Facebookactie ‘Kom in de Ketting’ voor oerwoudvrije zuivel

Facebook_Post2(5 januari 2014 – update 190807) Milieudefensie en Jongeren Milieu Actief voeren actie tegen de kap van Zuidamerikaanse oerwouden voor de productie van soja. Die soja van daar wordt gevoerd aan koeien hier voor de productie van zuivel. De organisaties willen zuivelbedrijven pressen om alleen nog melk, yoghurt en ijs te produceren die zijn gemaakt met alternatief veevoer. Tot 17 januari loopt er een facebookactie waaraan je als consument mee kunt doen.

(door Rob Bleijerveld)

In december 2012 startten Milieudefensie en Jongeren Milieu Actief (JMA) de Kleine Hoefprint-campagne voor soja-vrije zuivel. Ze protesteren hiermee tegen de grootschalige en problematische productie van soja in Zuidamerika. Tegelijkertijd willen ze zuivelbedrijven, fabrikanten en supermarkten ertoe bewegen om soja-vrije zuivelproducten te maken, te verwerken en te verkopen. Producten die zijn gemaakt met lokaal geteeld veevoer, zoals lupine, luzern, veldbonen en grassen.

Schade en onrecht in Zuidamerika

In Zuidamerika worden steeds meer uitgestrekte plantages aangelegd voor de verbouw van soja-planten. Dat stuit op veel bezwaren. Voor die productie van de soja worden namelijk grote oppervlaktes oerwoud gekapt (jaarlijks zo’n 500.000 hectare). Maar ook wordt er grote schade toegebracht aan het milieu en biodiversiteit. Bovendien wordt de lokale bevolking van haar land gegooid. De agro-bedrijven spuiten veel (onafbreekbaar) gif op het land (oa. RoundUp van Monsanto), verbruiken grote hoeveelheden grondwater en putten de bodem sterk uit.

Verduurzaming in Europa

Een rapport van onderzoeksbureau Alterra ondersteunde het uitgangspunt van de actiegroepen voor een alternatief. Volgens Alterra is er voldoende ruimte in Europa om alle grondstoffen te verbouwen die nodig zijn voor de voedselproductie voor mensen en voor landbouwdieren. Het is dus mogelijk de voedselvoorziening te verduurzamen.

Vanaf december 2012 voeren Milieudefensie en JMA acties gericht op de zuivelindustrie, de verwerkende industrie en de retail enerzijds en op de consument anderzijds.

Oerwoudvrije kaas

Zo werd in december 2012 oerwoudvrije kaas onder de naam ‘Kleine Hoefprint’ geïntroduceerd. De eerste maand waren er al 2000 potentiële afnemers, een half jaar later waren dat er 12000. De drie grootste kaasproducenten van Nederland (FrieslandCampina, Cono en Westland) deden geen bod op de bestelling. Maar zes andere kaasfabrikanten lieten weten wel geïnteresseerd te zijn. Een van hen – kaasmaker Aurora – besloot afgelopen december om de duurzame kaas structureel in productie te nemen. Volgens directeur ten Dam zijn ze zo in staat om de melkveehouders een betere prijs te geven en als tegenprestatie verduurzamen zij hun veevoer. Aurora ziet kansen in deze markt. Vanaf februari 2014 zal het ook verkrijgbaar zijn via natuurvoedingsgroothandel De Nieuwe Band.

Parodie FrieslandCampina

Een online parodie op een reclamefilmpje van FrieslandCampina leidde tot veel aandacht en ophef. Een You Tube-filmpje (‘The True Story of Milk‘) van de actievoerders stak de draak met een sprookjesachtige reclame van FrieslandCampina. Daarin wordt beweerd dat we in Nederland van melk kunnen genieten dankzij ‘het harde werk van de Nederlandse koe en boer’. Het filmpje van Milieudefensie en Jongeren Milieu Actief maakt duidelijk dat er wat ontbreekt in dit ‘sprookje’: namelijk de ellende van de Zuidamerikaanse sojaproductie. Het doel van de parodie is om het maatschappelijke debat aan te zwengelen. FrieslandCampina dreigde met een rechtszaak als het filmpje niet van het net werd gehaald. Maar de actievoerders zijn niet gezwicht voor die druk.

‘The true story of milk’

FrieslandCampina reageerde overigens met de opmerking dat koeien weinig soja zouden eten en dat het bedrijf de sojateelt in Zuid-Amerika wil gaan verduurzamen.
De zuivelgigant bagatelliseert echter het aandeel soja zoals onderzoek van Profundo uit 2012 aantoonde: de productie van veevoer levert een belangrijke bijdrage aan de uitbreiding van de sojateelt in Zuid-Amerika. Verder is verduurzaming van de sojateelt in Zuid-Amerika volgens Milieudefensie geen oplossing voor de lange termijn. De ontbossing blijft doorgaan, evenals de bodemuitputting daar en het mestoverschot hier. Het waarborgen van vruchtbare bodems en duurzame voedselvoorziening op de lange termijn kan alleen door regionalisering van de teelt van eiwitgewasssen. Lupine, luzern, erwten maar ook soja kunnen prima in Europa worden verbouwd. Bedrijven vinden echter de import vanuit Zuidamerika goedkoper. Daarom is Milieudefensie de campagne Kleine Hoefprint gestart.

Oerwoudvrij ijs

De campagne richt zich ook op de fabrikanten die zuivelproducten verwerken. De actievoerders startten in juni 2013 met een handtekeningenactie om levensmiddelengigant Unilever te bewegen Magnum-ijs te produceren dat vrij is van soja uit Zuidamerika. Alleen regionaal veevoer mag hiervoor worden gebruikt. Woordvoerder Hooijer van Milieudefensie zei: “Juist een groene koploper als Unilever moet in staat zijn om deze duurzame stap te zetten.”
Nederlandse bedrijven hebben verklaard in 2015 alleen nog maar door de Round Table for Responsible Soy (RTRS) gecertificeerde soja te gebruiken. Dat is volgens JMA en Milieudefensie misschien een stapje in de goede richting, maar nog steeds onvoldoende om ontbossing tegen te gaan.

Petitie

De handtekeningen werden verzameld via het internet maar ook op muziekfestivals waar vijftien bands de actie onder het publiek bekend maakten. Een van de bands – Villeneuf – schreef zelfs een speciaal liedje: Homegrown. “Zoiets moois en ongerept als het regenwoud, dat moet je koste wat kost beschermen en behouden”, aldus zanger van Villeneuf Michiel van Poelgeest, “Multinationals, zoals Unilever, kunnen hier een rol in spelen door de voorbeeldfunctie die zij vervullen. Laat zien dat het anders kan.”
[Dit liedje is niet meer te vinden op internet. Meer over de wedstrijd op is hier te lezen: ¨Bands strijden voor oerwoudvrije Magnum¨ (Vroege Vogels, 17 juli 2013)].

In september vorig jaar werd het eerste oerwoudvrije ijsje gepresenteerd. Het is gemaakt door ijsfabrikant Frozen Dutch in Amsterdam. Het gaat om aardbeienroomijs met de naam Kleine Hoefprint. Vanaf dat moment is het te koop bij Ekoplaza, Marqt en bij diverse natuurwinkels door heel Nederland.

De petitie, ondertekend door 17502 mensen, werd op 18 september aangeboden aan Unilever met de oproep om met een eigen oerwoudvrije Magnum te komen. Medewerkers van het bedrijf werden getrakteerd op oerwoudvrij-ijs van Frozen Dutch. Jeroen Walstra van Milieudefensie: “Unilever profileert zich als koploper in duurzaamheid. Daarom, én omdat ze marktleider zijn, kunnen ze een krachtige impuls geven aan de teelt van veevoer in Europa. Het is teleurstellend dat Unilever deze uitdaging nu niet wil aangaan. Als je als bedrijf de ambitie hebt het Amazonewoud te redden, zal je meer moeten doen. Wij hebben vandaag laten zien dat oerwoudvrij ijs kan en dat er groot draagvlak voor is.”

Facebook-actie ‘Kom in de Ketting’

Tot aan 17 januari 2014 loopt er een actie via facebook. Uit de mail-oproep: “Het oerwoud in Zuid Amerika wordt met de grond gelijk gemaakt om soja te verbouwen voor het veevoer van onze koeien. Wij willen hier een einde aan maken, met acties en door de zuivelbedrijven te laten zien hoe het anders kan. Wil jij ook niet langer dat bomen worden gekapt voor, onder andere, jouw melk, yoghurt en ijs? Kom dan ook in de ketting op Facebook. Doe mee. Met jouw steun kan oerwoudvrije zuivel werkelijkheid worden. En misschien win je ook nog een heel leuk ‘gek op bomen’-t-shirt! Dank voor je hulp! Was ondertekend: Jacomijn Pluimers, Campagneleider Duurzaam voedsel bij Miliedefensie. (Voor de actievoorwaarden: klik hier).

Aanmelden kon via deze foto (link niet meer actief).Facebook_Post2

Video:
‘The True Story of Milk’

Meer lezen:

– Dossier Veevoer (Milieudefensie) (pagina niet meer beschikbaar. Zie nu bijv.: Archief Allemaal Lokaal.
– “Problemen rond soja in beeld,” (Milieudefensie) (pagina niet meer beschikbaar).
– Publicatie-pagina (Milieudefensie)(pagina niet meer beschikbaar).
– “Verkooppunten oerwoudvrij ijs van Frozen Dutch”. (pagina niet meer beschikbaar).
– “20 en 22 aug: tv-docu over gevolgen van grootschalige sojaplantages in Paraquay en groeiend verzet onder kleine boeren,” Supermacht, 20 augustus 2013.
– “Lupinen voor mens en dier als alternatief voor soja,” Platform AardeBoerConsument, 12 juli 2012.
– “We want the EU to end its protein deficit,” Wervel, 23 april 2012.
– “Stop het ‘groenwassen’ van foute soja! Teken de petitie aan supermarkten (ook: animatiefilmpje),” Supermacht, 30 maart 2011.

– “Kritiek op NL’se NGO’s binnen ‘Verantwoorde Soja’-verband, en op het Initiatief Duurzame Handel,” Supermacht, 5 februari 2011.
– “Greenpeace: productieketens profiteren van ontbossing Amazone, landroof en uitbuiting,” Supermacht, 5 juni 2009.
– ¨
Milieudefensie: Soja in veevoer belangrijke oorzaak ontbossing Zuid-Amerika,¨ Profundo, in opdracht van Milieudefensie, 19 oktober 2012.
– ¨Verdeling van de economische waarde van de mondiale sojateelt,¨ Pofundo, in opdracht van Milieudefensie, juni 2012.
– ¨Soja Opmars van peulvrucht in de polder,¨ NRC, 25 oktober 2013.

Meer lezen over oerwoudvrije zuivel:
Facebook Kleine Hoefprint.
– ¨Red het oerwoud en koop een kaasje,¨ Joop, 17 december 2012.
– ¨Meer dan 11.000 oerwoudvrije kaasjes besteld,¨ Hetkanwel, 20 maart 2013.
– ¨Infographic: zo krijg je kaas met een kleine hoefprint,” Hetkanwel, 11 februari 2013.
– ¨Benchmark Supermarkten Oerwoudvrije zuivel, Update 2017,¨ QM Intelligence en Stichting Rank a Brand, in opdracht van Milieudefensie, 3 maart 2017.

Bronnen:
– “Oerwoudvrije kaas blijvend op de markt,” Milieudefensie, 13 december 2013 (artikel niet meer beschikbaar).
– Nieuwspagina van de Klein Hoefprint-campagne (pagina niet meer beschikbaar).
– “Kleine Hoefprint: van mondiaal naar regionaal,” Milieudefensie, 2013 (artikel niet meer beschikbaar).
– “Kleine Hoefprint IJs,” Jongeren Milieu Actief, 2013 (pagina niet meer beschikbaar).

 

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=3263)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *