Ahold weigert deelname aan Fair Food Program – de mythe van de ‘effectieve’ ketenstandaard (#1)

In april 2013 vroeg de Coalition of Immokalee Workers (CIW), een organisatie die op komt voor de tomatenplukkers uit Florida in de VS, aan Ahold om zich aan te sluiten bij hun Fair Food Program (FFP). Dat FFP staat voor een effectief, verifieerbaar en handhaafbaar monitor-systeem waarin ook de arbeiders een stem hebben. Ahold hield echter vast aan zijn eigen gedragscode en zei een ‘eerlijke marktprijs’ te betalen. De CIW haalde die bewering onderuit en gaf aan dat het maatschappelijk verantwoord ondernemen van Ahold is gebaseerd op 3 mythes. Mythe #1 : de ‘effectieve’ ketenstandaard van Ahold

(door Coalition of Immokalee Workers, vertaling Rob Bleijerveld)

Mythe #1: ‘Standaards, zonder voldoende middelen of procedures voor handhaving, zijn toereikend om de mensenrechten in de hele keten te respecteren en te beschermen’.
(voor Mythe #2, zie hier en voor Mythe #3, zie hier)

Wees_verantwoordelijk_Ahold

Op maandag 24 april plaatsten we op deze website een eerste bericht met nieuws over de aandeelhoudersvergadering van Ahold van afgelopen 17 april in Amsterdam. De Nederlandse supermarkt-gigant wees wederom botweg en op enigszins lompe wijze een oproep van Lucas Benitez van de Coalition of Immokalee Workers (CIW) van de hand om zich aan te sluiten bij het Eerlijk Voedsel Programma (Fair Food Program).

Slechts een paar dagen voor aanvang van de aandeelhoudersvergadering bracht Ahold een verklaring uit als antwoord op de Campagne voor Eerlijk Voedsel. Zoals te verwachten, maar zeker niet met die bedoeling, bleek deze reactie zeer bruikbaar om aan te tonen wat wij bedoelen met de Drie Mythes die de Basis vormen van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Hieronder zijn deze mythes weergegeven, in de volgorde zoals ze voorkomen in de verklaring van Ahold:

1. Standaards, zonder de benodigde middelen of handhavingsprocedures, zijn voldoende om de mensenrechten in de productieketen te kunnen respecteren en beschermen;
2. De marktpijs is per definitie een eerlijke prijs;
3. Bedrijven kunnen er op worden vertrouwd dat ze zelfstandig onderzoek doen en bepalen welke corrigerende actie gepast is wanneer hun leveranciers de rechten van hun arbeiders schenden.

In het bericht van 24 april beloofden we elk van deze mythes nader te bekijken, om te laten zien hoe Ahold hiermee zijn verklaring onderbouwt en waarom dit geen stand houdt. Vandaag beginnen met de vraag: kunnen standaards zonder handhaving de mensenrechten beschermen?

De quizmaster’s benadering van sociale verantwoordelijkheid…
Al onze tomatenleveranciers … legden een uitgebreide kennis van onze standaards aan de dag en begrepen volledig hun verplichtingen…

Zeker de helft van Ahold’s verklaring is gewijd aan diens “Standards of Engagement” (set afspraken over de relatie leverancier-afnemer) en aan de stappen die het concern heeft genomen sinds het CIW in 2010 aan Ahold meldde dat er wrede slavernij voor kwam binnen zijn keten.

[Ahum… dit is al de eerste aanwijzing dat Ahold’s interne monitor-mechanisme, zeg maar, niet tot de top behoort. Het was blijkbaar nodig dat men er van buitenaf werd gewezen op de belangrijke slavernij-zaak van Navarrete]

Hieronder is de relevante passage uit Ahold’s verklaring in haar geheel weergegeven. Neem even de tijd om goed te lezen zodat duidelijk is wat Ahold schrijft over mechanismes en procedures voor monitoring en handhaving:

“We carefully select and monitor our suppliers and require them to adhere to our Standards of Engagement, which require our suppliers to treat all employees fairly with dignity and respect, and in accordance with all applicable laws and regulations. We expect our suppliers to pay employees for all time worked and to pay wages that meet or exceed legal minimum requirements.

  * In response to concerns of the Coalition of Immokalee Workers (CIW) about worker treatment, Ahold USA and its affiliates:
  * Met with the CIW and other interested groups;
Suspended purchasing tomatoes from the Immokalee region in 2010;
  * Met with our suppliers located in the Immokalee region and resumed purchasing tomatoes only after they demonstrated their commitment to comply with our Standards of Engagement;
  * Met with certain tomato suppliers again in 2011 and 2013 to monitor and reconfirm their commitment to comply with our Standards of Engagement.

All of our tomato suppliers clearly understand that all business relationships with Ahold USA and its affiliates are contingent on conduct that meets or exceeds our Standards of Engagement. They demonstrated extensive knowledge of our standards and fully understood their requirements, and the requirements of their subcontractors, to comply with them. Each of our tomato suppliers is committed to upholding our Standards of Engagement.”

Tomatenplukker (foto_Scott_Robertson)

Laten we beginnen met het beschouwen van twee onderdelen uit deze passage die lijken te duiden op  substantiële actie van de kant van Ahold:
* Wanneer Ahold stelt dat het het CIW heeft gesproken, was dit alleen maar om aan te geven dat het geenszins van plan was om de Eerlijke Voedsel overeenkomst te tekenen. Er was een ontmoeting onder 4 ogen in New York maar die was feitelijk al voorbij voordat er sprake was van een echt gesprek.
* Ahold “schortte de inkoop van tomaten uit de Immokalee regio op” nadat het oogstseizoen voorbij was en er geen enkele tomaat meer te koop was.

Wat blijft er verder nog over van de inhoud van brief? Niet meer dan de melding van een serie tweejaarlijkse bijeenkomsten waarbij Ahold’s leveranciers:
* “hun toewijding lieten zien,”
* “hun toewijding herbevestig(d)en,”
* “hun uitgebreide kennis van onze standaards toonden,”
* en “volledig hun verplichtingen begrepen

Ahold’s eigen beschrijving van zijn monitor-proces lijkt te veronderstellen dat het concern zich bedient van een quiz-systeem voor sociale verantwoordelijkheid. Ogenschijnlijk duiken vertegenwoordigers van Ahold ergens op om vervolgens de leveranciers te testen op hun kennis en begrip van de standaards van het bedrijf en een voldoende cijfer betekent dan “toewijding” aan die standaards.

Het is een typisch geval van standaards zonder middelen of procedures die nodig zijn om ze te handhaven. Met andere woorden: een geval van sociale verantwoordelijkheid uit de 20e eeuw. De benadering van Ahold is uit een tijd waarin het voor een bedrijf voldoende was om te verklaren dat het voldeed aan “standards of engagement” en als het die standaarden voldoende snel heen en weer wapperde, dan zouden sexuele aanvallen, diefstal van loon en gedwongen arbeid op miraculeuze wijze verdwijnen uit de productieketen, als had men een soort magische gum in de hand.

Dood, belastingen…. en mensenrechten

Echte sociale verantwoordelijkheid is echter niet magisch.
Op een bepaalde manier is het net als met de belastingen. Niemand houdt ervan belasting te betalen, zelfs niet diegenen die van zichzelf vinden dat ze een onmisbaar onderdeel van de maatschappij vormen. En als het bijna onmogelijk zou zijn om iemand te pakken wegens belastingfraude en als de straf op fraude minimaal zou zijn, dan nog zou de meerderheid van de mensen frauderen. Dat leidt geen twijfel.

Daarom hebben we als samenleving een groot aantal monitor-systemen ingesteld die we hebben voorzien van voldoende middelen om te kunnen functioneren en we hebben een zwaar en snelwerkend regime ingesteld voor het bestraffen van belastingfraude. Met als resulaat dat de grote meerderheid van mensen zich nu vrijwillig aan de belastingwetten houdt (niet dat er geen valsspelers zijn, maar daartoe hebben we dan de belastingdienst omdat het instandhouden van een vrijwillig systeem toch voortdurende controle vereist).

Echt sociale verantwoordelijkheid is een zware taak, dag na dag, en aan de basis. Het is een niet-aflatend gevecht met uitbuiting, misbruik en vernedering op de werkvloer; een geleidelijk toenemende proces met oneindig veel kleine overwinningen en zowel regelmatig wat tegenslag als af en toe een stap vooruit. En het wordt alleen bereikt door te bouwen aan een niet-onderbroken proces van arbeidersonderwijs, klachten, klachtenonderzoek en oplossingen, audits, corrigerende actie en nog meer audits. Zodanig dat er een naadloos geheel van monitoring en handhaving ontstaat dat diegenen die hun arbeiders zouden willen vernederen en uitbuiten, inschatten dat de kans om gepakt te worden veel te groot is evenals de kosten die ze dan moeten worden betalen.

Dit onophoudelijke basiswerk leidt vervolgens tot een daadwerkelijk multi-stakeholder initiatief, een waarin bereidwillige inkopers (waartoe Ahold niet kan worden gerekend), telers en arbeiders een gelijke stem hebben en waarin claims van vooruitgang verifieerbaar zijn. Alleen dan is het ideaal van een vrijwillige navolging mogelijk, en dan zelfs nog uitgaande van voortdurende controle.

Dat is sociale verantwoordelijkheid uit de 21e eeuw – reëel, meetbaar, alomvatend en geleid door mensen wier rechten in het geding zijn, niet door hen die aleen belang hebben bij hun handelsmerk. En dat is waar het Eerlijk Voedsel Programma van uit gaat, elke dag.

Een quote van de website van de Raad voor Eerlijke Voedsel Standaards (FFSC):

Onder het Eerlijke Voedsel Programma verklaren de deelnemende telers:
* uit te gaan van de Eerlijke Voedsel Code;
* akkoord te gaan met een onderwijsprogramma voor arbeiders dat wordt geleid door de CIW binnen de bedrijfsgebouwen en onder werktijd;
akkoord te gaan met onafhankelijke monitoring van hun navolging van het programma;
* akkoord te gaan met een onafhankelijk en verifieerbaar klachtenonderzoeks- en bemiddelingssysteem waarin ze op gelijkwaardige wijze deelnemen samen met de CIW en de FFSC;
* akkoord te gaan met het doorgeven van de “penny-voor een pond”-premie aan hun arbeiders; en
* akkoord te gaan met de invoering van een vrijwilligerssysteem op gebied van gezondheid en veiligheid (BHV) dat voorziet in een regelmatige en gestructureerde bijdrage aan een veilige werkomgeving voor de werkers.”
(Meer lees je hier: About Fairfoodstandaards )

En dat alles wordt ondersteund door de marktgevolgen die zijn ingebouwd in de overeenkomsten tussen de CIW en de 11 supermarkten, catering- en fastfoodbedrijven die elk een omzet van vele miljarden per jaar hebben.

manifestation

De tijden zijn voorbij waarin bedrijven alleen maar hoeven te wijzen naar een gedragscode om  eenzijdig te verklaren dat hun leveranciers “toegewijd” zijn aan die code. Dat is weggespoeld door de vloed aan informatie en analyse die vandaag de dag beschikbaar is met een muisklik. De supermarkt van de 20e eeuw kon wegkomen met het soort van oppervlakkige getuigenis van toewijding die Ahold zo terloops ontplooide in zijn verklaring voorafgaand aan de aandeelhoudersvergadering van dit jaar. Maar het informatietijdperk heeft een spotlicht gericht op elke niche en hoek van elke supermarktketen met meerdere miljarden dollar aan omzet, van de velden van Immokalee tot aan de fabrieken van Foxconn. En de klanten van de 21e eeuw willen steeds vaker merken en labels die hun vertrouwen en hun klandizie waard zijn.

De benadering van de standaards-zonder-handhaving kan op de korte termijn helpen om een merknaam  te beschermen. Het is echter nooit een effectieve manier geweest om mensenrechten te respecteren en beschermen en het is niet langer voldoende om klanten tevreden te stellen wanneer verhalen van grove mensenrechtenschendingen in het nieuws komen. Ahold kan en moet beter doen dan dat. Ahold kan en moet de hoogste standaards voor monitoring en handhaving omarmen die de industrie vandaag heeft door aan te sluiten bij het Eerlijk Voedsel Programma.


Zie ook:The three lies CEOs tell themselves about social responsibility (that only they believe), brought to you by Royal Ahold!,” CIW, 27 april 2013.
En de brief van Ahold aan de CIW:Ahold USA- Statement on the Coalition of Immokalee Workers (CIW),” Ahold, 11 april 2013.
En:18 april, ISS Den Haag: Tomatenplukkers (CIW) over hun strijd tegen Ahold voor een fatsoenlijke prijs,” Supermacht, 17 april 2013.
En:Tomatenplukkers en mensenrechtenorganisaties VS: ‘Ahold participeer NU in het Fair Food Programma in de VS!’“, Supermacht 8 april 2014.


Bron:
The three founding myths of corporate-led social responsibility…, Myth #1: Standards, without resources or mechanisms sufficient to enforce them, are adequate to respect and protect human rights in the supply chain,” CIW, 1 mei 2013.

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=3607)

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *