CNV: Groepsondernemingsraad Aldi noodzakelijk voor verbetering arbeidsvoorwaarden en wegnemen angstcultuur

(3 november 2014) (Update 7 juni 2015) Het leek allemaal zo mooi: na een onderzoek door de Inspectie SZW naar arbeidsomstandigheden en werklimaat bij Aldi (Nederland), leek de discounter eindelijk bereid mee te werken aan verbeteringen en een Plan van Aanpak. Maar in augustus saboteerde de hoogste leiding dat proces door op staande voet een directeur te ontslaan die vergaand wilde samenwerken met de vakbonden. CNV Dienstenbond liet op 30 oktober weten opnieuw de strijd aan te gaan en eist dat Aldi een concernbrede ondernemingsraad instelt. Tevens wordt het personeel opgeroepen mee te doen met een petitie en om nieuwe gevallen van intimidatie te melden.

(door Matt Hermers)

Jarenlang hebben de vakbonden CNV Dienstenbond en FNV Bondgenoten zich ingezet om een goed beeld te krijgen van hoe het er aan toe gaat op de werkvloer bij Aldi. De vakbondsvertegenwoordigers werd stelselmatig de toegang tot winkels, distributiecentra en kantoren ontzegd. Maar informele contacten, een facebookpagina van oud-werknemers en speciaal opgezette klachtenlijnen gaven enig inzicht over de arbeidsomstandigheden bij het concern. En dat liegt er niet om: ernstige misstanden op de werkvloer en een stevige angstcultuur.

De bonden schakelden daarom de politiek en de arbeidsinspectie (de huidige Inspectie SZW) in. Die laatste bevestigde eind 2013 – na een onderzoek van een paar maanden [1] – dat er bij de negen regionale Aldi-bv´s sprake is van struktureel overwerk, vermoeidheid, onderbemensing en te zware fysieke belasting. Het personeel wordt ook geïntimideerd en op andere wijze onder druk gezet om zich te schikken en om vooral geen vuile was naar buiten te brengen.

De Inspectie SZW gaf Aldi daarop de opdracht om onderzoek te doen naar de ¨psychosociale arbeidsbeleving en fysieke belasting van werknemers¨ en om een risico-inventarisatie op te stellen. Daarna moest het concern een Plan van Aanpak opstellen met maatregelen die verdere overtreding van de Arbeidswetten moet voorkomen. Dat Plan van Aanpak kwam er ook en de CNV Dienstenbond meldde eind mei voorzichtig optimistisch dat Aldi zou gaan werken aan een betere interne communicatie met medewerkers en dat het bedrijf een HRM-afdeling zou opzetten. De bond ging ervan uit vanaf nu met Aldi samen te kunnen werken aan verbeteringen en er op toe te kunnen zien dat het Plan van Aanpak concreet wordt uitgewerkt. Helaas, zo laat de CNV nu weten, dat blijkt een illusie te zijn geweest….

My way or the highway

Tijdens een rechtszaak op 12 september werd duidelijk dat de stijl van leidinggeven bij Aldi nog steeds centralistisch en topdown is. Deze zaak ging over het ontslag van financieel directeur bij Aldi Inkoop bv., Piet Vink, de gesprekspartner van CNV Dienstenbond namens Aldi Holding. Vink werd in augustus ontslagen toen hij kritiek uitte op de stijl van leidinggeven en de dubbele agenda van de holdingdirecteur Flor du Puy. In een brief aan het management van Aldi noemde hij deze stijl ¨autoritair en misschien zelfs narcistisch¨. Ook de klacht van zeven andere directeuren over het beleid van Du Puy werd door het hoofdkantoor van Aldi Nord in Essen (Duitsland) afgewezen.

Deze rechtszaak toonde volgens de Dienstenbond aan dat Aldi centraal wordt aangestuurd vanuit Essen en dat de autonomie van de directeuren van de afzonderlijke bv´s nihil is. CNV: ¨Onder deze directeuren heerst een nog grotere angstcultuur dan onder de medewerkers. Bijna allen steunden Vink openlijk maar nu durft geen enkele van hen meer af te wijken van de lijn van Du Puy. Du Puy wil volgens de bond helemaal geen verbeteringen doorvoeren. Voor de buitenwereld doet hij alsof hij meewerkt aan de uitvoering van het Plan van Aanpak, maar hij haalt de teugels weer strak aan zodra het gevaar geweken is.¨

Aangehaalde teugels

Op dit moment speelt er van alles bij Aldi dat niet door de beugel kan. Een paar voorbeelden:
* Aldi dringt nadrukkelijk aan bij werknemers om de contracturen over 5 werkdagen te verdelen. Maar dat mag uitdrukkelijk alleen op vrijwillige basis.
* In verschillende bv´s wordt geëist dat de medewerkers afstand doen van bestaande mondelinge afspraken. Maar die zijn net zo hard als afspraken op papier.
* De personeelsinzet in de filialen en DC´s wordt teruggeschroefd. Volgens de bond is dat een voorbeeld van ¨teugels aanhalen¨. Daarom vraagt ze om vertrouwelijke meldingen door filiaalleiders.
* De behandeling van magazijnmedewerkers is zó slecht in sommige bv´s en de bond overweegt om de namen van de betrokken vestigingen en leidinggevenden publiekelijk bekend te maken. De diensten van chauffeurs zijn vervroegd en ontstaan er onveilige situaties omdat ze in hun eentje moeten laden en lossen. De bond vraagt daarom dit te melden.
* Doordat de Aldi-leiding voortdurend de ¨overgang naar vers¨ uit heeft gesteld, moet die nu voor het eind van 2014 versneld worden doorgevoerd. De bond voorspelt capaciteitsproblemene en hoge kosten en acht de kans groot dat Aldi dit mismanagement zal afwentelen op haar medewerkers.
* Bij het voorbereiden van het Plan van Aanpak blijken de daartoe ingestelde werkgroepen niet te communiceren met de medewerkers. Deze werkgroepen en ook de ondernemingsraad blijken op hùn beurt gepasseerd te worden bij het bepalen van de inhoud hiervan.

Petitie voor een groepsondernemingsraad

Aldi past een verdeel- en heersbeleid toe op basis van de constructie van de 9 bv´s en het gebrek aan ondernemingsraden bij Aldi Holding en Aldi Inkoop. De ondernemingsraden van de bv´s zijn te weinig van elkaars situatie op de hoogte en ze hebben niets te zeggen over beslissingen van de Holding en van Inkoop. Aldi heeft altijd beweerd dat de bv´s een grote mate van autonomie hebben in hun handelen en dat een centraal of gezamenlijk medezeggenschapsorgaan niet aan de orde is. Maar de rechtszaak tegen Vink toond onomstotelijk aan dat er wel degelijk sprake is van een strikte, centrale aansturing. Daarom wil de Dienstenbond toch dat er een Groepsondernemingsraad (GOR) wordt ingesteld, een orgaan dat kan optreden als gesprekspartner namens Aldi. Zo´n raad kan juridisch worden afgedwongen, maar de Dienstenbond geeft er de voorkeur aan dat de medewerkers zelf zich hiervoor inzetten. De bond zal daartoe binnenkort een petitie opstarten.

Duits perspectief?

De Duitse pers berichte begin oktober [2] dat discounter Aldi Nord de ¨arbeidsvoorwaarden van zijn ongeveer 30 duizend medewerkers in Duitsland wil verbeteren.¨ Volgens de Lebensmittel Zeitung zou de onderneming nu met de 400 ondernemingsraden in de 35 regionale bv´s onderhandelen over een nieuw stelsel voor arbeidstijd en vergoedingen. Een van de voorstellen is om de wekelijkse werktijd omlaag te brengen van 45 (nu) maar 40, met behoud van het huidige loon. Verder zou Aldi een elektronische tijdsregistratie en een aangepast premiestelsel willen invoeren en de opleidingsvergoedingen willen verhogen.
De concern-leiding in Essen presenteert de nieuwe arbeidscontracten als ¨de volgende mijlpaal in de toekomstoriëntering van onze ondernemingsgroep.¨ Maar geen woord over voortgaande uitbuiting en intimidatie op de werkvloer en over het ontbreken van voldoende zeggenschap door werknemers…

Update (4 november)

De Aldi-top heeft een rechtszaak tegen voormalig directuer Vink verloren en moet een hogere ontslagvergoeding betalen dan het bedrijf wilde doen. Uit brieven van Vink aan het hoofdkantoor in Essen blijkt een zeer slechte verhoudingen binnen het Nederlandse bestuur van Aldi. Onder de Nederlandse directeuren is volgens hem de laatste jaren sprake van grote onzekerheid, angst en voorzichtigheid, en eigen initiatief wordt tegengewerkt. De hoogste baas van Aldi Nederland Du Puy wilde niet in gaan op de klachten van Vink en de andere directeuren.
Zie: ¨Directieruzie kost Aldi negen ton,¨ Telegraaf, 4 november 2014 en ¨Aldi verliest zaak tegen oud-directeur,¨ Retail Detail 5 november 2014.

Update 7 juni 2015
Kort voorafgaand aan een bijeenkomst met de CNV zijn een aantal bedrijfsleiders van Aldi onder druk gezet om op stel en sprong een nieuw contract te tekenen. In het nieuwe contract staat onder meer dat bedrijfsleiders 24/7 beschikbaar moeten zijn zonder extra vergoeding, dat de compensatie van overwerk staat onder druk en er zijn juridische bezwaren, aldus de CNV. De CNV geeft ook aan dat de Aldi-leiding ¨al weer een tijdje niet meer praat met CNV¨.
Uit: ¨Update: Aldi zet bedrijfsleiders onder druk,¨ Distrifood, 2 juni 2015.

.

Meer lezen over Aldi/arbeid op Supermacht.nl:
– ¨Aldi, bonden en werknemers aan de slag met betere arbeidsomstandigheden en stijl van leidinggeven,¨ Supermacht, 6 juli 2014.
– ¨CNV vraagt Aldi-personeel mee te denken over verbeterplan op werkvloer,¨ Supermacht, 2 mei 2014.
– ¨Vakbondsactie tegen koopzondag Aldi aan Belgische kust, en start campagne European Sunday Alliance op 6 maart (update),¨ Supermacht, 24 februari 2014.
– ¨CNV Dienstenbond: nog steeds klachten Aldi-werknemers, maar directie zegt beleid te willen veranderen,¨ Supermacht, 5 december 2013.
– ¨Nieuw schandaal ALDI-Süd (Duitsland): stagiaires vastgebonden, vernederd en geïntimideerd (update),¨ Supermacht, 3 oktober 2013.
– ¨Arbeidsinspectie onderzoekt behandeling personeel door Aldi,¨ Supermacht, 23 juni 2013.
– ¨Klachten-meldpunt over Aldi een succes. Komen er acties in de winkels?,¨ Supermacht, 22 januari 2013.
– ¨Der Spiegel: bespionering van personeel en klanten, en angstklimaat bij Aldi,¨ Supermacht, 7 januari 2013.
– ¨Personeel van Aldi pikt het niet meer,¨ Supermacht, 8 november 2012.
– ¨FNV-enquete: ALDI-directie schendt CAO-afspraken,¨ Supermacht, 22 maart 2010.
– ¨Ingezonden brief: Slechte behandeld achter de Aldi-kassa,¨ Supermacht, 3 november 2007.
– ¨FNV Bondgenoten daagt discounter Aldi voor de rechter,¨ Supermacht, 21 maart 2007.

Noten:
[1] Zie: ¨Kennisgeving Eis ALDI 12 okt 2013¨ (RTL Nieuws)
[2] ¨Aldi Nord führt neues Arbeitszeitmodell ein,” Fruchtportal, 8 oktober 2014.

Bronnen:
– ¨Aldi management: Geen onkunde, maar onwil,¨ CNV Dienstenbond, 30 oktober 2014.
– ¨Groepsondernemingsraad (GOR) bij Aldi noodzakelijk,¨ Persbericht CNV Dienstenbond, 30 oktober 2014.
– ¨Herrie in de Nederlandse Aldi-top,¨ Levensmiddelenkrant, 15 september 2014.
– ¨Aldi: ‘verandering heeft tijd nodig’,¨ Levensmiddelenkrant, 31 oktober 2014
– ¨Dossier Aldi¨ (CNV Dienstenbond).

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=4245)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *