CBL verwijt Oxfam Novib met haar ranglijst de mensenrechtendiscussie te polariseren

(5 juli 2019 – update 191008) Het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) en PLUS Retail bv. reageerden verontwaardigd op de nieuwe supermarktenranglijst van Oxfam Novib. Volgens het CBL schetste Oxfam Novib onterecht een negatief beeld over de inzet van Nederlandse supermarkten voor betere sociale werkomstandigheden op de productiebedrijven in ontwikkelingslanden. En PLUS vond dat Oxfam Novib onvoldoende recht doet aan haar inspanningen ter verbetering van mensenrechten, milieu en dierenwelzijn in de voedselketen. Oxfam reageerde tot nu toe alleen met een korte tweet.

(door Rob Bleijerveld)

Kritiek van het CBL

Marc Jansen, directeur van het CBL [1], stelde dat Oxfam Novib in haar rapport ´Behind the Barcodes´ (meer daarover in dit Supermacht-artikel) een onterecht negatief beeld schetst over Nederlandse supermarkten [2]. Het zou geen recht doen aan hun ¨aanpak op het vlak van Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (IMVO) voor betere sociale werkomstandigheden voor medewerkers op productiebedrijven in ontwikkelingslanden¨.

Volgens Jansen is nu, een jaar na ondertekening van het IMVO-Convenant Voedingsmiddelen [3][4] al veel bereikt en ¨werken de supermarktorganisaties hard aan het transparant maken van productieketens. IMVO-risicomanagement is de kern van het sociale duurzaamheidsbeleid van supermarkten en foodservicebedrijven.”

Hij beschuldigde Oxfam Novib van het ¨polariseren van de discussie over mensenrechten¨ en adviseerde de ontwikkelingsorganisatie om in plaats daarvan ¨samen te werken met het bedrijfsleven, de vakbonden, de overheid en NGO’s¨ in het IMVO-Convenant Voedingsmiddelen. Doel van dat convenant is om door samenwerking in de hele keten risico’s op bijvoorbeeld mensenrechtenschendingen en milieuschade te beperken en zo te werken aan een verduurzaming van de productieketen. Jansen sloot af met een sneer richting Oxfam Novib: ¨Het gaat ons om concrete projecten en niet om papieren ranglijstjes¨.

Kritiek van PLUS

In een nieuwsbericht [5] gaf PLUS Retail bv aan ¨dat het rapport van Oxfam Novib onvoldoende recht doet aan zijn inspanningen op gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)¨. PLUS werkt naar eigen zeggen aan de verdere verduurzaming van de voedselketen, rekening houdend met risico’s op het gebied van onder meer mensenrechten, milieu en dierenwelzijn. Zo zet het bedrijf zich al jarenlang in ¨voor de verbetering van de positie van kleine boeren en arbeiders in ontwikkelingslanden¨. PLUS erkent dat ¨Due Diligence een proces is waarin nog veel te doen is¨, maar geeft ook aan zich daarvoor in te zetten [6].

PLUS maakte ook gewag van verschillende prijzen en projecten. zoals de verkiezing tot ‘Meest Verantwoorde Supermarkt‘ (voor het vijfde jaar op rij) [7], de Kristalprijs (wegens ketentransparantie), een strategisch partnership mmilieuet Max Havelaar, deelname aan het IMVO-convenant Voedingsmimilieuddelen, en het CBL bananenproject (leefbaar loon en introductie van de eerste Fairtrade én klimaatneutrale banaan uit een transparante en traceerbare keten).

Reactie van Oxfam

In een tweet [8] gaf Anouk Franck, mensenrechten en bedrijfslevenexpertmilieu bij Oxfam Novib, een eerste reactie richting CBL: ¨Oxfam Novib baseert supermarktenranglijst op publieke informatie. CBL zet daar zelfbeoordeling van supermarkten tegenover. Dat is appels en peren vergelijken. Zie graag publieke informatie over CBL´s concrete projecten!¨.

¨Voedingsmiddelenconvenant te zwak en en niet bindend voor supermarkten¨

Het CBL ging in haar kritiek richting Oxfam Novib ook niet in op de afwijzing van de uitkomst van het IMVO Voedingsmiddelenconvenant door de ontwikkelingsorganisatie en 6 andere NGO´s in 2018.

Een aantal NGO´s participeerden in de eerste opzet voor een IMVO Voedingsmiddelenconvenant als forum om te komen tot Due Diligence en het duurzaam maken van de voedselketen. Maar in oktober 2017 stopte Oxfam Novib, net als Fairfood, Hivos, Natuur & Milieu, Save the Children en UNICEF Nederland, per direct met die onderhandelingen [9].

Uit de verklaring van de zes: ¨Het is onacceptabel dat in het huidige voorstel enkel brancheorganisaties, en niet supermarkten of levensmiddelenbedrijven zélf het convenant ondertekenen. Daardoor weet niemand of bedrijven zich aan de afspraken gaan houden. Ook worden er geen concrete resultaten afgesproken en is er te weinig transparantie over de uitvoering van het convenant. De nieuwe minister moet de kans krijgen om het convenant zo in te richten dat individuele bedrijven zelf verantwoordelijkheid nemen. Dit is bij de andere bestaande convenanten zoals voor de banken-, goud- en textielsectoren wél het geval¨.

De zes NGO´s gaven ook aan dat ze ¨blijven samenwerken met individuele Nederlandse supermarkten en levensmiddelenbedrijven¨. Ze sloten eerder wél IMVO convenanten af en waren betrokken bij de uitvoering, maar het ¨ondermaatse voorstel voor het voedingsmiddelenconvenant dreigt de standaard voor volgende convenanten aan te tasten¨.

Op 29 juni 2018 sloot zich ook World Animal Protection zich bij aan bij een gezamenlijke verklaring waarin de NGO´s aangaven geen vertrouwen te hebben in het voedingsmiddelenconvenant dat die dag getekend werd [10] [11].


Meer lezen:

– ¨Oxfam Novib´s nieuwe supermarktenranglijst (mensenrechtenschendingen in toeleveringsketens),¨ Supermacht, 4 juli 2019.
– ¨Oxfam Supermarkets Scorecard,¨ Oxfam Inernational, 3 juli 2019
– ¨Zeven organisaties vinden voedingsconvenant onder de maat,¨ Oxfam Novib, 29 juni 2018.
– ¨Ripe for a Change, Methodology Note,¨”Oxfam International, 21 juni 2019.
– ¨MVO: Supermarkten doen stapje terug in duurzaamheid,¨ Food Magazine, 20 maart 2018

Noten:
[1] CBL: ¨Het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel behartigt de belangen van de supermarktbranche en foodservicebedrijven in Nederland. De levensmiddelenhandel draagt voor ruim 10% bij aan het Bruto Nationaal Product. De branche biedt werkgelegenheid aan ruim 300.000 mensen en is daarmee één van de grootste werkgevers van Nederland. Dagelijks doen vier miljoen consumenten hun boodschappen in supermarkten die het CBL vertegenwoordigt¨.
[2] ¨CBL: Supermarktranglijst Oxfam Novib zet samenleving op verkeerde been,¨ CBL, 3 juli 2019.
[3] ¨IMVO-convenant Voedingsmiddelen,¨ CBL, juni? 2019.
[4] ¨Nulmeting Monitoringtool CBL¨, CBL, juni? 2019.
[5] ¨Reactie PLUS supermarkten naar aanleiding van Oxfam Novibs Supermarktenranglijst,¨ PLUS, 3 juli 2019.
[6] ¨Onze PLUS Ken de Keten-aanpak: goed eten komt uit een gezonde keten,¨ PLUS, januari? 2019.
[7] ¨PLUS voor vijfde jaar op rij ‘Meest Verantwoorde Supermarkt’,¨ PLUS Retail bv., 19 maart 2019.
[8] Tweet van Anouk Franck (Oxfam Novib) aan CBL (3 juli 2019).
[9] ¨Zes organisaties stoppen onderhandelingen voedingsmiddelenconvenant,¨ Oxfam Novib, 12 oktober 2017.
[10] ¨Zeven organisaties vinden voedingsconvenant onder de maat,¨ Oxfam Novib, 29 juni 2018 en ¨Niet ons convenant, het voedingsmiddelenconvenant – voedselconvenant is slappe hap,¨ Oxfam Novib, eind juni 2018.
[11] ¨Convenant Voedingsmiddelen,¨ SER, 2018.

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=9119)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *