Radio1, 30 nov. over ´duurzame´ palmolie: binnenkort met gerust geweten boodschappen doen?

(29 november 2014) Op Radio besteedt Reporter van de KRO op 30 november van 19-20 uur aandacht aan de duurzame palmolie van de Round Table on Sustainable Palmoil en aan de Nederlandse etiketteringsdoelstelling voor palmoliehoudende levensmiddelen per eind 2015. Is die palmolie eigenlijk wel duurzaam en verantwoord?

Kro´s Reporter: ¨Palmolie is een van de redenen dat regenwouden nog altijd massaal worden ontbost. In 2015 moet alle palmolie voor de Nederlandse markt zijn geproduceerd volgens internationale criteria voor duurzaamheid [RSPO]. Daarin zijn regenwouden beter beschermd.

Maar de vraag naar eerlijke palmolie blijft achter, zegt de MVO, de belangenbehartiger voor Nederlandse verwerkers en fabrikanten van vetten en oliën. Zij hebben zichzelf daarom de opdracht gegeven het gehalte duurzaam geproduceerde palmolie op te voeren. Ze zijn er maar druk mee, want per december moet palmolie ook nog eens verplicht op het etiket worden vermeld.

Kunnen we binnenkort met een gerust geweten boodschappen doen?¨

(De podcast van dit programma kan hier worden gevonden)

–  –  –  –  –  –

(door Rob Bleijerveld)

In bijna al onze levensmiddelen is palmolie verwerkt, een goedkoop gewonnen grondstof. De productie daarvan veroorzaakt heel veel natuur- en milieuschade en leidt ook tot de verdrijving van lokale bewoners in landen in Afrika en Azië en soms zelfs tot moord op onderzoekers en activisten aldaar.

Tal van onderzoeken toonden deze problemen aan en jarenlang zijn diverse actiecampagnes gevoerd om de betrokken en verantwoordelijke bedrijven en overheden aan te klagen wegens kaalslag van oerwoud, aanleg van palmolie-monoculturen, milieuverontreiniging, verdrijving en andere vormen van repressie. En om ze aan te zetten tot een ander beleid, vaak tevergeefs, soms succesvol.

Parallel daaraan ontwikkelde zich vanuit de ondernemerswereld een beweging die inspeelde op de PR-schade (naming-shaming) en op de toename van een consumentvraag naar verantwoord voedsel. Er werden concepten van ´duurzaamheid´ ontwikkeld die uitgaan van een groeiende nichemarkt en een bepaalde interpretatie van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen.

Het klinkt goed, toch er is geen sprake van een grote breuk met de tot dan toe gangbare productiemethode. De kaalslag, milieuschade en verdrijving gaan gewoon door. De opzet van een ´duurzame productie´ blijft ook nog steeds uitgaan van winststreven, grootschaligheid, concurrentieverhoudingen en de bestaande handelsakkoorden. Daarom wordt het door veel critici aangeduid als ´greenwashing´ [1].

De geleden PR-schade, opvattingen over de invulling van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en ook een opkomende niche hebben geleid tot verschillende initiatieven van bedrijven (soms in samenwerking met NGOs) om het tij te keren.

Zo is er de Nederlandse Task Force Duurzame Palmolie, een initiatief waarin tal van bedrijven zijn verenigd, die zichzelf als doel heeft gesteld om er voor te zorgen dat uiterlijk eind volgend jaar alle palmolie die verwerkt is in levensmiddelen voor de Nederlandse markt ´duurzaam´ is [2].

De politiek is door de lobby van bovenstaande brancheorganisaties, het Initiatief Duurzame Handel (IDB [3]), de Round Table on Sustainable Palmoil (RSPO 4]) en een aantal NGOs op het spoor van de ´duurzame´ palmolie gezet. Dit concept is ook vervat in een aantal politieke voornemens, zoals de Agenda Verduurzaming Voedsel van de Tweede Kamer [5]. Slechts een enkele politicus zet vraagtekens bij de uitgangspunten van het ´duurzame´ karakter van de palmoliesector [6].

–  –   –   –   –  –
Hieronder vindt je een willekeurige lijst met artikelen met vragen bij en kritiek over ´duurzame palmolie´ en de RSPO:

– ¨10 things you need to know about sustainable palm oil,¨ The Guardian, 26 november 2014.
– ¨Sustainable Monocultures? No Thanks! Debunking Agribusiness Greenwash,¨ Overgrow the System, 25 november 2014.
– ¨Onderzoek zet grote vraagtekens bij certificering ‘duurzame’ palmolie,¨ ASEED, november 2014 (zie ook hier.)
– ¨Great apes facing ‘direct threat’ from palm oil farming,¨ Zululand Observer, 20 november 2014.
– ¨Borneo’s industry-environment balancing act – Deforestation in Indonesia has led some to demand tighter standards for the multi-billion-dollar industry,¨ Aljazeera, 17 november 2014.
– ¨´Grünes´ Palmöl gibt es nicht,¨ Rettet den Regenwald, 15 november 2013.
– ¨De 21ste Eeuw, Zero Waste Uitdaging¨ (zie stukje ´Zeep´), Consument 21, 10 november 2014.
– ¨Forest pledges multiply as palm oil companies respond to clean-up demands,¨ Changing times, 7 november 2014.
– ¨Petitie: ¨Sterben für Palmöl? Nein Danke!¨,¨ Rettet den Regenwald, 11 september 2014.
– ¨Sustainable Palm Oil Label Bought, Not Earned – Tropical Deforestation Not Sustainable Or Responsible,¨ Crossbow Communications, 13 augustus 2014.
– ¨Petitie: Indonesien: Erschießung eines Unbeteiligten,¨ Rettet den Regenwald, 23 juli 2014.
– ¨A Tangle of Conflicts: The Dirty Business of Palm Oil,¨ Spiegel Online, 2 mei 2014.
– ¨Protestacties in Sierra-Leone en Duitsland tegen palmolieplantages en -productie,¨ Supermacht, 2 november 2013.
– ¨Petitie: Nog méér Filippijnse palmolie (supermarktvoedsel) vernietigt bestaansgrond lokale bewoners en biodiversiteit,¨ Supermacht, 29 mei 2013.
– ¨Nederlandse banken en pensioenfondsen investeren miljoenen in landroof,¨ Milieudefensie, 10 mei 2013.
– ¨Netherlands and the Global Land and Water Grab,¨ TNI, FIAN, IGO, FDCL, 27 september 2012.
– ¨Misstanden binnen het WWF,¨ ProRepublica, 17 juli 2011.
– ¨‘Duurzaam Voedsel’: publiek-private groenwas-operatie,¨ Supermacht, 16 april 2011.
– ¨Protesteer mee tegen gebruik van palmolie door fabrikant Henkel,¨ Supermacht, 5 november 2009.

Op Rettet den Regenwald is via de zoekterm ´rspo´ veel info te vinden over campagnes tegen palmolieproductie en de RSPO.

.
Noten:
[1] Zie wikipedia.
[2] ¨Ambitie: Uiterlijk eind 2015 is alle voor de Nederlandse markt bestemde palmolie duurzaam,¨ Task Force Duurzame Palmolie. De ledenlijst is hier te vinden. Meer info uit de sector, zie: Voedingscentrum over palmolie.
[3] Zie hier.
[4] Zie hier.
[5] “Samenvatting Agenda Verduurzaming Voedsel,” Rijksoverheid, 2 september 2014. Zie ook: ¨Kabinet lijkt stap te nemen in de richting van duurzame palmolie en soja,¨ Both Ends, 11 november 2014.
[6] Zie een vraag van Thieme aan minister Ploumen waarin zij de PR van de RSPO met betrekking tot het behoud van het regewoud bewtijfelt, in ¨Schriftelijke antwoorden van de minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking op vragen gesteld tijdens de eerste termijn van de begrotingsbehandeling Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking op 19 november jl

Bron: ¨30 november 2014: Duurzame palmolie, een lange weg te gaan,¨ KRO Reporter.

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=4338)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *