Wageningen helpt bedrijven bij ketencontrole op slavernij en kinderarbeid (update)

(3 november 2017 – update 190611) Onderzoeker de Vos van Wageningen Economic Research brengt indicatoren in kaart waarmee bedrijven kunnen nagaan hoeveel risico ze lopen op moderne slavernij en kinderarbeid in hun keten. Dat doet ze in opdracht van The Sustainability Consortium (TSC), een samenwerkingsverband van ruim honderd bedrijven, NGO’s, overheidsinstanties en universiteiten wereldwijd, dat bedrijven wil helpen ¨om onze alledaagse producten beter en duurzamer te maken¨.

(door Matt Hermers)

Moderne slavernij gaat over uitbuiting, intimidatie en (soms) lichamelijke mishandeling, maar ook over afhankelijkheid, kwetsbaarheid en vaak ´emotionele gebondenheid´. Sommige mensen worden gedwongen om gratis te werken om (fictieve) schulden af te lossen, anderen moeten lange uren maken in ruil voor vervoer naar de werkplek, onderdak en voedsel.

Vooral arme dagloners en migranten zijn kwetsbaar. Ze maken vaak lange uren met zwaar en gevaarlijk werk en als ze ziek zijn krijgen ze niet uitbetaald, aldus senior onderzoeker Birgit de Vos. Volgens de International Labour Organization [1] zijn wereldwijd ongeveer 21 miljoen mensen (of misschien wel veel meer) het slachtoffer van gedwongen arbeid

The Sustainability Consortium

De afdeling Wageningen Economic Research van de Universiteit van Wageningen coördineert de Europese activiteiten van The Sustainability Consortium (TSC) [2] en stelt richtlijnen op om de duurzaamheid van producten en die van hun toeleveranciers te beoordelen en te verbeteren. Het gros van het werk van de WER gaat over milieuaspecten, maar senior onderzoeker de Vos kijkt vooral naar de sociale aspecten.

Sociale duurzaamheid

Veel bedrijven weten niet precies welke leveranciers er in hun keten actief zijn. En of er al dan niet sprake is van gedwongen arbeid, en zo ja, hoe en in welke gradaties. Volgens de Vos zijn bedrijven bang voor claims en reputatieschade en hebben ze een belang om uit te zoeken hoe het in hun keten zit, maar dat kost tijd. En de eerste stap is bewustwording en openheid (¨niet de kop in het zand steken¨).

De onderzoeker brengt indicatoren in kaart waarmee bedrijven kunnen kijken hoeveel risico ze lopen op moderne slavernij in hun keten. Ze geeft hen ook advies over strategieën die de risico’s op moderne slavernij in hun keten kunnen verminderen

Risicolanden

Veel landen in Azië, Afrika en Latijns-Amerika, maar ook in Oost-Europa zijn risicolanden voor moderne slavernij, vooral waar het gaat om import van goederen uit die landen. Het is volgens haar zeker niet voldoende voor bedrijven om een gedragscode of integriteitsverklaring te tekenen zonder regelmatig ter plekke te gaan kijken wat er gebeurt.

En zelfs als alles helemaal in orde is in een fabriek of op een plantage, kan het zo zijn dat er niet-gecontroleerde onderaannemers worden ingeschakeld. Bijvoorbeeld op momenten dat productietekorten moeten worden weggewerkt.

Protocol voor risicobeheersing van moderne slavernij

Een van de stappen in de bedrijfsstrategie is het in kaart brengen van alle leveranciers, inclusief de onderaannemers. Vooral als wordt geïmporteerd uit lage lonenlanden met veel inwonende migranten, met een zwakke of corrupte overheid en/of met afgelegen plantages zonder lokale transportmogelijkheden. Dat zijn dan ¨aanwijzingen voor mogelijke illegaliteit¨.

Een andere stap is nagaan hoe de inkopers van het eigen bedrijf worden afgerekend. Bedrijven die alleen op prijs sturen, lopen namelijk extra risico. De Vos gaat er van uit dat er mogelijk sprake is van illegaliteit in de keten als bedrijven bij 6 van de 10 indicatoren postief scoren.

Lezing ´Modern Slavery and the Foods We Love´

Tijdens de Seriously Sustainable Week 2017 op de Wageningen Universiteit gaven Tamme de Leur, mensenhandelexpert en verbonden aan CoMensha [3], en Birgit de Vos een lezing [4] over de relatie tussen moderne slavernij en voedselproductie in Nederland en de rest van de wereld. Hun lezing ging over de onderliggende processen en de vragen ¨Wat kunnen we er aan doen?¨ en ¨Wat kan de WUR doen om de strijd met slavernij aan te binden?¨ De lezing viel samen met de afsluiting van de (rondreizende) fotoexposite ¨Open Your Eyes¨ [5] die nu in Nijmegen [6] te zien is.

Wageningse werkgroep over mensenhandel

Op initiatief van Kees Hoogendoorn, hoofd Financiën bij het Facilitair Bedrijf, is er binnen de WUR een werkgroep opgezet die in kaart gaat brengen op welke manieren WUR bijdraagt aan de problemen van mensenhandel en wat WUR zelf kan doen om dit te bestrijden.

Hoogendoorn bij de opening van de fotoexpositie: ¨Toen ik besefte dat er vandaag de dag naar schatting 48 miljoen (!!) mensen wereldwijd zijn die in een vorm van slavernij verkeren, en dat zij geen stem hebben, vond ik dat ik moest kijken in mijn werkomgeving waar ik die stem kon zijn. Als WUR kunnen we van enorme betekenis zijn. Niet alleen binnen onze eigen inkoop, maar ook op al die plekken op de wereld waar wij projecten uitvoeren. Echter, eerst moet je je bewust worden van dat wat mensenhandel is. En daar is deze tentoonstelling een goed middel voor. En ja, dat is ongemakkelijk, dat schuurt…”. [7]

Update 4 nov: ¨Consumenten en bedrijven kunnen meer doen tegen slavernij in voedselketen¨

In het Reformatorisch Dagblad schreef de Vos op 2 november een artikel over haar onderzoeks- en advieswerk voor bedrijven. Daarin stelt ze dat bedrijven en consumenten in Nederland nog meer kunnen doen om moderne slavernij tegen te gaan in de voedselproductie.

Zo kunnen bedrijven de eigen leveranciers en de leveranciers van die leveranciers in kaart te brengen en zich bewust worden (zijn) van de risico-indicatoren.
Consumenten kunnen hun supermarkt aanspreken wanneer die een laagste prijsgarantie voor een bepaald product afgeven (want dan is dat product mogelijk niet (sociaal) duurzaam geproduceerd). Ze kunnen hen ook vragen stellen over producten uit risicolanden of kiezen voor een duurzamer alternatief.
De Vos: ¨Het belangrijkste is dat we als consument bedrijven steunen die durven toe te geven dat hun productketens niet vrij zijn van misstanden en dit proberen op te lossen. Alleen met openheid kan er echt iets veranderen. Gezien de omvang van de problematiek kan wel gesteld worden dat die niet bij slechts een enkel bedrijf speelt

(Red. Supermacht: het valt op dat de Vos er in haar artikel niet voor pleit dat bedrijven aan het eind van de keten hogere prijzen gaan betalen aan de leveranciers zodat die hun werknemers en onderaannemers beter kunnen betalen.)

Bron: ¨Verantwoord koopgedrag in supermarkt kan wereldwijde uitbuiting verminderen,¨ Birgit de Vos in Reformatorisch Dagblad, 2 november 2017.

Meer lezen:
– ¨Markt- en ketenonderzoek van Wageningen Economic Research,¨ WUR.
– ¨Intl. Organization for Migration ´Buy Responsibly´ campaign to tackle the demand side of human trafficking for cheap labour¨ (nov 2010, IOM), ¨Buy Responsibly campagne¨, ¨La Strada International over Buy Responsibly Campaign¨ en ¨Global Eye on Human Trafficking issue 7¨.
– ¨Veelgestelde vragen over moderne slavernij,¨ Fair Work.
– ¨Feiten en cijfers,¨ Fair Work.

Noten:
[1] ¨Forced labour, modern slavery and human trafficking,¨ ILO, september 2017 en ¨More than 40 million people trapped in slavery: New global estimate,¨ 19 september 2017.

[2] ¨About The Sustainability Consortium (TSC)¨.
[3] ¨Campagnes en projecten,¨ CoMensha.
[4] ¨Lecture ´Modern Slavery and the Foods We Love´ (11 oktober 2017),¨ WUR oktober 2017.
[5] De reizende expositie ´Open your eyes´ is een initiatief van CoMensha, het landelijke Coördinatiecentrum tegen Mensenhandel in Nederland en wordt uitgevoerd door Stichting Open Mind. De tentoonstelling is te zien door heel Nederland. Zie: ¨Opening tentoonstelling Open your eyes (21 sept – 11 okt 2017, Wageningen Campus),¨ WUR, 14 september 2017 en ¨Photo exhibition: Open your Eyes,¨ WUR, september 2017.
[6] ¨Opening tentoonstelling ´Open Je Ogen´ voor mensenhandel in Nijmegen,¨ CoMensha, 30 oktober 2017.
[7] Speech door Kees Hoogendoorn bij de Opening van de tentoonstelling ´Open your eyes´, 21 sept 2017.

Bronnen:
– ¨Lecture ´Modern Slavery and the Foods We Love´ (11 oktober 2017),¨ WUR oktober 2017.
– ¨Opening tentoonstelling ´Open your eyes´ (21 sept – 11 okt 2017, Wageningen Campus,¨ WUR, 14 september 2017.
– ¨Moderne slavernij in hedendaagse voedselproductie,¨ WUR, 26 oktober 2017.
– ¨Modern Slavery in Contemporary Food Production,¨ The Sustainablity Consortium, 30 oktober 2017.

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=7283)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *