16 juni: JURI-commissie EP stemt over Bedrijfsgeheimen Richtlijn EU (TTIP) die publiek belang schaadt

(15 juni 2015) Morgen stemt de Juridische Commissie van het Europese Parlement over een voorstel voor een Bedrijfsgeheimen Richtlijn in de EU. Een controversieel voorstel dat ook onderdeel zal uitmaken van het TTIP-onderhandelingspakket van de EU Commissie. Maatschappelijke organisaties zien in de beoogde Richtlijn echter een aanslag op de vrijheid van meningsuiting, gezondheid, milieu en mobiliteit van werknemers. Consumenten, journalisten, klokkenluiders, onderzoekers en werknemers worden namelijk onvoldoende beschermd, en daarmee het publiek belang.

(door Rob Bleijerveld)

Op dinsdag 16 juni stemt de Commissie Juridische Zaken van het Europese Parlement (JURI) over een controversieel wetsvoorstel van de Europese Commissie. Het gaat om een Europese richtlijn die het openbaar maken van bedrijfsgeheimen strafbaar maakt [1]. Het voorstel van de Europese Commissie [2] is in gewijzigde vorm al goedgekeurd door Europese Raad van EU-lidstaten [3]. En ook de Europarlementscommissies voor Interne Markt/Consumentenbescherming (IMCO) en voor Industrie/Onderzoek/Energie (ITRE) hebben al vóór gestemd [4]. Een brede coalitie van maatschappelijke organisaties uit Europa dringt nu bij de JURI-leden aan het voorstel te verwerpen [5].

De Europese Commissie en de Europese Raad oefenen volgen de coalitie van maatschappelijke organisaties veel te veel druk uit om het voorstel er snel door te jassen. Waarschijnlijk gebeurt dit met het oog op de lopende onderhandelingen over het Trans Atlantic Trade and Investment Partnership (TTIP) tussen de EU en de VS (daartoe aangespoord door de VS die Trade Secrets ook willen integreren in de TPP- en TiSA- onderhandelingen [6]).

Hier zijn de belangrijkste inhoudelijke bezwaren van de NGO-coalitie tegen het bedrijfsgeheimenvoorstel van de Europese Commisie:

– de definitie van de term ´bedrijfsgeheim´ is onredelijk breed, zodat daar zo´n beetje alles onder valt met met de bedrijfsvoering heeft te maken;
– de juridische mogelijkheden voor bedrijven met betrekking tot ´onwettig bezit, gebruik of publicatie (´disclosure´)´ van vermeende bedrijfsgeheimen zijn heel vergaand, waarbij tijdens een eventuele rechtsgang voorlopige en uitluitende maatregelen, schadevergoedingen en geheimhouding mogelijk zijn;
– er zijn onvoldoende garanties om te zorgen voor betrouwbare toegang van Europese consumenten, journalisten, klokkenluiders, onderzoekers en werknemers tot belangrijke gegevens die in het publieke domein zijn.

Bedrijfsbelangen

Grote Europese ondernemingen hebben veel geld en moeite gestopt in hun lobby om de Commissie te ´bewegen’ alle bedrijfsgegevens via de wet af te schermen voor openbaarmaking. Zo is het niet in het belang van chemische bedrijven dat burgers inzicht krijgen in de onderzoeksgegevens over de schadelijkheid van hun plastics, textielgarens, of schoonmaakvloeistoffen voor gezondheid en milieu. En voedselproducerende bedrijven willen natuurlijk voorkomen dat de volledige toxicologische onderzoeksresultaten of herkomst van grondstoffen over levensmiddelen uit de supermarkt bekend worden [7][8]. Het is in hun belang dat deze informatie wordt aangemerkt als ´commercieel vertrouwelijk´ en dat die wordt beschermd als zijnde ´bedrijfsgeheim´.

Weg openheid, innovatie en consumentenbelang?

Het huidige Commissievoorstel bedreigt ook open onderzoeksprojecten als het Human Genome Project en innovatieve ondernemersinitiatieven.

En wat dichterbij huis: wat als de kostbare vissen van een buurvrouw ziek worden van een nieuw merk visvoer? Hoe kan zij er achterkomen of er rotsooi is verwerkt in dit product en hoe kan ze haar schade claimen als de vissen sterven?
En kan een gemangelde groenteleverancier (contractbreuk, chantage, oneigelijke prijsdruk of anders) zonder problemen met bepaalde informatie over de betreffende supermarktketen naar buiten treden? Of wordt die dan meteen vor de rechter gesleept wegens het openbaarmaken van bedrijfsgeheimen?
En welke informatie mag een onrechtvaardig behandelde supermarktcassiére aan haar vakbondsvertegenwoordiger doorgeven over het winkelbedrijf waarvoor ze werkzaam is?

De belastingbetaler betaalt toch wel?

Een duidelijk voorbeeld van het publieke belang van een vrij en onafhankelijk onderzoek naar bedrijfsgegevens is dat van het middel Tamiflu van het farmaceutische bedrijf Roche. Dit middel werd in 2009 massaal ingekocht door overheden overal ter wereld om de H1N1-griepepidemie in te dammen. De organisatie Cochrane Collaboration verkreeg na een lange taaie juridische strijd de nodige onderzoeksgegevens van Roche voor Tamiflu zodat ze zelf een onafhankelijk onderzoek kon laten uitvoeren naar de werking van Tamiflu. En wat bleek: hoewel Roche op basis van haar eigen onderzoek wist dat het middel slechts de pijn bestrijdt en niet het virus zelf, verkocht het bedrijf dit middel wél onder die vlag aan overheden. En de gemiddelde belastingbetaler draaide dus op voor deze miljardenkostende miskoop.

Aanpassen dat wetsvoorstel!

Volgens de kritische NGO´s mag de industrie – daar waar het publieke belang in het geding is – zich niet verschuilen achter een wet op bedrijfsgeheimen. Onderzoekers, journalisten, klokkenluiders en werknemers moeten in staat blijven om – zonder risiko op gevangenisstraf of torenhoge boetes – informatie te verzamelen en te verspreiden over gevaarlijke producten, diensten en praktijken. Het Commissie-voorstel moet dus worden aangepast zodat alleen nog díe informatie wordt beschermd die wordt verkregen, gebruikt en gepubliceerd met het doel om daar commercieel beter van te worden.

De NGO´s wijzen overigens ook de argumentatie af van EP-rapporteur Le Grip die stelde dat de uitzonderingsbepalingen in het wetsvoorstel journalisten en klokkenluiders voldoende zouden beschermen. De wetstekst biedt degenen die informatie verzamelen, gebruiken en/of verspreiden namelijk vooraf te weinig zekerheid of ze achteraf niet alsnog door een rechter zullen worden veroordeeld. Artikel 4 van de beoogde Richtlijn zet het verzamelen, gebruiken en verspreiden van informatie af tegen de noodzaak van het publieke belang waarbij de rechter achteraf toetst of het bij de informatie om een bedrijfsgeheim gaat [8].

Kortom, het huidige Commissie-voorstel bedreigt onze gezondheid, ons milieu, de vrijheid van expressie en de mobiliteit van werknemers. Het voorstel moet flink worden aangepast. De definitie van wat wordt verstaan onder een ´bedrijfsgeheim´ moet worden beperkt en bepalingen met betrekking tot garanties en uitzonderingen moeten worden versterkt.

Het recht op het vrije gebruik en de verspreiding van informatie in het publieke belang moet de regel zijn in de EU. En de bescherming van handelsgeheimen is de uitzondering.

Update: petitie

Een petitie op Change.org tegen deze richtlijn leverde bijna 300.000 handtekeningen op in 10 dagen tijd… Dit is het petitieadres.
Zie: ¨Al 277.000 handtekeningen tegen betere bescherming van bedrijfsgeheimen,¨ HLN, 15 juni 2015.
.

Meer lezen:
– ¨Trade secrets: Sensitive issues lie ahead,¨ Europolitics, 14 oktober 2014.
– ¨Trade secrets: Agreement looming in Parliament,¨ Europolitics, 11 juni 2015.
– ¨NGOs concerned over trade secrets directive,¨ Europolitics, 18 december 2014.
– ¨Broad consensus among member states on trade secrets,¨ Euopolitics, 19 mei 2014.
– ¨Trade secrets: ITRE adopts opinion,¨ Europolitics, 14 april 2015.
– ¨Trade secrets: Unions, NGOs increasingly worried,¨ Europolitics, 8 april 2015.
– ¨Trade secrets: EP negotiators agree on compromise amendments,¨ Europolitics, 15 juni 2015.
– ¨Trade secrets: Case study of ´policy-based evidence making´?,¨ Europolitcs, 30 april 2015.
– ¨Recipe for disaster: a pro-business Scrutiny Board to prevent laws that hurt corporate profit,¨ Corporate Europe Obeservatory, 7 mei 2015.
Noten:
[1] ¨Ontwerpagenda 15 en 16 juni 2015 van Commissie juridische zaken (JURI(2015)0615_1): Punt 13. pt 13. 16 juni, van 10.00 – 11.30 uur: Stemming over ´Bescherming van niet-openbaar gemaakte knowhow en bedrijfsinformatie (bedrijfsgeheimen) tegen het onrechtmatig verkrijgen, gebruiken en openbaar maken daarvan´ (JURI/8/00273).
[2] Het voorstel voor deze Richtlijn werd op 28 november 2013 door de Commissie voor behandeling aangeboden aan de Europese Raad en het Europese Parlement.
[3] ¨New EU framework for protection of trade secrets,¨ Council of the EU, 26 mei 2014. De Raad stelde voor om het voorstel enigszins aan te passen tbv. de mate van harmonsiatie en bescherming, maar wees de essentie ervan niet af. Zie bijvoorbeeld: ¨EU Council’s opinion on the Trade Secret Directive — minimal harmonisation, greatest results?,¨ IPKat, 28 mei 2014. In mei bereikten Raad en Commissie een compromis: Zie ¨Zie ook: ¨Proposal for a Directive of the European Parliament and of the Council on the protection of undisclosed know-how and business information (trade secrets) against their unlawful acquisition, use and disclosure – General Approach (9475/14 + COR1 PI 67 CODEC 1295 + ADD1),¨ Council of the EU, 19 mei 2014.
[4] Uit Notulen IMCO-vergadering 24 maart 2015 (IMCO_PV(2015)0324_1): ¨Punt 8. ¨Beschermingvanniet #openbaargemaakteknowhowenbedrijfsinformatie (bedrijfsgeheimen)tegenhetonrechtmatigverkrijgen,gebruikenenopenbaar makendaarvan IMCO/8/00274: goedgekeurd 27 stemmen voor, 4 tegen en 7 onthoudingen.¨
Uit Notulen ITRE-vergadering van 14 april 2015 (ITRE_PV(2015)0414_1): ¨Punt 10. Bescherming van niet openbaar gemaakte knowhow en bedrijfsinformatie (bedrijfsgeheimen) tegen het onrechtmatig verkrijgen, gebruiken en openbaar maken daarvan – ITRE/8/00275: goedgekeurd: 46 voor: 5 tegen, 4 onthoudingen.¨
[5] ¨EU trade secrets directive threat to free speech, health, environment and worker mobility,¨ NGO-coalitie voor betere bescherming van consumenten, journalisten, klokkenluiders, onderzoekers en werknemers, 23 maart 2015 (update van originaal dd 17 december 2014).
[6] ¨Trade Secrecy and the Trans-Pacific Partnership Agreement: Secret Lawmaking Meets Criminalization,¨ Infojustice, 27 oktober 2014 en ¨WikiLeaks releases documents related to controversial US trade pact,¨ Guardian, 3 juni 2015.
[7] Denk bijvoorbeeld aan de voedselschandalen rondom paardenvlees en bedorven eieren, en hoe staat het met de opgebouwde gezondheidsschade bij vlees eters door GMO-gebruik in veevoer?
[8] ¨Uproar over protection of trade secrets,¨ Cécile Barbière, EurActiv Fr, 4 februari 2015.

Bronnen:
– ¨Opinion: End of transparency? Paving way for trade secrets in TTIP,¨ Sophie Bloemen en Tessel Mellema namens NGO-coalitie, Europolitics, 12 juni 2015.
– ¨EU trade secrets directive threat to free speech, health, environment and worker mobility,¨ Verklaring NGO-coalitie tbv betere bescherming van  consumenten, journalisten klokkenluiders, onderzoekers en werknemers, 23 maart 2015 (bewerking van origineel dd 17 december 2014).
– ¨Uproar over protection of trade secrets,¨ Cécile Barbière, EurActiv Fr, 4 februari 2015.

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=4929)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *