Staking van Poolse tuinarbeiders toont hun kwetsbaarheid en uitbuiting

(20 maart 2015) Ruim 70 Poolse tuinarbeiders legden op maandag 16 maart een plantenkwekerij in de buurt van Eindhoven plat. Ze staakten vanwege niet-uitbetaald loon. Donderdagavond stopten ze echter weer met de staking. De eigenaar betaalde een deel van het achterstallige loon, gaf aan dat er geen werk meer voor hen was en sloot gas, water en licht af in de loods waar ze verbleven. FNV Agrarisch Groen die de actie ondersteunde, zorgde voor de overplaatsing van een deel van het personeel naar andere bedrijven. Namens de Polen diende de vakbond ook klachten in bij de Inspectie SZW en de gemeente Nuenen. Deze actie toont wederom de grote mate van kwetsbaarheid van migrantwerkers in een sector die leidt onder uitbuiting, schijnconstructies en ketenprijsdruk.
.
(door Rob Bleijerveld)

Wegens een langdurig conflict over achterstallig loon, legden meer dan 70 van de bijna 110 Poolse seizoensarbeiders afgelopen maandag het werk neer in plantenkwekerij Van Gennip in Gerwen (Noord-Brabant). Zij zijn al geruime tijd werkzaam op deze kwekerij [1] maar krijgen geen loon meer uitbetaald. De eigenaar beweert dat ze vorig jaar teveel loon kregen en hij wil dat deel inhouden op het salaris dat ze nu verdienen. Een aantal Polen heeft al ruim een maand geen inkomsten meer. Sommigen werken al zo´n 10 jaar of langer op deze kwekerij.

De Polen kregen overigens pas na aankomst in Nederland te horen dat ze geld zouden moeten terugbetalen. Desondanks werd hen nooit enig bewijsstuk (loonstrook) getoond waaruit zou blijken dat er teveel zou zijn betaald, aldus FNV-bestuurder Wim Baltussen, ondanks de belofte van Van Gennip om dat te doen [2].

Baltussen vertelde het Eindhovens Dagblad dat zich dit soort taferelen elk jaar voordoet. ¨De Poolse seizoensarbeiders worden nog steeds uitgebuit. Ze zijn door hun thuissituatie erg geldgedreven. Het zijn harde werkers. Ze zeuren niet, accepteren ook veel. Zolang ze maar geld kunnen verdienen. Daarom trokken ze ook niet eerder aan de bel¨, aldus Baltussen. de onderlinge solidariteit is groot en het beschikbare geld en voedsel wordt met elkaar gedeeld.

Escalatie

Afgelopen maandag escaleerde de zaak toen de Polen gezamenlijk een loonsverhoging van 50 cent eisten. De eigenaar weigerde daaraan te voldoen en drievierde van de arbeiders besloot daarop het werk neer te leggen. Ze bleven in de loods aan de Moorven in Nuenen waar ze tijdelijk zijn gehuisvest.
Hun actie was ook ingegeven door de slechte leefomstandigheden op de kwekerij: op elke kamer slapen zo´n 10 mensen en soms moeten 2 mensen in 1 bed slapen. De veiligheidsmaatregelen in het gebouw zijn niet in orde en er is ook veel te weinig (functionerend) sanitair voor zo´n grote groep mensen.

Woensdag liet de eigenaar internet afsluiten en de televisie weghalen. Later dreigde hij om vrijdag het gas, water en licht in de loods af te sluiten en gaf hij aan dat er vanaf dan geen werk meer voor hen was (terwijl het seizoen nog niet eens echt begonnen was en ondanks dat af was gesproken dat ze tot augustus zouden blijven).

Demonstratie

Op donderdag 18 maart togen ongeveer 20 van de Polen naar Someren om daar bij het uitzendbureau te demonstreerden waarmee Van Gennip nauw samenwerkt [3]. Ze wilden hun loonstrookjes en andere documenten inzien. Maar niemand van het uitzendbureau wilde de Polen te woord staan. Volgens FNV Agrarisch Groen-consulent Andrzej Próchniak opereert dit bureau elk jaar onder een andere naam terwijl het op hetzelfde adres gevestigd blijft. Deze naamswisseling maakt dat de Polen geen recht hebben op een arbeidscontract wat hen meer zekerheid geeft.

Staking afgebroken

Volgens sommige berichten [4] zou Van Gennip de stakers donderdagavond een weekloon hebben betaald voordat ze weggingen. Dankzij bemiddeling door de FNV kon een deel van hen worden overgeplaatst naar andere bedrijven in de buurt. Een ander deel besloot naar Polen terug te keren. Een aantal Polen had een contract dat tot augustus liep en sommigen werkten al zo´n 10 jaar op de kwekerij.

Klachten bij inspectie en gemeente

Baltussen heeft namens de Polen melding gedaan bij de Inspectie SZW over het ontbreken van loonstrookjes en hij heeft de kwestie van de slechte woonomstandigheden bij de gemeente Nuenen aanhangig gemaakt en gaf aan dat deze nog nooit ter plekke inspecties uitvoerde.

Volgens de FNV-er is Van Gennip ¨een omstreden tuinder die met behulp van zijn constructie-advocaat steeds de grenzen van de wet opzoekt¨ [5].

Noten:
[1] Volgens Omroep Brabant gaat het om een van de bedrijven van Thwan van Gennip bv uit Lierop (¨Staking 70 Poolse seizoensarbeiders bij plantenkwekerij Van Gennip in Gerwen,¨ Omroep Brabant, 18 maart 2015). Van Gennip is een grote plantenkwekerij, met verschillende afdelingen in Zuidoost-Brabant. Eigenaar Thwan van Gennip kocht de grond van José Janssen, een wegens uitbuiting veroordeelde aspergeteelster.
[2] ¨Boze Polen leggen tuinbouwbedrijf Van Gennip plat¨ (video), Omroep Brabant, 18 maart 2015.
[3] ¨Boze Polen willen verhaal gaan halen bij uitzendbureau in Someren,¨ Omroep Brabant, 19 maart 2015
[4] ¨Actievoerende Polen in Nuenen naar huis,¨ Eindhovens Dagblad, 20 maart 2015.
[5] ¨’Soms moeten we met zijn tweëen in één bed slapen’,¨ Volkskrant, 20 maart 2015

Bronnen:
– ¨Staking Poolse seizoensarbeiders in Gerwen¨ (video), 18 maart 2015, Eindhovens Dagblad.
– ¨Stakende Polen in Nuenen,¨ Eindhovens Dagblad, 19 maart 2015 (uit Lexis Nexis archief)
– ¨Staking Poolse seizoensarbeiders in Nuenen,¨ EDTV, 20 maart 2015.
– ¨Boze Polen leggen tuinbouwbedrijf Van Gennip plat¨ (video), Omroep Brabant, 18 maart 2015 (https://youtu.be/Ab9L_I1WU6w).
– ¨Stakende Polen via FNV naar ander werk,¨ GF Actueel, 20 maart 2015.
– ¨‘Soms moeten we met zijn tweëen in één bed slapen’,¨ Volkskrant, 20 maart 2015.

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

Meer lezen:
– ¨Inspectie mag teeltbedrijf stilleggen,¨ GF Actueel, 17 maart 2015.
– ¨‘Polenhotel’ Helmond voorbeeld voor betere huisvesting seizoensarbeiders¨, Eindhovens Dagblad, 12 maart 2015.

– ¨Gemeente blij met verbod schijnconstructie ‘Polentruc’,¨ Algemeen Dagblad, 4 maart 2015.
– ¨‘Cowboys? Wij houden ons aan de wet’,¨ Volkskrant, 26 januari 2015.
¨Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen¨
– ¨Feiten en Cijfers Mensenhandel (¨Moderne slavernij dichterbij dan je denkt¨), Fair Work.
– ¨Arbeidsuitbuiting,¨ Fair Work.
– ¨Kabinet pakt schijnconstructies aan,¨ Volkskrant, 12 december 2014.

– ¨FNV en Kamer over schimmige uitzendconstructies, cao-ontduiking en ketenaansprakelijkheid, Supermacht, 2 december 2014.
– ¨Werknemers op grote schaal uitgebuit,¨ Joop, 22 november 2014.
– ¨Arbeidsinspectie: minder controles door agressie,¨ GF Actueel, 19 september 2014.
– ¨Telers waarderen Poolse actie,¨ GF Actueel, 16 september 2014.
– ¨CDA: ´Eerlijke boterham´ voor boeren, telers en vissers, en maatregelen tegen machtsmisbruik door supermarkten,¨ Supermacht, 6 september 2014.
– ¨FNV Bondgenoten wil gesprek met staatssecretaris Dijksma over toekomst agrarische sector,¨ FNV, 1 september 2014
– ¨Meer dan 100.000 Polen in Nederland,¨ Volkskrant, 11 augustus 2014.
– ¨Moderne slavernij in cijfers¨, Onderzoeksredactie, 2 maart 2014.
– ¨Nieuw keurmerk voor huisvesting arbeidsmigranten,¨ FNV Bondgenoten, 27 maart 2013.

– ¨Investeren in topsectoren (oa. Tuinbouw en SAgro-Voedsel),¨ Rijksoverheid, 2013.
– ¨Vier medewerkers ontvangen hoge Poolse onderscheidingen voor werk tegen uitbuiting,¨ FNV, 27 juni 2012.

– ¨Meer druk op supermarkten nodig na “champignon”-uitspraak Raad van State,¨ Supermacht, 13 februari 2012.
– ¨19 april: Discussiemiddag over werken in de tuinbouw: “Wie plukt de vruchten?”, ¨ Supermacht, 14 april 2009.
– ¨Tuinarbeid, supermarktmacht en verzet,¨ Supermacht, 16 september 2006.
– ¨Nederlanders, en vooral scholieren, genieten de voorkeur in het Westland ‘Tuinders treiteren Turken en Marokkanen weg’,¨ Volkskrant, 23 mei 1996.

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=4549)
.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *