doorschakeling vanuit de meldkamer naar de camera's die in de filialen zijn geinstalleerd, Het systeem is zowel door winkelier als politie in te schakelen.

Het gaat om een proef die later nog kan worden uitgebreid door gebruik bij andere supermarktketens (en andere bedrijven) en ook direkte beeldontvangst in politieauto's behoort tot de toekomstmogelijkheden.

Volgens een woordvoerder Arnout Aben van de Amsterdamse politie krijgt de politie zo sneller informatie
en kan ze adequater handelen."Soms is het niet zo verstandig om direct
naar binnen te stormen. Dat kunnen we nu dus zien’, aldus Aben.

Volgens Aben is de samenwerking met Dirk van den Broek een begin van een mogelijk brede ontwikkeling en zullen bij succesvolle toepassing andere bedrijven die techniek ook kunnen toepassen. "Als dat leidt tot effectievere opsporing, zal niemand daar bezwaar tegen hebben. Er zal alleen moeten worden bekeken of de capaciteit van onze meldkamer dat wel aan kan.''

Als directe actie aan de hand van beelden onmogelijk is, kunnen de beelden altijd nog achteraf worden gebruikt voor opsporing van de overvaller.

 

Bronnen:
– "Politie kijkt mee bij Dirk van den Broek", Distrifood, 5 mei 2008
(http://www.distrifood.nl/formules/id101-75518/politie_kijkt_mee_bij_dirk_van_den_broek.html)
– "Politie kijkt
mee in supermarkt," Parool 6 mei 2008 (http://www.parool.nl/nieuws/2008/MEI/06/p3.html)

Zwartboek Flexwerk: Jonge supermarktmedewerker geen wegwerpproduct!

(29 december 2007 – update 181101) De jongerenorganisaties van de FNV, SP en GroenLinks boden op 19 december het Zwartboek Flexwerk aan aan CAO-coördinator Anja Jongbloed van FNV Bondgenoten. Jonge werknemers van supermarkten worden behandeld als wegwerpjongere en moeten een betere bescherming krijgen, concluderen de organisaties. Lees verder

Inspectie tegen ontduiking van Flexwet belangrijke uitkomst voor flexwerkers?

(29 augustus 2007 – update 190328) In september evalueert de Tweede Kamer de Wet Flexibiliteit en Zekerheid (de ‘Flexwet’). Veel werkgevers blijken nog steeds – uit kostenoverwegingen – jonge werknemers te ontslaan vlak voordat die recht op een vast contract hebben. Zo blijkt uit inspecties door FNV Jong en de jongeren van SP en GL in 11 supermarkten. Moet de FNV door gaan op de oude voet en inzetten op (beperkte) wetsaanpassing of juist leren van ervaringen uit het buitenland en haar slagkracht vergroten? Lees verder

Supermarkt test mobiel betalen met NFC-technologie



(door: Rob Bleijerveld)

De proef bij C1000 wordt uitgevoerd in
nauwe samenwerking met de Rabobank en de KPN. C1000 voorzag honderd
klanten van een mobiele telefoon met een speciale chip (RFID [1])
waarmee het mogelijk is op korte afstand draadloos gegevens uit te
wisselen. Bij het afrekenen houdt de klant de telefoon bij het
PIN-apparaat, toetst haar code in en het benodigde bedrag wordt
automatisch overgemaakt. Het systeem laat ook toe dat de opbrengst
van lege flessen, spaarzegeltjes en betaalkaarten op de
telefoon(rekening) wordt bijgeschreven. De proef is volgens C1000
vooral bedoeld om feedback van klanten te krijgen [2].

Ontwikkeling


Op maandag 27 augustus begint in de
Koopgoot in Rotterdam een tweede, vergelijkbare, proef: 1000
consumenten kunnen dan mobiel en contactloos betalen met het
betaalsysteem Payter. Dit systeem is echter niet direct gekoppeld aan
het reguliere PIN-systeem, dus moeten de klanten eerst de chip in hun
telefoon opladen met een tegoedbedrag [3].

Volgens de woordvoerder van het
C1000-project vullen deze en andere proeven elkaar aan. Het
C1000-project zou de eerste toepassing in Nederland zijn (en een van
de eerste in Europa) waarbij een mobiele telefoon draadloos aan de
PIN-toepassing wordt gekoppeld. In het buitenland wordt het betalen
met een mobieltje al langer toegepast (zoals het betalingssysteem
Felica van Sony in Japan).

Concurrentiepositie


De introductie en het gebruik van deze
chiptechniek in supermarkten heeft als doel de verbetering van hun
concurrentiepositie. De techniek maakt het aanhouden van (een deel
van het) kassa-personeel 'overbodig'. Verder kan op elk moment van de
dag worden nagegaan waar de (bestelde) goederen zich bevinden (in
fabriek of groothandel, onderweg, in winkelopslag of al op het
schap). Ook kan de inkoop beter worden afgestemd op de klantvraag en
het bindt de klant aan de winkelformule. Tegelijkertijd kunnen zowel
de klant (koopgedrag, winkeldiefstal) als de werknemer (loyaliteit,
inzet, sabotage of diefstal) beter in de gaten worden gehouden [4].

De calculerende burger


Het zal vooral de calculerende burger
zijn – en dan met name de draagkrachtige en gehaaste tweeverdiener –
die hierdoor wordt aangetrokken. Er is minder tijd nodig voor het
winkelen en het RFID-mobiel levert tijdens het winkelen allerlei
gegevens aan over de aangeboden producten. Tevens krijgen
kredietwaardige en trouwe klanten allerlei prijskortingen en
kadootjes.

Gevolgen

Het gaat de supermarkten natuurlijk
vooral om het eigen gewin. De efficiëntere productie,
distributie en levering en de arbeidskostenbesparingen hebben echter
grote nadelen voor anderen. Het zal bijvoorbeeld leiden tot meer
concurrentie voor de kleinere supermarkten en tot hogere kosten voor
(kleinere) producenten. Onder het personeel zullen meer ontslagen
vallen en waarschijnlijk zal een deel van de ontslagenen ingeruild
worden tegen goedkopere, flexibelere nieuwe arbeidskrachten. Verder
zal de (ongewenste) controle van de klant en de werknemer [5]
toenemen. Privacy gevoelige gegevens komen daarbij in handen van
particuliere ondernemingen (zonder voldoende toezicht [6],
en gedekt door een steeds meer opgerekte wet- en regelgeving [7]).

De 'doorzichtige' burger


Terwijl overheid en bedrijven het
voordeel voor belastingbetaler, burger en consument benadrukken,
geven critici aan dat er van alles mis gaat bij de ontwikkeling en
toepassing van RFID's. Zo wijzen campagnevoerders er met nadruk op
dat deactivering van de RFID-labels niet automatisch plaats vindt
wanneer de klant de winkel verlaat met hun boodschappen. Een klant
kan dan door het RFID-signaal gemakkelijk buiten de winkel door
derden te gevolgd zijn.

Ook is er een waslijst van klachten
verzameld rondom de haperende invoering van de chipcard voor het
openbaar vervoer in Rotterdam die ook met een RFID is uitgerust [8].

In feite gaat het bij de
RFID-ontwikkeling, het beoogde gebruik ervan en de afgeleide
toepassingsgebieden om wéér een stap in de richting van
meer controle van burgers [9][10].
Meer over de falende bescherming van privacy en de kwalijke gevolgen
van RFID's is onder meer te vinden op de website
http://www.bigbother.eu/

Verzet


Groepen die strijden voor mensenrechten
en voor privacyrechten zijn al jaren fel gekant tegen RFID. Ook
actvisten en hackers bljven niet met de armen over elkaar zitten. Zo
is er een firewall ontwikkeld die objecten afschermt tegen
binnenkomende signalen van een rfid-zender [11].
En worden er huis- en tuin methoden [RB: werking door mij niet
onderzocht!] voorgesteld om RFID-verklikkers onschadelijk te maken
zoals: een minuutje in de microwave oven bakken of inwikkelen in een
flinke laag zilverpapier.

Daarnaast beginnen recentelijk ook
technische experts en rechtskundigen hun bezorgdheid te uiten over de
veiligheid van de technologie [12].
Zo bewees een Duitse beveiligingsexpert dat het stelen persoonlijke
gegevens van een paspoort chip heel gemakkelijk is voor hackers en
ID-dieven. Het lukte hem zelfs om een kloon te maken van zo'n chip !
[13].

Noten:
[1]
Radio Frequency IDentification technology. Andere toepassingen
waarbij de RFID-techniek wordt gebruikt: het implantering onder de
huid van een chip bij bezoekers van een Rotterdamse Disotheek en bij
Amerikaanse ziekenhuispatiënten; het zogenaamde belparkeren;
opname in paspoorten en de OV chipcard (landelijke invoering in 2010
!).

[2]
"Supermarkt test betalen met mobieltje", door Thijs
Doorenbosch, 23 augustus 2007
(http://automatiseringgids.sdu.nl/ag/nieuws/nieuws/toon_nieuwsbericht.jsp?di=347036).

[3]
"C1000-proef mobiel betalen begonnen", door Erwin Boogert,
24 augustus 2007
(http://www.emerce.nl/nieuws.jsp?id=2101431&WT.mc_id=rss).

[4]
Al in een vroeg stadium werd de RFID-techniek gecombineerd met
optische volgtechnieken zoals Automatic
Target Recognition en
Automatic Target Tracking. Beide technieken zijn afkomstig uit de
oorlogsindustrie en kunnen materiaalverlies en sabotage tegengaan.
Het kan ook worden gebruikt om het gezicht van de consument te
koppelen aan het product wat is gekocht of van de werknemer aan de
producten die zij vervoert (zie: "Beyond RFID: Tagging
Integrated with Image-based Object Tracking", 13 oktober 2004
(http://www.cstcorp.com/Beyond%20RFID%20Whitepaper%2010.12.04.pdf).
[5]
Personeelsleden aan de bagage-band van de Italiaanse luchthaven
Malpensa zouden de RFID-controles hebben gesaboteerd door het
afplakken van de elektronische ogen met kauwgom en plakband en door
koffers dwars te plaatsen op de band. Het werktempo zou veel te hoog
liggen in de vakantieperiode… (Volgens de vakbonden hebben de
afhandelingbedrijven echter verzuimd om op toijd extra personeel aan
te trekken). "Chaos en trots duelleren bij (RFID)
bagageafhandeling", door Ferdi den Bakker, 8 augustus 2007
(http://www.logistiek.nl/nieuws/id5161-Chaos_en_trots_duelleren_bij_RFID_bagageafhandeling.html).

[6]
Bijvoorbeeld bij het recente Google-schandaal over het bewaren van
gegevens van internetgebruikers. Zie: "Privacy wordt gewoon
handel", 25 mei 2007
(http://www.quotenet.nl/2007/05/25/113020.php).

[7]
Bijvoorbeeld in het geval van de overdracht (en opslag) van
vluchtgegevens van Europese burgers aan (en door) de VS en het
schandaal rondom de interbancaire dienst Swift.

[8]
"Wat zijn de problemen met de OV-chipkaart?", door
GroenLinks Rotterdam, juli? 2007
(http://www.ov-chipklacht.nl/site/198/index.html).
[9]
Zie bijvoorbeeld het artikel "9 en 15 februari: tv-documentaire
'RFID, de slimme Revolutie'"
(https://www.supermacht.nl/index.php?option=com_content&task=view&id=76&Itemid=59)
en de aanwezige links voor meer achtergrondinformatie.

[10]
Zie ook: "Paspoort en privacy," door David Vervoort, 31
augustus 2006
(http://eurodusnie.nl/landelijk/paspoort-en-privacy-4.html).

[11]
Het RFID Guardian Project. Zie: "Made in Holland: RFID
Firewall", door Ronald Rovers, 9 mei 2007
(http://rfid.emerce.nl/2007/05/made_in_holland.html).

[12]
"Backlash against RFID is growing", door Chris Zappone, 21
mei 2007 (http://money.cnn.com/2007/05/21/technology/rfid/).

[13]
"RFID passports vulnerable to sabotage. ID theft a doddle",
door Nick Farrell, 13 augustus 2007
(http://www.theinquirer.net/default.aspx?article=41651).