¨Timmermans, steun effectieve Europese wetgeving tegen oneerlijke handelspraktijken !¨

(20 maart 2018)(update 180323) Tien Nederlandse organisaties drongen er afgelopen week bij eurocommissaris Timmermans en staatssecretaris voor Economische Zaken Keijzer op aan in Brussel te pleiten voor de spoedige invoering van Europese wetgeving tegen oneerlijke handelspraktijken tussen bedrijven in de voedselvoorzieningsketen. Binnen de Commissie gaan namelijk stemmen op om dit soort wetgeving uit of zelfs af te stellen ondanks een eerdere aankondiging dat het EU-bestuur in de eerste helft van 2018 met wetgevingsvoorstellen zou komen. Uitstel of afstel van wetgeving heeft nadelige gevolgen voor consumenten, boeren, kleine bedrijven, werknemers en het milieu, aldus de briefschrijvers.

(door Rob Bleijerveld)

Op 14 maart schreef Sanne van der Wal van Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen namens een tiental Nederlandse organisaties [1] een brandbrief [2] aan eurocommissaris Timmermans en staatssecretaris voor Economische Zaken en Klimaat Keijzer. De organisaties willen dat zij zich in Brussel uitspreken voor de invoering van Europese wetgeving tegen oneerlijke handelspraktijken tussen bedrijven in de voedselvoorzieningsketen.

Verdere vertraging is schadelijk

De briefondertekenaars zijn namelijk zeer bezorgd over recente berichten dat binnen de Commissie wordt gepraat over opschorting of zelfs annulering van dit soort wetgeving. Verdere vertraging van het wetgevende proces is onaanvaardbaar omdat consumenten, boeren, kleine bedrijven, werknemers en het milieu door onder meer voedselverspilling hiervan de dupe zijn.

Alleen supermarkten tegen wetgeving

Het huidige Europese vrijwillige mechanisme tegen oneerlijke handelspraktijken [3] blijkt ontoereikend te zijn [4]. Alleen nog de belangengroepen van supermarktbedrijven geloven in deze aanpak [5]. Niet verrassend, aldus de briefschijvers, want retailers zullen het meeste nadeel ondervinden van effectieve en strenge Europese wetgeving.

Onderzoek door de Europese belangenorganisatie van merkproducenten AIM [6] – tot voor kort nog tegenstander van Europese wetgeving – toonde aan dat 97% van de ondervraagde leden in 2016 het slachtoffer was van tenminste één oneerlijke handelspraktijk. En in 69% van alle gevallen van oneerlijke handelspraktijken werden inkoopallianties van supermarkten aangewezen als de schuldigen. De, soms in meerdere opzichten, grensoverschrijdende inkoop van deze inkooporganisaties onderstreept het belang van een Europese aanpak.

Gelegenheidscoalitie voór wetgeving

De Nederlandse brief aan Timmermans en Keijzer sluit aan bij de oproep richting Brussel die een bijzondere gelegenheidscoalitie van internationale koepels van boerenorganisaties, vakbonden, industriebedrijven, ontwikkelingsorganisaties en Fair Trade-organisaties op 5 maart deed [7].

¨EU kom nu in actie!¨

Die coalitie riep de Europese Commissie, de Europese Ministerraad en het Europese Parlement op om ¨constructief bij te dragen aan de totstandkoming van effectieve Europese wetgeving tegen oneerlijke handelspraktijken in de voedselvoorzieningsketen. Nu is het de tijd om in actie te komen voor de bescherming van de economische, sociale en ecologische duurzaamheid van onze voedselvoorzieningsketen, nodig om de Europese concurrentiekracht en groei te versterken voor een sterker en meer inclusief Europa

De Nederlandse briefschrijvers op hun beurt vinden dat wetgeving tegen oneerlijke handelspraktijken moet uitgaan van de volgende elementen:

– Vergaande ambtelijke bevoegdheden (‘ex officio’) voor handhavers, anonieme klachtenprocedures en vertrouwelijkheid (want dat is essentieel om het huidige klimaat van angst in voedselvoorzieningsketens aan te pakken).
– Gecoördineerde handhaving en gemeenschappelijke Europese normen (om te voorkomen dat kopers hun inkoopafdeling naar landen met een minder strenge regels verplaatsen).
– Handhaving in de gehele toeleveringsketen en toegankelijkheid voor actoren van buiten de EU die verkopen aan bedrijven in de EU (vanwege het belang voor beleidscoherentie op het vlak van ontwikkelingssamenwerking en om te voorzien in een gelijk speelveld voor alle spelers in de toeleveringsketen, ongeacht of deze zich binnen of buiten de EU bevinden).
– Afschrikkende sancties (want essentieel om oneerlijke handelspraktijken te voorkomen).

¨Maatregelen om oneerlijke handelspraktijken aan te pakken zijn van essentieel belang om de economische, ecologische en sociale duurzaamheid van ons voedselsysteem te vergroten en de zwakste actoren in onze voedselvoorzieningsketen te beschermen en komen ten goede aan consumenten en voedselproducenten in de voedselvoorzieningsketen,¨ aldus de briefschrijvers aan Timmermans en Keijzer.

Update 22 maart

1. European Committee of the Regions Conferentie 8 maart over noodzaak tot verandering van de internationale handelsregels
(Bron: ¨Changing the rules of international trade, a necessary condition for facing the challenges of agriculture, food and planet¨ 8 maart 2018)

De European Committee of the Regions hield op 8 maart een conferentie dat relevant is voor de verhoudingen in de voedselvoorzieningsketen. Met 2 doelen:
– een politiek momentum lanceren voor een debat over de invloed van de huidige internationale handelsregels op het Europese landbouwbeleid, op boeren wereldwijd, handel in landbouwproducten, voedsel en planeet en waarom het nodig is om deze regels te veranderen;
– om te debatteren over voorstellen om de huidige internationale handelsregels voor landbouw te veranderen in eerlijke, duurzame en solidaire regels.

Met inhoudelijke bijdragen van Christophe Clergeau, Olivier De Schutter, Zoltan Somogyi, Willi Schulz Greve, Jacques Blanc, Niek Koning, Antonio Onorati, Guillaume Cros, Ibrahima Coulibaly, Raj Patel en Christophe Clergeau.

2. Nederlandse Akkerbouw Vakbond wil dat nieuw WUR-onderzoek dat bruikbare aanbevelingen doet om de positie van de boer te versterken
(Bron: persbericht: NAV: blij met toenemende aandacht voor positie van boer in de keten 15 Maart 2018)

NAV: ¨Een goede regeling om oneerlijke handelspraktijken te voorkomen, met een wettelijke basis en een onafhankelijke toezichthouder, kan de positie van een boer iets versterken. Maar een dergelijke regeling verandert niets aan de aanbodsituatie. En iedere boer weet dat je pas in een meer gelijkwaardige positie komt wanneer onze afnemers twijfelen of er wel genoeg product in de markt is. Want dan is hun doel niet meer om de laagst mogelijke inkoopprijs te realiseren, maar dan moeten ze genoeg volume inkopen om hun klanten te kunnen bedienen. En dat mag dan wat kosten en daarmee heeft de boer een betere prijs. Maar: afspraken maken om het aanbod te reguleren is verboden middels de mededingingswet. Boeren mogen zich organiseren tot 5% (in uitzonderlijke gevallen 10%) van de markt, terwijl zoals iedereen weet afnemers en toeleveranciers van boeren veel grotere marktaandelen hebben. Alleen een coöperatie mag een groter marktaandeel hebben, een producentenorganisatie niet.

Wat de NAV betreft moet het probleem op verschillende fronten tegelijk worden aangepakt: een onafhankelijke autoriteit met bevoegdheid tot het opleggen van boetes bij oneerlijke handelspraktijken en meer ruimte in de mededingingswetgeving voor boeren om zich te organiseren. Daarnaast is het essentieel dat er aan geïmporteerde producten dezelfde eisen aan zowel eindproduct als productiemethode worden gesteld, om te voorkomen dat de Nederlandse/Europese boeren worden weggeconcurreerd. Ook een verbod op verkoop onder kostprijs is wat ons betreft een optie.¨

 

Meer lezen:
– ¨Eyes on the price: inkoopgroepen van supermarkten in beeld gebracht,¨ Supermacht, 18 maart 2017.
– ¨Harde Franse aanpak van oneerlijke handelspraktijken in voedselketen. Maar helpt het?,¨ Supermacht, 18 november 2016.
– ¨Voorzetten voor betere aanpak oneerlijke handelspraktijken in voedselketen,¨ Supermacht, 10 juni 2016.
– ¨VoedselAnders 13 febr: Oplossingen voor oneerlijke handel en machtsverhoudingen in voedselketens,¨ Supermacht, 8 februari 2016.
– ¨´Europese Commissie laat kans lopen om oneerlijke handelspraktijken in voedselketen aan te pakken´,¨ Supermacht, 29 januari 2016.
– ¨Vredeseilanden daagt supermarkten uit: zorg voor eerlijke boereninkomens en duurzaam voedsel,¨ Supermacht, 18 januari 2016.
– ¨Landbouwcomité EP: (bindende) regels nodig tegen oneerlijke handelspraktijken en voor betere onderhandelingspositie boeren,¨ Supermacht, 30 november 2015.
– ¨Uitnodiging 14 oktober (FFI): ´Eerlijke oplossingen voor Oneerlijke Handelspraktijken´,¨ Supermacht, 5 oktober 2015.
– ¨Wie heeft de macht? Nieuwe studie bevestigt disbalans in landbouw-bevoorradingsketens,¨ Supermacht, 20 november 2014.

Noten:
[1] SOMO, BD-Vereniging, Fairfood, Milieudefensie, Nederlandse Akkerbouw Vakbond, Supermacht.nl, Platform Aarde Boer Consument, World Animal Protection (een dag later sloten ook Oxfam Novib en Max Havelaar zich aan).
[2] ¨Betreft: oproep voor steun voor wetgevingsvoorstel van de Europese Commissie voor de aanpak van oneerlijke handelspraktijken tussen bedrijven in de voedselketen¨.
[3] Gedragscode Eerlijke Handelspraktijken en Supply Chain Initiative
[4] Het Nederlandse vrijwillige mechanisme dat op 16 september 2013 startte werd opgeschort wegens gebrek aan belangstelling onder de belangrijkste vertegenwoordigers van de verschillende ´bloedgroepen´ in de voedselsector. Er zijn aanwijzingen dat een groot conflict over oneerlijke handelspraktijken tussen de belangenorganisatie van de Nederlandse voedselproducenten (FNLI) en supermarktconcern Ahold Delhaize hierbij een rol speelde. En hoewel het huidige regeerakkoord de oprichting aankondigde van een nieuwe geschillencommissie, lijkt de voedselverwerkende industrie meer gebaat bij wetgeving uit Brussel met vergaande bevoegdheden zoals het doen van onderzoek op basis van anonieme meldingen en het kunnen opleggen van afschrikwekkende boetes.
[5] Zie bijvoorbeeld ¨Betreft: Handelsrelaties en supermarkten,¨ CBL aan Europese Eurocommissaris voor landbouw en plattelandsontwikkeling, Hogan, 6 februari 2018. (Toevoeging 180323: zie ook ¨Supermarkten waarschuwen Brussel voor hogere voedselprijzen,¨ Financieele Dagblad, 19 februari 2018).
[6] Zie ook AIM´s bijdrage aan de EU consultatie ¨Inception Impact Assessment to improve the food supply chain by tackling unfair trading practices and increasing market transparency¨ van 21 augustus 2017.
[7] ¨Now is the time fort action to combat unfair trading practice,¨ 5 maart 2018. Het gaat om AIM (European Brands Association), CEJA (European Council of Young Farmers), CLITRAVI (Liaison Centre for the Meat Processing Industry in the European Union), Copa-Cogeca (European Farmers European Agri-Cooperatives), EFFAT (European Federation of Food, Agriculture and Tourism Trade Unions), FTAO (Fair Trade Advocacy Office), FoodDrinkEurope (organisation of Europe’s food and drink industry) en Oxfam International EU Advocacy Office (confederation for a future free from the injustice of poverty).

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=7791)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *