Visolie: vragen over illegale handel vanuit West-Sahara door Nederlandse bedrijven

key_bay-6

fotobron: http://wsrw.org/files/dated/2016-09-17key_bay_16.09.2016_g.jpg

(19 september 2016)(Update 8 jan 2017) In april schreef Supermacht over de illegale inkoop en doorverkoop van tomaten uit de bezette Westelijke Sahara door Albert Heijn. Er zijn aanwijzingen dat een bulkbedrijf en een vervoerder uit Nederland betrokken zijn bij het transport van illegaal ingevoerde visolie uit dat gebied. Frank Willems van de Stichting Zelfbeschikking West-Sahara stelt indringende vragen. Zijn de Europese douane- en belastingregels ontdoken? Welke rol spelen ICCO en Fair Match Support?
(door Frank Willems)

West-Sahara buiten handelsverdrag EU-Marokko

Onder het Europees handelsverdrag met Marokko werd zaken gedaan alsof de Marokkaanse staat heel West-Sahara tot ieders tevredenheid heeft geannexeerd en zonder problemen daar zijn gang kan gaan. Dat bleek echter een misverstand. Een bezwaarprocedure tegen het handelsverdrag aangespannen door het Front Polisario werd in decemer 2015 door de Saharawi gewonnen. Gevolg: het handelsverdrag werd voor wat betreft West-Sahara geannuleerd. Grote paniek in Rabat. De Marokkaanse staat vatte de uitspraak op als een totale annulering van het hele verdrag; West-Sahara zou immers onlosmakelijk onderdeel zijn van Marokko.

Weinigen zullen het hebben gemerkt, maar de contacten met Europa werden opgeschort. Het gezamelijk vluchtelingenbeleid stond op het spel. En er werd gedreigd met stopzetting van samenwerking op het gebied van terreurbestrijding.

EU In beroep

Tegen de uitspraak van het Europees Hof werd daarom ook snel beroep aangetekend door de Europese Commissie en door een aantal Europese landen waaronder Frankrijk, Spanje en Portugal. Ook de Marokkaanse agrarische organisatie COMADOR mocht beroep aantekenen.

Hoewel die bezwaren geen opschortende werking hadden, ging Albert Heijn door met de verkoop van tomaten uit West-Sahara (1). Desgevraagd liet het ministerie van Buitenlandse Zaken weten dat Nederland geen informatie heeft over de herkomst van Marokkaanse exporttomaten omdat Marokko nu eenmaal geen onderscheid maakt tussen Marokko en de West-Sahara en dat onderscheid niet registreert….

Behandeling hoger beroep

Op 13 september is het hoger beroep in behandeling genomen. Het Hof heeft een advies laten opstellen door raadsheer Wathelet en dat is nu gepubliceerd (2). Wathelet´s advies komt er op neer dat beroep toe te wijzen op grond van onder andere de overweging dat West-Sahara geen deel uitmaakt van het Koninkrijk Marokko, zodat geen EU-verdrag van toepassing kan zijn op West-Sahara. Daarmee wordt de redenering van minister Asscher gevolgd die is gebruikt bij de totstandkoming van het Sociale Zekerheidsverdrag met Marokko. Marokko eiste toen dat het verdrag ook van toepassing zou worden verklaard op West-Sahara hetgeen Asscher weigerde. Uiteindelijk gingen de Marokkanen overstag.

¨EU-Marokko verdragen niet van toepassing op West-Sahara¨

Adviezen van raadsheren worden meestal door het Hof gevolgd. Het advies om het Front Polisario in het ongelijk te stellen betekent weliswaar het annuleren van de ongedaanmaking van het handelsverdrag en dat Polisario de proceskosten moet betalen, maar de Saharaanse organisatie is tevreden met de conclusie dat geen enkel verdrag tussen de EU en Marokko van toepassing kan zijn op West-Sahara.

Hoe zit het ondertussen met de tomaten van Albert Heijn? Dat is nog even afwachten totdat het seizoen voor tomaten uit Afrika weer begint, zo rond november. Er moet ook nog even worden gewacht op de uitspraak in de tomatenzaak die de Britse solidariteitscampagne met West-Sahara heeft aangespannen bij het EU hof. (3)

En hoe is het met de andere grondstoffen uit het gebied?

Western Sahara Resource Watch ontdekte dat de plundering van West-Sahara door Europese bedrijven ondanks de duidelijkheid van de juridische uitspraken doorgaat. Op 8 september vertrok een schip met de naam ‘Key Bay’ vanuit Al Ajoen, de bezette hoofdstad West-Sahara, richting Frankrijk met aan boord een lading visolie. Het schip voer voor het Noorse bedrijf “Sea Tank Chartering” (4). Op vrijdag meerde de Key Bay aan in Fécamp, een plaats in de buurt van Le Havre. Daar is het bedrijf Olvea gevestigd dat gespecialiseerd is in plantaardige en dierlijke oliën.

Ontdekking

De waakzame Franse solidariteitsgroep APSO deed een merkwaardige ontdekking: ter plekke verscheen een Nederlandse tankwagen die kennelijk visolie kwam laden. Het gaat om een wagen van het bedrijf Van de Brug Int. Tanktransport B.V., gevestigd in Putten. Die wagen kwam vast niet uit Nederland om visolie vanuit de haven naar het industrieterrein van Fécamp te vervoeren. Waar zou die naar toe zijn gereden? Navraag bij Van de Brug leverde een opvallende reactie via de mail op.  “Remove us inmediately from your website! It´s a false suggestion that we are loading from the tanker. No further comments.“

Ook telefonisch ontkent directeur Rien van de Brug dat de wagen visolie  uit het schip heeft geladen en beschuldigt het Western Sahara Resource Watch (WSRW) ervan de foto te hebben gephotoshopt.

Voor een antwoord op de vraag wie de afnemer is, biedt de website van Olvea een verklaring. Olvea is in feite een groep bedrijven met een vertakking in Nederland. De manager van de afdeling visolie is de Nederlander Frans Dijkstra (5). Olvea heeft in Nederland de naam een zeer milieubewust, duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemend bedrijf te zijn. Het wordt door ICCO als een voorbeeldig bedrijf neergezet wegens een project met plantaardige olie in Burkino Faso (6). Door Fair Match Support wordt Olvea geprezen wegens de sympathieke wijze van visvangst in Mauritanie (7)

Vragen over deze zaak

De Franse pers kreeg lucht van de zaak (8) en er zijn inmiddels vragen gesteld aan de Franse douane. Ook aan de Nederlandse overheid kunnen soortgelijke vragen worden gesteld:

– Met welke papieren kwam deze visolie uit West-Sahara Nederland binnen?
– Is de oorsprong aangegeven en zo ja, hoe, als Marokkaans of Saharaans?
– Is er sprake van toestemming van de oorspronkelijke bevolking van West-Sahara
om de vis te vangen en te exporteren?
– Deelt de oorspronkelijke bevolking in de opbrengst?

En aanvullend zijn er vragen over de rol van Nederlandse bedrijven en ngo’s: Wat is de rol van Van de Brug Transport (9) en Olvea Nederland? En zijn ICCO en Fair Match Support zich bewust van de activiteiten van Olvea in West-Sahara?

Update 8 januari 2017 (red. Supermacht):

Hetzelfde schip dat in september jl. visolie uit de West-Sahara naar Frankrijk bracht (mogelijk met bestemming OLVEA) – de Key Bay – is begin januari weer gesignaleerd in Al Ajoen. Daar heeft het weer visolie geladen.
Dit is illegaal, zeker nu het Europese Hof van Justitie afgelopen december oordeelde dat het Saharaanse grondgebied (dus incluis de bezette West-Sahara) geen domein is van de bestaande EU-Marokko handelsakkoorden. Ofwel alle handel in producten en diensten vanuit Saharaanse grondgebied die zonder toestemming van de oorspronkelijke bevolking worden verhandeld is illegaal en strafbaar.

Meer hierover valt hier te lezen:
– ¨First ship to challenge EU Court ruling on occupied Western Sahara¨ (WSRW, 6 januari 2017)
– ¨Here is the vessel that will transport fish oil to the EU¨ (WSRW, 6 januari  2017)
– ¨Fresh images: Key Bay inside the port¨ (WSRW, 7 januari 2017)
07.01 – 2017
– ¨Reaction from Polisario on EU-Morocco court case¨ (WSRW, 22 december 2016)
Video  en Verklaring Polisario

Noten:
(1) Supermacht.nl
(2) Zie: Curia Europe
(3) Zie: Smalgangen
(4)  Hoe het wél kan: Toen in 2010 een zusterschip van de Key Bay in Noorwegen arriveerde met een lading visolie uit West-Sahara werd door de Noorse douane een boete opgelegd wegens het ontduiken van invoerrechten. Noorwegen heeft een handelsverdrag met Marokko, maar is er heel duidelijk over dat West-Sahara daar niet bij hoort. Sindsdien is deze visoliehandel uit Noorwegen verdwenen.
(5) Zie: Olvea
(6) Zie: ICCO
(7) Zie: Fair Match Support
(8) Zie: Libération
(9) Zie: Van de Brug

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=5869)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *