´FairSuperBrands´-fotowedstrijd voor eerlijkere en duurzamere huismerken van supermarkten

logo_Supply_cha!nge(10 juli 2015) Onze supermarkten bieden een enorme keuze aan levensmiddelen, tegen steeds lagere prijzen. De keerzijde van dit consumentenparadijs is dat de mensen die ons voedsel produceren of verwerken in ontwikkelingslanden én in Europa vaak amper kunnen overleven. Óf dat de productie schadelijk is voor het milieu. Hoogste tijd dus om de voedselketen duurzamer te maken en om te laten zien hoe dat kan. Doe (tot 31 juli) mee aan de fotowedstrijd van het Fair Superbrands-project en win een reis naar Milaan met jouw foto van ´Beter Eten´

(door Supply Cha!nge Campagnegroep)

In meer dan 20 Europese landen werken NGO´s aan een duurzamere voedselketel en aan duurzamere huismerken van supermarkten. Huismerkproducten hebben een heel groot marktaandeel en als ze duurzamer worden, heeft dat een hele grote invloed op het milieu en op werk- en leefomstandigheden. ¨De inkooppraktijken van supermarkten moeten verbeteren¨, zegt Sanne van der Wal van SOMO, één van de deelnemende NGO´s. Supermarktketens hebben een grote inkoopmacht en een dominante rol in de hele keten van producent tot consument. Oneerlijke inkooppraktijken leiden tot niet-duurzame praktijken bij producenten en toeleveranciers. Het Fair Super Brands-project wil met name de arbeidsomstandigheden voor arbeiders in ontwikkelingslanden verbeteren.

Fair Super Brands-Fotowedstrijd

De fotowedstrijd is de eerste activiteit van het project en de campagne. ¨Met deze campagne vragen we supermarkten om veranderingen door te voeren in toeleveringsketens. Met de fotowedstrijd vragen we aan consumenten hun visie op een betere wereld en een duurzamer voedselproductie en consumptie te delen. Je kunt bijvoorbeeld je voedsel herschikken, creatieve ideeën uitwerken om voedsel groener te maken of gewoon vragen om een meer duurzame voedselindustrie met een snapshot¨, aldus Van der Wal.

Inzendingen kunnen tot 31 juli worden opgestuurd. Kijk hier voor de voorwaarden, hier voor de prijzen en hier voor Vraag&Antwoord.

Supply_Cha!nge-4

Supply Cha!nge Campagne

We zijn een groep van maatschappelijke organisaties uit Europa en uit ontwikkelingslanden [*]. Onze belangrijkste doelstelling is om huismerken van supermarkten eerlijker en duurzamer te maken. Wereldwijd gezien hebben huismerken in Europa het grootste marktaandeel op de nationale markten. In 2015 stijgt het marktaandeel van huismerken in de Europese detailhandel waarschijnlijk tot 40%. Het aandeel van de huismerken is gerelateerd aan de concentratie van detailhandel en is een belangrijke motor van de prijzenconcurrentie. De race to the bottom (de laagste prijs) leidt tot een gebrek aan aandacht voor verantwoorde productie in de producerende landen. De druk die wordt uitgeoefend op leveranciers en het misbruik waar ze mee te maken hebben, zorgen voor een negatief effect op arbeidsrechten en sociale rechten, en leiden tot lage lonen, gedwongen overwerk en onzekere werkgelegenheid binnen de keten. Vergeleken met hun enorme macht en invloed, zijn de inspanningen van supermarktketens om mensenrechtenschendingen en schade aan het milieu in hun productieketens te voorkomen, teleurstellend. Dat moet veranderen. We kunnen niet toestaan ​​dat Europese supermarkten mensenrechten en milieunormen negeren ten koste van winstmaximalisatie.

Daarom eisen wij concrete stappen van supermarkten, nationale regeringen en de Europese Unie om de arbeidsomstandigheden in ontwikkelingslanden te verbeteren en milieuschade in de productieketen te verminderen.

Supermarkten

Supermarkten in heel Europa hebben een enorme invloed. Consumenten gaan er kopen. Boeren en leveranciers verkopen aan hen. Werknemers en klein boeren over de hele wereld zijn er van afhankelijk voor hun levensonderhoud. Overheden luisteren naar hen. Hun dominante aandeel in de markt en hun dubbele rol als kopers en verkopers van producten geven hun een verborgen en onaantastbare macht die de levens van letterlijk iedereen beïnvloed. Daaruit vloeit voort dat iedereen die bezorgd is om armoede en globale ongelijkheid niet rond de controversiële thema’s van supermarkten heen kan. Aankoop en verkoop strategieën hebben een directe impact op het milieu, de economie en de rechten van ons allen, zowel in Europa, als in de rest van de wereld.

Met toenemende marktconcentratie neemt ook de afhankelijkheid van de producenten aan supermarkten toe. Terwijl de supermarkten hun winsten blijven garanderen, blijven de omstandigheden in de keten verslechteren: kleine producenten worden in de meeste landen van het Zuiden uit de markt gedreven en vervuiling neemt toe.

De meest verwoestende voorbeelden van oneerlijke handelspraktijken zijn:
* Eenzijdige prijsdruk door supermarkten, zonder overleg met de leveranciers.
* Het met terugwerkende kracht veranderen van contracten.
* Het op oneerlijke wijze verschuiven van kosten en risico´s naar de producenten.
* Het plotseling beëindigen van handelsrelaties op oneerlijke gronden.
* Het op korte termijn veranderen van de orders.
* Het dreigen met stopzetten van contracten als producenten niet akkoord gaan met nieuwe eisen van de supermarkten
* Buitenproportionele boetes opleggen als een producent de afgesproken productiehoeveelheden niet haalt.

Supply_Cha!nge-3

Dit soort praktijken wordt maar zelden aangekaart door producenten, omdat ze steeds het gevaar lopen dat ze hun belangrijkste afnemer verliezen en dus hun levensonderhoud. Oneerlijke handelspraktijken zijn erg moeilijk door een enkele producent te veranderen, zelfs voor producenten uit het globale Noorden. In ontwikkelingslanden, waar de sociale zekerheid onderontwikkeld is en weinig werkgelegenheid is, zijn de effecten nog verwoestender.

De laatste jaren is er erkenning gekomen voor het probleem van oneerlijke handelspraktrijken en wordt het bediscussiëerd op Europees beleidsniveau. Maar nog steeds weigert de Europese Commissie een wettelijk bindend kader vast te stellen ten behoeve van de belanghebbenden. Er zijn slechts een paar vrijwillige initiatieven met de industrie ondernomen, zoals de wijdverspreide en populaire standaarden van de BSCI en de SA-8000. Helaas hebben deze marginale inspanningen weinig tot geen effect op de levensomstandigheden van mensen op plantaties of in fabrieken.

Huismerken

– The race to the bottom

Wereldwijd kent Europa het hoogste marktaandeel voor huismerken op nationaal niveau. In 2015 wordt verwacht dat dit aandeel 40% zal zijn van de omzet van supermarkten. Consumenten ervaren huismerkproducten als ´een goede deal´, supermarktketens hebben op huismerken een hogere winstmarge en voor producenten is het een goede manier om overtollige produciecapaciteit te benutten. De grootste ¨huismerksupermarkten¨ zijn Aldi (zie ook hier), de Schwarz-Lidl groep (zie ook daar), het Engelse Tesco en het Duitse Edeka.

– Huismerken als verkoopstrategie

Huismerken zijn producten die het logo van de betreffende supermarkt dragen. Bekende Nederlandse huismerken zijn AH Excellent, Basic en ´1 de Beste´. Huismerkproducten worden gemaakt in fabrieken die eigendom zijn van een ander bedijf. Hier kunnen verschillende A-merken em huismerken worden geproduceerd.

Huismerk-producten kunnen tegen een lagere prijs (dan A-merken) worden verkocht omdat er geen reclame voor gemaakt hoeft te worden, waardoor de kosten voor marketing minimaal zijn. Ook worden er kosten bespaard omdat er grote hoeveelheden tegelijkertijd kunnen worden ingekocht. En hebben huismerken altijd een winkel tot hun beschikking en daarmee ook een duidelijk zichtbare plek in de schappen.

Vroeger waren huismerkenproducten meestal goedkope basisproducten en werden ze ook zo gepresenteerd: met eenvoudige verpakkingen en lage prijzen. Momenteel worden huismerken ook aangeboden in een premium-versie. Supermarktketens hebben huismerken om klanten te binden, om zich als merk te onderscheiden en te versterken, om zich van de concurrent te onderscheiden, om hun marktpositie te verbeteren en om de winst te vergroten. Huismerken doen het vooral goed in productgroepen waar weinig verschillen zijn tussen de producten als het gaat om kenmerken of verpakking (melk, rijst, pasta, jam, etc).

Supply_Cha!nge-2

– De rol van de internationale allianties in de gezamenlijke aanschaf van huismerkproducten

Een typisch kenmerk van de handel in dagelijkse consumptiegoederen is ketenvorming, en er is ook een trend naar sterke centralisatie van de inkoop- en logistieke activiteiten. In Europa is het algemeen gebruikelijk voor inkopers om meer gecentraliseerd te zijn dan producenten en distributeurs. Belangrijke grootinkopers in Europa zijn AMS, COOP, UNITED NORDIC en EMD.

De groeiende internationale gezamenlijke inkoop, die bijdraagt ​​aan de inkoopmacht van supermarktketens, verzwakt de positie van producenten die zich al in een kwetsbare positie bevonden, met name producenten in ontwikkelingslanden. De zoektocht naar de goedkoopste prijs kan leiden tot een gebrek aan de nodige aandacht voor verantwoorde productie in de landen waar de primaire productie plaatsvindt.

De race to the bottom tussen merkproducten en huismerken, als ook tussen de verschillende supermarktketens, wordt gelopen zonder rekening te houden met arbeidsomstandigheden in agrarische ketens, noch met het milieu.

In dit deel van de website presenteren we voorbeelden van specifieke producten die in Europa beschikbaar zijn als huismerkproducten en die worden geproduceerd onder onaanvaardbare omstandigheden in ontwikkelingslanden. Alle informatie op deze pagina’s is gebaseerd op (veld)onderzoek dat is uitgevoerd door organisaties die lid zijn van ons campagne-netwerk.

Noot:
[*] Dit zijn:
Agrolink (Bulgarije), Aktiveforbrugere (Denemarken), Amici della Terra (Italië), AUR-ANSRU (Roemenië), CI-Romero (Duitsland), CSCP (Duitsland), ECAT (Litouwen), Ekonsument (Polen), European Environmental Bureau (Brussel), Fair Trade Hellas (Griekenland), FinnWatch (Finland), Focus (Slovenië), Friends of the Earth (Malta), Future World Centre (Cyprus), Global 2000 (Oostenrijk), Glopolis (Tsjechië), MTVSZ (Hongarije), Mondo (Estland), Quercus (Portugal), Collectiu Rets (Catalonië), Peuples Solidaires (Frankrijk), SOMO (Nederland), Südwind (Oostenrijk), Think Global (UK), Uplift (Ierland), Zalo Briviba (Letland), Zelena Akcija (Kroatië), Živica (Slowakije).

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=5070)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *