Expositie (tm 24 februari): ‘Supermarkten in Europa’ (Brussel)

In december 1957 opende in het Belgische Elsene de eerste supermarkt van het Europese vasteland. Volgens de curator, Nelleke Teughels, koos eigenaar Delhaize aan de hand van een voorbeeld uit het buitenland niet een gewone winkel te openen in het pand, maar om het nieuwe concept van de supermarkt uit te proberen.
Ondanks de argwaan destijds tegen supermarkten werd het concept een succes.

Het bracht een paar grote veranderingen met zich mee: een vee; grotere  winkeloppervlakte, zelfbediening en verschillende afdelingen waarlangs je met een karretje je parcours aflegde. De tentoonstelling toont hoe supermarkten in de loop van de tijd zijn geëvolueerd. Teughels: "We hebben aandacht besteed aan de opening van de allereerste supermarkt in België, maar we hebben ook oog voor de context waarin de supermarkt verscheen. Ook de evolutie van de supermarkten krijgt een plaats want in de loop der jaren is er ook architecturaal vanalles gebeurd."

Bron: "Expo: 'Supermarkt in Europa'" (2 januari 2008) http://www.brusselnieuws.be/site/rubrieken/1091053917/page.htm?newsID=1199288559

Internetdocumentaire (tot en met 4 jan 2008): “Wal-Mart, the high cost of low price” van Greenwald


De documentaire vormt een felle kritiek
op de werkwijze van de Amerikaanse supermarktketen WalMart en laat
zien hoeveel invloed de Amerikaanse supermarktketen Walmart heeft op
de sociale omgeving. Door de heftige concurrentiestrijd begeeft het
bedrijf zich op het randje van het ethisch mogelijke. Deze
documentaire van Robert Greenwald leidde in de Verenigde Staten tot
felle protesten tegen de winkelketen Walmart.

(Zie ook: "Internetdocumentaire (4
tm 9 nov.): "Wal-Mart: high cost of low price"" op
https://www.supermacht.nl/index.php?option=com_content&task=view&id=136&Itemid=59)

Link voor het starten van het
videokanaal:
http://www.hollanddoc.nl/
[klikken op: "Start het tv-kanaal"]


Programmalijst:


* zondag 30 december:

– van 16:32 tot 18:09

* maandag 31 december:
– van 00:49 tot 02:27

– van 09:07 tot 10:44

– van 17:25 tot 19:02

* dinsdag 1 januari:
– van 04:38 tot 06:15

– van 12:57 tot 14:34

– van 20:24 tot 22:01

* woensdag 2 januari:
– van 03:49 tot 05:26

– van 11:13 tot 12:50

– van 17:40 tot 19:17

* donderdag 3 januari:
– van 00:54 tot 02:31

– van 08:08 tot 09:45

– van 15:22 tot 16:59

– van 22:36 tot 00:13

* vrijdag 4 januari:

– van 05:50 tot 07:27

– van 13:04 tot 14:41

– van 20:18 tot 21:55

Internetdocumentaire (4 tm 9 nov.): “Wal-Mart: high cost of low price”

De documentaire gaat over het supermarktconcern Wal-Mart, Amerika's grootste werkgever, berucht om de lage lonen en de slechte arbeidsomstandigheden. Het bedrijf helpt overheden met het verlagen van de werkloosheidscijfers: mensen die banen verliezen met redelijke lonen en arbeidsvoorwaarden worden gedwongen om een zogeheten Walmartbaan te aanvaarden. Zij komen terecht onder de armoedegrens, zonder behoorlijke verzekeringen, maar in de statistieken tellen zij niet meer mee als werklozen.

Aanklachten

Greenwald interviewde ex-werknemers en winkeliers die zijn uitgebuit door Wal-Mart en geeft een beeld van misstanden en strijd tegen deze reus.
Zo is een van Wal-Mart's werkneemster, een alleenstaande moeder van twee kleine kinderen, gedwongen bijstand aan te vragen omdat het bedrijf geen ziektekostenverzekering levert. Een gezinbedrijf uit Missouri raakt zonder inkomen nadat Wal-Mart een subsidie van 2 miljoen dollar opstrijkt en verderop aan de zelfde weg een filiaal opent. Een burgemeester probeert iets te doen tegen schadeclaims nadat Wal-Mart een vestiging in zijn gemeente sluit en net buiten de gemeentegrens een nieuwe opent. BUrgers in een gemeente in Californie voeren een gemeenschappelijke strijd tegen de gigant en winnen!
Met zijn felle kritiek op de werkwijze van WalMart haalde Greenwald zich de woede van de supermarktketen op de hals.

Boek en DVD

Over de totstandkoming van de film is een boek verschenen, getiteld "Wal-Mart: The High Cost of Low Price" van auteur Greg Spotts. Spotts vertelt over het 9 maanden durende onderzoek door Greenwald en zijn team, over doorbraken en onverwachte problemen, maar ook over de campagnes van basisgroepen die druk uitoefenen op Wal-Mart. Het boek geeft inzicht in de nieuwe taktieken en technologie die een omwenteling betekenden voor het politieke filmwerk en zo een inspiratiebron kunnen vormen voor filmmakers en activisten.

Onderzoek en productie van films als deze wordt gefinancierd middels geldinzameling via organisaties als Moveon.org en Greenwald's mediabedrijf Brave New Films. Maar ook door de verkoop van boeken en DVD's.

Uitzendingen

Ga naar http://www.hollanddoc.nl/gids/ en klik op 'Start het kanaal':

zondag 4 nov: om 17:15 uur
zondag 4 nov: om 02:25 uur

maandag 5 nov: om 11:57 uuur
maandag 5 nov: om 01:23 uur

dinsdag 6 nov: om 18:30 uur
dinsdag 6 nov: om 03:11 uur

Voor de juiste uitzendtijden op 7, 8 en 9 nov: zie de VPRO-gids of kijk op gids.vpro.nl

(Bron: VPRO-gid en gids.vpro.nl. Pas op: de opgave van tijden van  de twee verschillen !)

 

Meer informatie (o.a over het bestellen van boek of de DVD):

http://www.walmartmovie.com/

De musical Walmartopia: Mom vs Mart


(door Rob Bleijerveld)

Op Labor Day, jongstleden 3 september,
werd de premiere opgevoerd van de musical Walmartopia. Het is een
hilarisch en actueel verhaal dat de misdaden van 's werelds grootste
super op de buhne brengt: discriminatie op de werkvloer, het
kapotmaken van vakbonden, milieuvernietiging en de afstompende
homogeniteit van de bedrijfscultuur. Een verhaal dat de minachting
achter de glimlachende gezichten tevoorschijn haalt.

Het is MOM vs. MART! Alleenstaande
moeder Vicki Latrell, werkzaam bij een Wal-Martvestiging in Madison
(Wisconsin, VS), gelooft dat alleen hard werken haar en haar dochter
uit de motelkamer kan bevrijden waarin ze leven, op weg naar een
beter leven. Maar haar manager voorkomt keer op keer dat ze
promoveert, en haar vriend wordt ontslagen wegens pogingen een
vakbond op te zetten. Ze protesteert hiertegen en komt in conflict
met haar werkgever.

Ondertussen probeert Wal-Mart onder
leiding van topman Mr. Smiley het geschonden imago (wegens verloren
proces over sexe-discriniatie en door afname van producten uit
Chinese sweatshops) van het bedrijf weer op te vijzelen met een plan
voor een musical dat de Wal-Mart waarden promoot. En heeft de bizarre
wetenschapper dr. Normal in de kelders van het Wal-Mart hoofdkwartier
de sublieme voorspeller van markttrends, een tijdreis machine,
ontwikkeld die uit wordt geprobeerd op de opstandige Vicki en haar
dochter Maia. De machine transporteert hen naar het jaar 2036, waar
Wal-Mart de Wal-School, de Wal-Gevangenis en zelfs Wal-Kunsten heeft
opgezet.

De climax van de Wal-Martmusical
bestaat uit de oproep door Vicki en Maia om de Wal-Amerika oorlog te
steunen tegen de in opstand gekomen natie van Vermont, waar een stel
akelige socialistische hippies de bevolong in gijzeling houdt.

Volgens de recencent van The
Independent werkt deze absurde, overdreven musical goed omdat de
realiteit zo hard en bleek is.


Videobeelden
op:
http://www.youtube.com/results?search_query=walmartopia&search=Search
en

http://www.cnn.com/video/#/video/business/2007/09/07/lake.us.walmartopia.cnn

Bronnen:
– "Walmartopia, join the
revolution" (http://www.walmartopia.com/nav03.htm)

– "When Wal-Mart Rules the Earth:
A Review of 'Walmartopia'", door Jeremy Thal, 17 september 2007
(http://www.indypendent.org/2007/09/15/when-wal-mart-rules-the-earth-a-review-of-walmartopia/)

 

 

BBC2 28 juni 22 uur: Hoe groen is jouw supermarkt?

Vanavond om 22 uur zendt BBC2 een 60-minuten durend programma uit over het 'groenwassen' door supermarktketens. Honderden miljoenen euro's worden door deze multinationals uitgegeven om zich een groen image aan te meten. En vele miljoenen meer worden uitgegeven om de consument hier alles over te vertellen. In deze Money Programme special gaan de onderzoekers Fiona Bruce, Max Flint en Libby Potter op zoek naar de waarheid achter de beloften van de grote winkeliers. Proberen ze echt de aarde te redden? Of gaat het om een van de grootste markt-hypes van alle tijden?

Uitgebreide achtergrondinfo op: http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/6245892.stm
bron: Website: http://www.bbc.co.uk/moneyprogramme

Plattelandsweek – Ontdek je band met het platteland


Er zijn diverse bedrijven die
open huis houden, zoals 200 biologische boerenbedrijven en
tuinderijen, tal van zorgboerderijen en boerderijwinkels. Men kan ook
ateliers en exposities bezichtigen, de Farm & Country Fair
bezoeken of filmvoorstellingen over de land- en tuinbouw uit de
vorige eeuw bijwonen. Verder zijn er verschillende natuurwandelingen,
fietstochten en kanoparcours uitgezet.

De Week van het Platteland wordt elk
jaar in de derde week van juni georganiseerd door Stichting Vrienden
van het Platteland in samenwerking met de LTO-organisaties (ZLTO,
LLTB en LTO Noord), Biologica en Landbouw & Zorg. Het doel is dat
burgers en boeren elkaar ontmoeten op het boerenerf en ervaren dat de
toekomst van het platteland een gedeelde verantwoordelijkheid is.

Deze Week van het Platteland is een activiteit in het lader van het
Plattelandsontwikkelingsprogramma 2007-2013 waarvoor Nederland
subsidie kreeg van de EU. Het programma is gericht op de verbetering
van de kwaliteit van het landelijk gebied en heeft vier prioriteiten,
namelijk het versterken van de concurrentiekracht van de land- en
bosbouwsector, het verbeteren van het milieu en de natuur, het
verbeteren van de leefbaarheid van het platteland en de
diversificatie van de plattelandseconomie en de uitvoering van de
Leader-aanpak (plattelandsontwikkeling door lokale actiegroepen).

 

Zie:
http://www.vriendenvanhetplatteland.nl/

 

 

 

 

 

 

Britse supermarktketens lappen hygiënevoorschriften voor voedsel aan hun laars

(door
Rob Bleijerveld)

Undercover
onderzoek

Aan
de hand van berichten over wantoestanden door klokkenluiders
onderzochten de twee journalisten, Audrey Brown en
James Griffin, een half jaar lang hoe de supermarktgiganten Sainsbury
en Tesco omgaan met voedsel. Ze namen gedurende 4 maanden een baan
bij de vleesafdelingen en een visafdeling van de
supermarktvestigingen in Oxford resp. Noord_london en vroegen een
vriend te gaan werken bij een bedrijf dat deze supers voorziet van
pasteitjes en kant-en-klaarmaaltijden.

Uit
hun onderzoek blijkt dat de gezondheids- en veiligheidsvoorschriften
met betrekking tot voedsel met voeten wordt getreden. Doelbewust
wordt de wet overtreden maar ook worden formele voorschriften
overtreden die de bedrijven zelf opstelden (om te voldoen aan de
eisen van de
toezichthouder van de overheid). De reden: maximalisatie van de winst
in alle vestigingen. De vestigingsmanagers worden onder druk gezet om
zoveel elke dag mogelijk winst te behalen, dat betekent in de
praktijk dat ze zo weinig mogelijk voedsel moeten weggooien. Tevens
betekent te weinig personeel op de werkvloer en geen controle of
toezicht op wat daar gebeurt.

Onwettig,
onhygiënisch en gevaarlijk!

De
klanten kopen zonder het te weten vlees, vis en maaltijden die een
gevaar voor hun gezondheid kunnen opleveren. De houdbaarheidsdata van
veel producten wordt ruim overschreden en de informatie over data en
koelkasttemperaturen op etiketten en in logboeken wordt moedwillig
vervalsd. Voedsel dat “over de datum is” wordt opgefrisd door het
te vermengen met delen vers voedsel. Bedorven voedsel wordt zonder
scrupules onder de kostprijs aangeboden.

Messen
werden zonder tussentijdse reiniging gebruikt voor zowel rauw als
gekookt vlees en voor vis. Een medewerker opende een afvalput met een
mes en legt dat vervolgens klaar voor gebruik bij het aansnijden van
vlees.

Ook
in het toeleveringsbedrijf was van alles mis. Pas bereide
kant-en-klaarmaaltijden bleven te lang buiten de koeling zodat ze
niet meer zijn aan te merken als vers. Voedselingredi
ënten
die per ongeluk op de vloer belandden, werden meteen weer verwerkt.
Voorschriften over regelmatige verschoning van schoeisel, kleding en
anti-bacteriële schoonmaakoplossing werden niet nageleefd of
gecontroleerd.

Reacties
supermarkten

De
journalisten lichtten de leiding van de supermarktketens Tesco en
Sainsbury in voordat ze met hun programma de ether ingingen.

Sainsbury
gaf aan voedselveiligheid hoog in het vaandel te hebben en dat eigen
onderzoek – naar aanleiding van de bevindingen van de BBC –
uitwees dat het ging om incidenten. De leiding zou maatregelen hebben
genomen om herhaling te voorkomen en dacht niet dat de
voedselveligheid echt in gevaar was geweest….

Tesco
zei dat het programma een “erg gekleurd” beeld van hun
bedrijfsvoering geeft. De op film vastgelegde incidenten zouden niet
representatief zijn voor hun “hoge standaards”.
De beweringen van de journalisten waren dermate ernstig dat besloten
is tot hertraining van het personeel. “Our customers should not
be fooled into thinking that this programme has uncovered systematic
failures or that the public is at risk. Customers trust us to provide
them with safe food of the highest quality and we would never do
anything to jeopardize that trust.”


Whistleblower:
Supermarkets” is
nog tot en met 28 mei te
bekijken
via de BBC-website, op:
http://www.bbc.co.uk/mediaselector/check/player/nol/newsid_6680000/newsid_
6682900?redirect=6682961.stm&news=1&nbram=1&nbwm=1&bbram=1&bbwm=1


Bronnen:

“Whistleblower – Supermarkets; An undercover investigation
reveals the extent to which out-of-date food is sold to customers”
van 22 mei 2007
(http://www.bbc.co.uk/consumer/tv_and_radio/whistleblower/supermarkets_20070522.shtml).

“Out-of-date
food in UK supermarkets,” Door Audrey Brown, BBC, van 21 mei
2007 (http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6676345.stm).

 

 

24 mei documentaire: uitbuiting en milieuschade in het Spaanse ‘Westland’ (El Ejido)

Het voorheen woestijnachtige gebied rond de Zuidspaanse stad Almería
levert 's winters eenderde van alle groente en fruit die in Europa
wordt  geconsumeerd en is goed voor tweederde van de inkomsten van de
Spaanse landbouwsector.

Dit 'economische wonder' is alleen mogelijk door de uitbuiting van
rechtenloze arbeidskrachten. In de kassen in het gebied werken ongeveer
80.000 migranten, waarvan de meeste afkomstig zijn uit Noord- en
Westafrika en in toenemende ook uit Latijnsamerika en Oosteuropa. De
helft van hen bezit geen officiële verblijfspapieren. Ook het milieu
leidt onder de intensieve landbouw: insecticides verpesten de lucht en
vergiftigen het grondwater, en er ontstaan maanlandschappen zonder
bomen, vogels en insecten.

In El Ejido zijn de gevolgen van dit systeem van industriële uitbuiting
van mens en land, dat wordt voortgestuwd door de globalisering,
overduidelijk. Driss, Moussaid en Djibril verhuren zich hier als
dagloner voor erg weinig geld en krijgen – zoals de meeste van de
tuinarbeiders – geen arbeidscontract. Ze slapen in "Chabolas" – kleine
hutten van karton of plastic – zonder aansluiting op het drinkwater- of
stroomnet. De Europeanen hebben hun verse groente en fruit te danken
aan deze slaven.

Uitzending: 24 mei, om 22:45 uur op ARTE tv.
Vanavond is de eerste uitzending op tv en er zijn door ARTE geen herhalingen gepland.
Documentaire:
"El Ejido – El Dorado unter Plastik" (Franse titel: "El Ejido, la loi
du profit"), gemaakt door Jawal Rhalib (2006, in opdracht van
ARTE/RTBF).

Bron: http://www.arte.tv/de/suche/1555592.html    
Voor achtergrondinfo, zie:
"12 april: Oproep tot steun aan kleine Spaanse landarbeidersvakbond (SOC)" van 14 april 2007 (https://www.supermacht.nl/index.php?option=com_content&task=view&id=104&Itemid=33).

Consumenten houden supermarkt verantwoordelijk voor voedselveiligheid

Onderzoekers schatten dat er elk jaar ongeveer 2,4 miljoen zogenaamde
voedselincidenten plaats vinden. Daarbij krijgt de consument te maken
met gekochte voedselproducten die bedorven of verontreinigd zijn, of
die vreemde voorwerpen bevatten. In zo'n 14 procent van de gevallen
veroorzaakt dat voedselvergiftiging en in 12 procent van de gevallen
leidt dat tot een allergische reactie.

Wiegerinck deed uitgebreid onderzoek onder consumenten, experts,
toeleveranciers, producenten en food retailers naar vragen met
betrekking tot voedselveiligheid, voedselincidenten,
consumentenvertrouwen en de reacties vanuit de keten. Centraal in zijn
onderzoek stonden kip- en kant-en-klaarmaaltijden.

Bedrijven blijken de verantwoordelijkheid voor een voedselincident vaak
vanuit juridische hoek te bekijken. De consument interesseert zich
echter niet zozeer voor juridische schuldvraag en straffen, maar houdt
de supermarkt verantwoordelijk voor voedselincidenten (zelfs al worden
die veroorzaakt door de producent).
De maatregelen die de keten treft na een voedselincident kunnen volgens
Wiegerinck het vertrouwen van de consument slechts in zeer beperkte
mate herstellen, en dan gaat het vooral om de getoonde openheid over
het incident en het tonen van medeleven. De indruk die het incident
zelf op de consument heeft gemaakt, blijkt verreweg het belangrijkst.

Promotie: 19 december om 14.15 uur in de aula van de Universiteit van Tilburg (Warandelaan 2, Tilburg).
Proefschrift: "Consumer trust and food safety. An attributional approach to food safety incidents and channel response."

Bron: Universiteit van Tilburg (http://webapp.uvt.nl/fsw/spitsjohn.nb_lib.frmToonPersbericht?v_id=8664).
Zie ook: "Consument ziet supermarkt als 'poortwachter' voor
voedselveiligheid" van 8 december 2006
(http://www.foodholland.nl/nieuws/artikel.html?id=72206) (http://webapp.uvt.nl/fsw/spitsjohn.nb_lib.frmToonPersbericht?v_id=8664).