Halve waarheden en hele leugens rond BTW op groente en fruit (steun mailactie foodwatch)

(29 april 2018) foodwatch campaigner Sjoerd van de Wouw is kwaad over de halve waarheden en hele leugens waarmee het kabinet de breed gesteunde oproep tot het btw-vrij maken van groente en fruit van zich afschuift. De regering gaat niet serieus in op een serieus voorstel waar zowel burgers (massaal), wetenschappers, medici als patiëntenorganisaties achter staan. Een voorstel dat inzet op een gezond voedselbeleid.¨ Het kabinet gebruikt de btw-verhoging vermoedelijk om gaten in de staatskas te dichten en komt met argumenten die niet kloppen (zoals EU regels).
Je kunt nog steeds de mailactie van foodwatch steunen.

Opiniestuk foodwatch campaigner Sjoerd van de Wouw, overgenomen van foodwatch

Heel boos

Ik ben boos, heel boos en met mij vele anderen. Afgelopen week sprak het kabinet met de Tweede Kamer over het voedselbeleid, of beter gezegd: het ontbreken van gezond voedselbeleid. Meerdere politieke partijen haalden onze actieoproep aan om groente en fruit btw-vrij te maken. Het kabinet maakte zich ervan af met halve waarheden en hele leugens. Daarmee schoffeert ze de grote groep mensen die massaal hun zorgen hebben geuit over de aankomende verhoging van de btw op groente en fruit.

En dat maakt me boos want we mogen toch minstens van het kabinet verwachten dat ze serieus ingaat op een serieus voorstel waar zowel burgers (massaal), wetenschappers, medici als patiëntenorganisaties achter staan.

Wat eraan voorafging: vorig jaar maakte het kabinet haar plannen bekend in het regeerakkoord. Eén van de meest geruchtmakende plannen was de aankondiging van een verhoging van de btw op voedsel, onder andere op groente en fruit. De btw dreigt begin 2019 te worden verhoogd van 6% naar 9%. Achter de maatregel zit weinig visie: het is puur bedoeld om de gaten in de staatskas te dichten, geeft het kabinet toe. Het plan leidt al vanaf het begin tot veel protest.

Flauwe smoesjes

Dan al beginnen de coalitiepartijen met flauwe smoesjes. Zo zei Pechtold (D66) destijds “Hoe moet je dan omgaan met de groente op bijvoorbeeld een pizza quattro stagioni?” Hij vergeet voor het gemak dat in veel andere landen al verschillende btw-tarieven gelden voor voedsel en het daar prima werkt.

En ook afgelopen week was het weer raak. Verschillende politieke partijen vroegen minister Schouten en staatssecretaris Blokhuis (beiden ChristenUnie) om een reactie op het voorstel om groente en fruit btw-vrij te maken. Minister Schouten verklaarde kortweg dat het btw-vrij maken van groente en fruit niet mogelijk is vanwege Europese regels. Daarnaast zei ze dat het “niet heel effectief” is om de btw te verlagen als je de consumptie wilt stimuleren.

Beide kloppen niet. Bij beide antwoorden laat het kabinet zien dat ze de zorgen van veel consumenten en deskundigen niet serieus neemt. Verschil van mening mag en zullen we houden maar neem minstens deze massale zorgen serieus! Doe je dat niet dan maak je mensen boos, terecht boos.

-> heb je nog niet getekend? Teken hier!

Europese btw-mogelijkheden

Allereerst zijn er wel degelijk mogelijkheden binnen de Europese wetgeving. Elk land mag drie btw-tarieven hanteren van minstens 5%. Nederland heeft twee tarieven: 6% en 21%. Die 6% wil Nederland verhogen naar 9%. Uiteraard kan Nederland ervoor kiezen drie tarieven te gaan hanteren: 5% voor groente en fruit, 9% en 21%. Maar Nederland kan ook ‘derogatie’ (een afwijkende norm) aanvragen binnen Europa om groente en fruit vrij te maken van btw.

Veel landen hebben al toestemming van Europa om voor bepaalde producten en voeding lagere btw-tarieven te hanteren. Zij laten zien dat het wel kan. Zowel de Wereldgezondheidsorganisatie als de Europese Commissie staan positief tegenover een actief voedselbeleid met belastingmaatregelen.

Waarom het kabinet dan de mogelijkheid voor het aanvragen van derogatie niet eens benoemt, is een raadsel. Tenslotte gaat de belastingwetgeving in Europa op de schop. Doelstelling is juist om landen meer vrijheid te geven om zelf de tarieven te bepalen. Ook dat biedt mogelijkheden om groente en fruit btw-vrij te maken.

Schoffering

Door simpelweg het voorstel af te doen met de mededeling “het is niet mogelijk vanwege Europese regels”, schoffeer je iedereen die zich hierover zorgen maakt.
Daarnaast blunderde het kabinet door btw-vrije groente en fruit ‘niet heel effectief’ te noemen met verwijzing naar een onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving.

Die reageerde echter verbaasd: zij hadden helemaal geen onderzoek gedaan naar de effectiviteit van btw-vrije groente en fruit. Wel deden zij onderzoek naar een btw-taks op vlees maar dat is echt appels met peren vergelijken, aldus het Planbureau in het Algemeen Dagblad.

Onderzoek

Ook hoogleraar Jaap Seidell laat weinig heel van het kabinetsstandpunt in dezelfde krant: ,,Uit talloze onderzoeken blijkt dat vooral bij de grote groep mensen met een lager inkomen de hoge prijs van groente en fruit een belemmering vormt om het te kopen…

In eigen onderzoek hebben we de prijs van groente en fruit verlaagd, juist in supermarkten waar veel mensen met een laag inkomen komen. Daar zag je dat mensen per gezin tot wel een kilo meer groenten mee naar huis namen.” Hij heeft dit ook eerder met het kabinet besproken maar die verdraait schaamteloos het onderzoek van het Planbureau om haar gelijk te suggereren.

WHO

Eerder gaf ook de Wereldgezondheidsorganisatie al aan positief te staan tegenover prijsmaatregelen voor gezonder voedsel, zoals significante verlaging van de btw op groente en fruit: ze kunnen echt leiden tot een gezonder eetpatroon.

Begrotingsgat

Kennelijk houdt het kabinet stevig de vingers in de oren bij dit voor haar onwelgevallig nieuws. Ze willen gewoon een begrotingsgat dichten en dan is elke kritiek op de btw-verhoging iets dat ze liever niet horen.

-> Wil je meer doen dan tekenen? Deel de oproep onder je vrienden en op sociale media

Vrijblijvende toezeggingen van voedingsfabrikanten

Ondertussen stuurde ze vorige week twee brieven naar de kamer waarin het kabinet zichzelf trots op de borst sloeg over allerlei samenwerkingsverbanden met vrijblijvende toezeggingen van voedingsfabrikanten om gezonde maatregelen te nemen op scholen, in ziekenhuizen en supermarkten.

Daarmee lijken we weer terug bij af want zelfs de liberale minister Schippers (VVD) was aan het einde van haar ministerschap sceptisch geworden over deze zelfregulering. Ze gaf na jaren ineffectief beleid toe dat zelfregulering niet had geleid tot het gehoopte resultaat.

Wie is de waakhond?

De fabrikanten hebben zelfs nog niks waargemaakt van een anderhalf jaar geleden beloofde maatregel om kinderidolen van junkfood te halen. Het kabinet staat erbij en kijkt ernaar. Daarmee beloont ze het breken van beloften door de industrie.

Het is weer eens bevestigd: De voedingsindustrie waakt niet over de volksgezondheid, dat hoort de overheid te doen. Maar die blijft slechts hoopvol staren naar de voedingsindustrie, die achter de schermen vast in haar vuistje lacht.

Diabetes

Zo dreigen er met met dit kabinet weer 4 jaar verloren te gaan voor iedereen die gezond voedsel een warm hart toedraagt. Ondertussen blijven de prijzen van groente en fruit stijgen en van suiker dalen en komen er wekelijks 1.200 patiënten met de voeding gerelateerde diabetes type 2 bij in Nederland.

Onze campagne gaat door!

De halve waarheid en hele leugens die ze vooralsnog in stelling brengt om haar extra heffing op groente en fruit te verdedigen, maakt ons bij foodwatch boos. En die boosheid geeft ons nog meer energie om door te gaan met onze campagne. Ze zijn nog niet van ons af, daar kun je op rekenen!

Bron: ¨Smoesjes kabinet rond hogere btw op groente en fruit,¨ foodwatch 25 april 2018
– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

Groente en fruit duurder? Stop dit kabinetsplan!
(foodwatch, 11 oktober 2017)

Met het eten in de supermarkt gaat iets vreselijk mis: sinds de eeuwwisseling is suiker 18% goedkoper geworden, maar groenten (+50%) en fruit (+41%) zijn juist enorm in prijs gestegen. Je zou verwachten dat de overheid ingrijpt om ervoor te zorgen dat gezond eten niet duurder wordt. Maar ze doet juist het tegenovergestelde: het nieuwe kabinet is van plan de btw op voeding – dus ook op groente en fruit – juist te verhogen van 6% naar 9%! Dat betekent nóg duurdere groente en fruit.

De supermarktschappen liggen vol spotgoedkoop junkfood. Een donut kost 55 cent, een Mars pakweg 36 cent, een roze koek 16 cent en een appelkoek …. 11 cent. Een appel daarentegen kost 59 cent, een paprika 99 cent en een avocado al snel meer dan een euro*. De prijsverschillen tussen junkfood en gezond eten worden al jarenlang alleen maar groter.

Opeenvolgende kabinetten klagen steen en been over de oplopende zorgkosten. Maar een gezond voedselbeleid als vorm van ziektepreventie, ontbreekt vrijwel volledig. De afgelopen jaren is er volop vertrouwd op zelfregulering van de voedingsindustrie. Maar van alle kanten blijkt dat dit faalt.

Dat kan en moet beter: stimuleer gezond eten! De btw op groente en fruit moet niet omhoog, maar juist omlaag naar 0%. De overheid wil er tot dusver niet aan en beroept zich daarbij op Europese regels. Maar dat is veel te kort door de bocht: juist de Europese Commissie en de Wereldgezondheidsorganisatie bepleiten prijs- en andere maatregelen om gezonder eten te stimuleren! Gezond verstand gebruiken dus!

Maak groente en fruit btw-vrij!

Want een appel die minder kost dan een donut en een Mars; dat is pas concreet gezond voedselbeleid!

Meedoen kan hier
———————

mailtekst:
Geachte Kamerleden van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie,

De gezonde keus makkelijker maken! Die oneliner was vanuit het vorige kabinet vaak te horen. Maar vanuit Den Haag is er amper beleid gekomen dat deze gezonde keus echt makkelijker maakt. De afgelopen jaren is hoofdzakelijk ingezet op zelfregulering door de voedingsindustrie, bijvoorbeeld met het Akkoord Verbetering Productsamenstelling. Dit heeft echter niet tot ambitieuze reducties van suiker, vet en zout geleid – niet volgens de wetenschappers die deze zelfregulering begeleidden, en ook niet volgens het RIVM. Daarmee leidde het niet tot een significant gezonder eetpatroon.

Bijna de helft van de Nederlanders heeft ondertussen overgewicht. Er komen wekelijks 1.200 mensen met suikerziekte (diabetes type 2) bij. De schappen in de supermarkt liggen vol ongezond voedsel. Uit onderzoek van foodwatch blijkt dat 70% van de voedselproducten in de supermarkt behoort tot de omstreden categorie sterk bewerkt fabrieksvoedsel, ofwel ‘ultra-processed foods’. Aan meer dan de helft hiervan is suiker toegevoegd.

Daarnaast eten 6 op de 7 volwassenen onvoldoende groente. Voor fruit gelden dezelfde verontrustende cijfers. Bij kinderen is die verhouding nóg ongunstiger.
Het is nu hoog tijd om door te pakken. De gezonde keus kan op allerlei manieren makkelijker worden gemaakt. Prijs is daarbij een belangrijke factor. Nu kost een appel bijvoorbeeld meer dan een donut of een Mars. En wist u dat groente sinds de eeuwwisseling 50% duurder is geworden? Ook fruit is 41% duurder geworden. Junkfood daarentegen is amper duurder of zelfs goedkoper geworden; zo is suiker maar liefst 18% in prijs gedaald! Dat is alles behalve de gezonde keus makkelijker maken!

Daarom wil ik, net als foodwatch, dat er prijsmaatregelen genomen worden. Groente en fruit mogen niet nog duurder worden! We moeten groente en fruit btw-vrij maken. Dat is een eerste bescheiden, maar gerechtvaardigde maatregel, waarmee u laat zien dat het u menens is. Een mooi begin van een gezond en daadkrachtig voedselbeleid.

Het vorige kabinet gaf aan dat btw-vrijstelling niet mogelijk is. Dat is echter een veel te simpele voorstelling van zaken: diverse andere EU-landen hanteren op basis van historische rechten wel verschillende btw-tarieven voor voedsel, tot onder de 5%. Daarnaast zijn er wettelijke mogelijkheden voor derogatie. Ook de komende herziening van het btw-stelsel in de EU biedt aanvullende kansen. Zeker gezien de steun van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Europese Commissie voor gezond prijsbeleid van lidstaten, zou een btw-vrijstelling voor groente en fruit, op draagvlak moeten kunnen rekenen.

Wilt u de gezonde keus écht makkelijker maken? Gebruik dan uw gezond verstand: maak groente en fruit niet duurder maar btw-vrij!

Met vriendelijke groet,

Voornaam Achternaam (wordt automatisch aangevuld)

Hier kun je mee-mailen.

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=7854)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *