“Supermarkten moeten opkomen voor hun kassapersoneel bij nieuwe tabaks- en alcoholwet van 1-1-2014”

(26 december 2013) Per 1 januari mogen supermarkten geen alcohol of tabak meer verkopen aan jongeren beneden de 18 jaar. Nu is dat nog 16 jaar en het supermarktpersoneel heeft al veel te leiden onder agressie en intimidatie wegens de legitimatieplicht. Vakbonden verwachten dat dit in 2014 zal toenemen. Hun oplossing: aparte afdelingen voor tabak- en alocoholverkooop of ouder kassapersoneel. De supermarktbedrijven lijken echter te kiezen voor eventuele boetes (en voor jong en dus goedkoop personeel).

(door Rob Bleijerveld)

Vanaf 1 januari 2014 gelden in de supermarkt nieuwe regels voor de verkoop van alcohol- en tabaksproducten. Die mogen alleen nog verkocht worden aan mensen van 18 jaar en ouder. Iedereen die tabak of alcohol wil kopen en er jonger uit ziet dan 25 jaar, moet zich legitimeren bij de kassa. Nu mogen jongeren van 16 jaar en ouder nog zwak alcoholische drank – zoals bier, wijn en mixdrankjes – kopen en is er een legitimatieplicht tot 20 jaar.

Het kassapersoneel van de supers moeten de klant vragen naar diens legitimatie, wanneer wordt getwijfeld over de leeftijd. Aan een supermarkt die alcohol verkoopt aan iemand jonger dan 18 jaar kan een boete van 1360 euro worden opgelegd. Als een beboete supermarkt binnen 1 jaar nog twee keer boetes krijgt voor de verkoop aan jongeren beneden de 18 zonder dat de leeftijd is vastgesteld, dan kan B&W aan die zaak een verkoopverbod van maximaal twaalf weken opleggen. Gebeurt dit vaker, dan is het intrekken van de winkelvergunning mogelijk.

Vakbondsvoorstellen

De laatste jaren klaagden FNV Bondgenoten en de CNV Dienstenbond over de druk waaronder het kassapersoneel staat bij het opvolgen van de huidige regels. Ze zien de bui al hangen en denken dat de agressie tegen en intimidatie van het personeel aan de kassa’s zal toenemen na 1 januari.

“Afgescheiden loketten”

Bondgenoten pleitte in oktober voor aparte, afgescheiden loketten of kassa’s waar ouder en ervaren personeel de alcohol- en tabaksproducten verkoopt. “Gewoon een tussenwandje met een aparte kassa. Klanten die alcohol of tabak willen kopen kunnen dat dan niet langer in de gewone supermarkt en moeten langs een aparte kassa waar ze een oudere en ervaren caissière tegen komen die weet hoe met de zaak om te gaan”, aldus Henk van der Ploeg van de FNV.

“Ouder kassapersoneel”

De Dienstenbond hield een anonieme enquête onder het kassapersoneel en kwam met het voorstel om de gewone kassa’s te laten bemensen door personeel dat 18 jaar of ouder is. CNV-onderhandelaar Monsma over hoe het nu gaat: “Caissières krijgen vaak discussies met jonge klanten. Sommigen van hen zijn bewust op provocatie uit. Dat leidt tot een onveilig gevoel bij medewerkers, tijdens en na werktijd. Vaak zijn caissières in supermarkten zelf niet ouder dan 16-19 jaar. Hun klanten komen ze weer tegen op school of tijdens het uitgaan. Scheldpartijen, bedreigingen en soms zelfs fysiek geweld zijn aan de orde van de dag.”

Volgens Monsma wordt er een controlerende taak bij de vaak jonge supermarktmedewerkers neergelegd, zonder dat die de benodigde bevoegdheden hebben.” Uit onderzoek blijkt dat van de 75.000 medewerkers in de detailhandel eenderde wel eens bang is in de eigen winkel. En 1 op de 10 ondernemers of medewerkers heeft te maken met daadwerkelijk geestelijke of fysieke schade.

“Wetsverandering nodig”

Een groeiend probleem dat “emotionele en psychische schade oplevert en het werkplezier verpest, maar dat ook leidt tot schadeposten voor de ondernemer.” Daarom moet volgens CNV Dienstenbond de wet aangepast worden overeenkomstig zoals het in de VS is geregeld, “waar bij het kopen van alcohol en tabak de identificatieplicht bij de klant ligt, niet bij de winkelier en de medewerkers.’’

“Inzetten op betere veiligheidstraining”

Supermarkten zijn verplicht alle medewerkers een veiligheidstraining te geven, maar daar schort volgens Monsma nog veel aan. Hij vindt dat werkgevers en werknemers gezamenlijk bij de regering moeten aandringen op maatregelen om de grote negatieve gevolgen voor medewerkers te verminderen.

Intimidatie door werkgever

In de aanloop naar de nieuwe wetgeving wordt het winkelpersoneel daarbij volgens Bondgenoten ook geïntimideerd door de werkgever, en in toenemende mate. Een FNV-woordvoerder: “Op vrij grote schaal krijgen werknemers een brief voorgelegd met de opdracht er een handtekening onder te zetten. Als je alcohol of tabak verkoopt aan een persoon die jonger is dan 18 jaar, krijg je maximaal twee keer een waarschuwing en daarna volgt ontslag op staande voet”.

De bond adviseert de personeelsleden zo’n brief niet te tekenen, omdat de werkgever iemand niet op die grond mag ontslaan.

Boetes op de koop toe nmen?

Onder een artikel in Retail News over dit onderwerp stond een raak commentaar van een lezer. Deze schreef dat terwijl jongeren lekker worden gemaakt met het grote aanbod van alcohol in de supermarkten, met een sterke reclamedruk en worden geconfronteerd met een nieuw leeftijdsverbod, de jonge kassawerkers maar moeten zien hoe ze hiermee om gaan. Supermarkten als Albert Heijn werken het liefst met zoveel mogelijk zestienjarigen omdat dat goedkoper is. Ze weten ook dat de controlemogelijkheden van de overheid beperkt zijn en de sankties niet te groot. Voor de bedrijven is af en toe een boete betalen of een tijdelijk verbod op de verkoop van alcohol en tabak in een of ander filiaal te overzien.

De lezer zou daarom liever zien dat als sanktie alle filialen worden gesloten bij overtreding van de wet. Maar nog beter: alle alcohol uit de supermarkt te verbannen (terug naar de slijterijen).

Meer lezen:
– “Nieuwe alcoholregels – Leeftijd voor kopen bier omhoog,” RTL UPdate, 26 december 2013.
– “Weinig gemeenten gaan direct beboeten bij openbaar alcoholbezit van 16- en 17-jarigen,” Foodholland, 20 december 2013.
– “Cao ver weg, wel loonsverhoging?,” Ikwerkindesupermarkt, 10 december 2013.
– “Lidl rolt ID-reader in een klap uit (ook AH, Linders; tabak&alcohol),” Levensmiddelenkrant, 5 december 2013.
– “Werk jij veilig in de winkel?,” Ikwerkindesupermarkt, 9 oktober 2013.|

Bronnen:
– “‘Verhoging leeftijdsgrens moeilijk voor caissières’,” Retail News NL, 24 december 2013.
– “CNV: alleen nog 18+-caissières,” Distrifood, 23 december 2013.
– “Jonge caissière in de knel,” Leiden Nieuws, 21 decemer 2013.
– “Enquete ‘Maak jouw supermarkt veiliger!’,” CNV Dienstenbond, 22 november 2013.

– “Legitimatieplicht bij supermarkten vanaf 1 januari naar 25 jaar,” NRC, 18 november 2013.
– “Vraag aan jongeren altijd legitimatie bij alcohol- en tabakverkoop,” Supermarkt, 2013.
– “Legitimatieplicht in supermarkten leidt tot agressie en geweld,” CNV Dienstenbond, 28 februauri 2011.

 

(Verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=3248)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *