Ghana: lokale kipvleesproductie in plaats van gedumpte (Nederlandse) plofkip

(29 juni 2015) De Tweede Kamer vergaderde onlangs over het vervangen van de plofkip door een ´duurzamere´ soort in de Nederlandse supermarkten. Het debat ging echter niet over de imassale export van plofkippen naar landen als Ghana en hoe de gesubsidieerde kippen daar de lokale teelt kapot hebben gemaakt. De Ghanese regering wil het dumpen nu tegengaan en de eigen kippensector stimuleren. De maatschappelijke organisatie Sankofa steunt dit met een voorlichtingscampagne over de ´beter smakende én gezondere lokale kip´.


(door Rob Bleijerveld)

De Ghanese regering maakte in mei bekend een groot bedrag uit te trekken om de Ghanese kippensector meer leven in te blazen. De inzet is om de hele waardeketen te ontwikkelen (van kippenteelt tot en met vleesverwerking en distributie) en om investeringen door particuliere Ghanese bedrijven aan te trekken. Daarnaast wil de regering de importtarieven voor goedkoop (=gesubsidieerd) kippenvlees verhogen tot 60% [1] zodat de lokale teelt en productie weer op prijs kunnen gaan concurreren [2].

Behalve meer bestaanszekerheid voor boeren, moet dit ook werkgelegenheid opleveren en leiden tot besparingen van buitenlandse deviezen (door een verminderde behoefte aan import van kip en kipvlees). Anderzijds
zal de resulterende hogere kip-prijs met name de armen in Ghana treffen en kan mogelijk leiden tot een eiwitgebrek onder de allerarmsten [3].

In de jaren ´80 en ´90 van de vorige eeuw voorzagen lokale (kleinschalige en middelgrote) kippentelers en kippenvleesverwerkers in 80-90% van de Ghanese marktvraag [4]. Maar verhoging van de productiekosten (diervoeder, antibiotica en energie) en opgedrongen marktliberalisering (IMF, Wereldbank) brachten de sector een zware slag toe.

Sinds 2002 is de invoer van gesubsidieerde kip(delen) uit de VS, Brazilië en met name de EU (lees: Nederland) verviervoudigd en nam het marktaandeel van de lokale producenten af tot ongeveer 10%. Door deze oneerlijke concurrentie zag een deel van de producenten zich genoodzaakt om over te schakelen van vlees- op eiproductie. En een ander deel – vooral kleinschalige en middelgrote bedrijven – ging failliet.

Voor wie is die vette kluif?

Eind juni verscheen er een ´branded content´-bericht van de GROW-campagne van Oxfam-Novib in de Metro. Daarin wordt beschreven hoe de Nederlandse plofkippen-export ertoe bijdroeg dat veel Ghanese pluimveehouders failliet gingen.

De Nederlandse consument koopt het liefst kipfilet en voor één `perfecte’ kipfilet zijn bijna drie kippen nodig. Dat betekent overproductie. Veel van de overbodige kippen worden als diepvrieskippen gedumpt op de Ghanese markt en hetzelfde geldt voor de enorme hoeveelheid kipresten die overblijft na het fileren en die niet gewild is in Nederland.

De Nederlandse kippenproducenten en -fabrikanten verdienen hier heel goed aan [5]. Ten eerste zijn de meeste kosten er al uit door de hoge EU-subsidie op kippenvoer en de verkoop van filets in de Nederlandse supermarkt. Maar ook alle kipresten (na het fileren) worden verkocht waarbij de importtarieven (zoals in Ghana) laag zijn.

George Duncan van de stichting Sankofa hierover: ¨Zo komt het dat een kip die duizenden kilometers heeft afgelegd toch goedkoper is dan een lokaal geproduceerde kip. De Ghanese supermarktschappen liggen vol met Nederlandse plofkip en dat is niet alleen slecht voor de lokale economie, maar ook voor de gezondheid vanwege het hoge antibiotica-gehalte.¨

Sankofa_logo3
Sankofa (¨Ga terug naar je wortels en neem het goede¨)

De stichting Sankofa die achtergestelde gemeenschappen in Ghana steunt, bijvoorbeeld via het opzetten van kippenteeltbedrijfjes door vrouwen [6], wil binnenkort in Ghana een voorlichtingscampagne starten. Het is de bedoeling om de bevolking te wijzen op de gevaren van de goedkope plofkip en om het overschakelen op lokale kip (´lekkerder én gezonder´) te bevorderen.

De video ¨Dumped: Journey of the Dumped Chicken from the Harbour to the Consumer¨ [7] wordt binnenkort op de Ghanese tv vertoond en is onderdeel van de voorlichtingscampagne. Voor kinderen is er een tekenfilm: ¨Chicken Dumping in Animation¨ [8]. Het is geproduceerd in het kader van de Go Slow Let’s Grow campagne van de stichting bij Oxfam-Novib [9]

Meer lezen:
– ¨Ghana: ´Zo zie je maar waar vrijhandel toe kan leiden´,¨ Volkskrant, 17 december 2005.
– ¨Ghana: Poultry Sector to Be Hardest Hit By EPAs, Stakeholders Kick Against It,¨ Ghana Eye, 21 september 2007.
– ¨Themabrief: EPAs ´Ontwikkeling of harakiri?,¨ Afrika-Europa Netwerk, 20 december 2007
¨Toekomstvisie Pluimveehouderij 2015-2020 Stichting Fonds voor Pluimveebelangen, april 2008.
– ¨Afrikaanse kip wordt weggespeeld,¨ Volkskrant, 29 februari 2012.
– ¨Ghana dupe van Nederlandse dumpprijzen (video),¨ Nieuwsuur, 8 mei 2012.
– ¨Concurrentiekracht van de Nederlandse pluimveevleessectorWUR, mei 2013.
– ¨Waarom zijn EPA’s irrelevant voor ontwikkelingslanden?,¨ Vice Versa, 21 oktober 2013.
– ¨´Praten over hongersnood is moeilijk´,¨ NRC, 28 april 2014.
– ¨West Africa and Europe trade: Who will benefit more?,¨ Aljazeera, 22 juni 2014.
– ¨Netherlands Urges Ghana Not to Ban Chicken Imports,¨ The Poultry Site,  18 juli 2014.
– ¨What Counter-Offer Would Ghana Realistically Have Made Against Signing The EPAs?,¨ Imani Ghana, 12 september 2014.
– ¨Ghana Risks Losing Out On EPAs,¨ Daly Guide Ghana, 25 februari 2015.
– ¨Herziene Convocatie rondetafelgesprek over de analyse van de ACM betreffende de Kip van morgen op 4 juni 2015¨ (Tweede Kamer).
– ¨Development Fund Proposed for Ghanaian Poultry Industry,¨ The Poultry Site, 5 juni 2015.
– ¨Voedsel Anders Manifest: Op weg naar eerlijke en duurzame voedsel- en landbouwsystemen,¨ Supermacht, 20 juni 2015

Noten:
[1] Dankzij uitzonderingsbepalingen in handelsakkoorden als het Economic Partnership Agreement met de EU geven Ghana die mogelijkheid van tariefverhoging en van het tegengaan van dumping waar het gaat om kip. Zie: ¨The Economic Partnership Agreement between Ghana and the European Union: a development game changer?,¨ Ghana Growth and Development Platform  Working Paper 2, 29 juli 2014.
[2] Volgens Food Security Ghana kampt de Ghanese kippensector met grote problemen die niet aleen door verhoging van importtarieven kunnen worden opgelost. Om te kunnen concurreren moet de productie goedkoper en efficienter, moet de kennis over managementssystemen beter, moeten er meer verwerkingsfaciliteiten komen, moet de energieprijs omlaag en moet er passende wetgeving komen met betrekking de kwaliteit van importgoederen. Ook zou Ghana – net als Zuid-Afrika deed – kunnen overwegen om het dumpen van goedkoop vlees uit bijvoorbeeld de EU bij de WTO aan te klagen. Zie: ¨Ghana Poultry: ´Protectionism will save the industry´ is a fallacy ,¨ My Joy Online, 12 november 2013.
[3] Dit beleid zal evenwel de arme Ghanesen in eerste instantie meer raken dan de rijkere die een geringer deel van hun inkomen besteden aan voedsel. Het kan zelfs leiden tot ondervoeding (eiwitten) van het armste deel van de bevolking.
Zie: ¨Ghana Poultry: ´Protectionism will save the industry´ is a fallacy,¨ My Joy Online, 12 november 2013.
[4] Zie figuur 4.9 ´Import share of local poultry market (2000-2010)´ van SRID/ MOFA uit 2011, in: ¨Ghana under Interim Economic Partnership Agreement (EPA) – Analysis of Socio-economic Development and Policy Options under the Interim EPA Regime with the European Union,¨  ActionAid Ghana, juli 2013.
[5] Zo ziet de LTO een en ander: De ‘kip van morgen’ is bedoeld voor de binnenlandse markt. Tweederde van het Nederlandse kippenvlees (plofkip) wordt geëxporteerd. Het ´buitenland´ zou niet of nauwelijks geïnteresseerd zijn in dierenwelzijn en zou er zeker niet méér voor willen betalen. De Nederlandse pluimveesector moet de marktvraag blijven volgen om verder ontwikkelen en vernieuwen mogelijk te maken en om de kosten van de ´kip van morgen´ te dekken. En, als de Nederlandse supermarkten de toon zetten en andere landen geleidelijk aan zullen volgen, dan hebben de Nederlandse pluimveehouders een voorsprong.¨ Uit: ¨Kip van morgen heeft steun pluimveehouders,¨ LTO, 26 februari 2013.
[6] De stichting Sankofa komt voort uit de Ghanese gemeenschap in Nederland. Ze steunt samen met partnerorganisaties de zelfontwikkeling van achtergestelde gemeenschappen in Ghana via het toepassen van duurzame, geïntegreerde veeteelt- en onderwijsprojecten. Dit is gericht op bestrijding van armoede en honger en het bevorderen van een menswaardig bestaan voor iedereen.
Over Sankofa, Partners in het Zuiden, Sankofa Family Poultry.
[7] Productie: Sankofa Media (plms 22 juni 2015). Zie ook hier.
[8] Productie: Sankofa Media en Frisse Types (plms 6 juni 2015).
[9] Go slow, let´s grow.

Bronnen:
– ¨Ghana Government Promises Millions to Revamp Poultry Industry,¨ The Poultry Site,  22 mei 2015.
– ¨Nederlandse plofkippen draaien Ghanese boer nek om,¨ Metro, 25 juni 2015.

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=5004)

Een reactie op Ghana: lokale kipvleesproductie in plaats van gedumpte (Nederlandse) plofkip

  1. Mooi stuk en fijn dat jullie de links bij elkaar hebben gezet. Ik heb dit in april dit jaar aangekaart binnen D66; zie link https://alainvolz.wordpress.com/2015/06/20/are-you-chicken/

Laat een reactie achter op Alain Volz Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *