Vrije zadenvermeerdering en -doorgifte vs. dominantie door agrobedrijven (en retail)

(14 februari 2013) Op 2 en 3 maart vindt er weer een Reclaim the Seeds-zadenbeurs plaats. Een belangrijke reden om dit te organiseren zijn aanstaande veranderingen op gebied van de Europese zaad-regelgeving. Het ziet er niet goed uit voor de agrarische biodiversiteit en de positie van akkerbouwers en (hobby-) tuinders die zelf zaden willen bewaren en ruilen en die niet afhankelijk willen zijn van de grote agro-multinationals (en indirect van supermarktketens). (Foto: sowing the future)

Het vermeerderen en doorgeven van zaden moet legaal blijven

(door Flip Vonk – ASEED)

Op 2 maart vindt weer een Reclaim the Seeds-zadenbeurs plaats. Deze keer in Den Bosch. Naast de mogelijkheid om zaden te ruilen, weg te geven en te (ver-)kopen komt er een flink workshopprogramma over allerlei onderwerpen die te maken hebben met het vermeerderen en veredelen van zaden. Ook de problemen waar de huidige landbouw mee te kampen heeft en mogelijke alternatieven komen hierbij aan de orde. Zondag 3 maart wordt de ‘Doedag’ met diverse praktische activiteiten. Meer over het programma vindt u op www.reclaimtheseeds.nl.

Een belangrijke reden om dit weekend te organiseren is de huidige ontwikkeling van de Europese regelgeving betreffende zaden. Het ziet er niet goed uit voor de agrarische biodiversiteit en de positie van akkerbouwers en van (hobby-)tuinders die zelf zaden willen bewaren en ruilen en die niet afhankelijk willen zijn van de grote agro-multinationals.

De afgelopen jaren heeft er een grote concentratie plaatsgevonden in de zaaigoedsector en dit geldt zeker ook voor Nederland. Vele middelgrote en kleinere veredelingsbedrijven zijn opgekocht door Monsanto en Syngenta. Maar nu dreigt het nog moeilijker te worden voor kleine onafhankelijke bedrijfjes en collectieven en individuen om traditionele en zelf veredelde variëteiten te verhandelen.

Er bestaat al decennia lang een rassenlijst met daarop landbouwgewassen. Het officiële doel hiervan was om te garanderen dat de Europese boeren hoge opbrengsten hebben. Deze lijst levert echter een aantal problemen op. Vanwege de benodigde testen en procedures is het is lastig en duur om een gewas op de lijst te zetten. Zeker als je nagaat dat de vele duizenden oude groente, fruit en graangewassen economisch niet erg interessant zijn.

resistance=fertile

Daarnaast moeten zaaiden voldoen aan de DUS-criteria:
*  Distinctiveness / onderscheidbaarheid
*  Uniformity / homogeniteit
*  Stability / bestendigheid

Oftewel, een soort moet altijd hetzelfde zijn en ook zo blijven en voldoende anders zijn dan andere soorten op de lijst. Deze eenvormigheid is vooral belangrijk voor de industrie die veel van hetzelfde wil en voor supermarkten die eisen dat de producten in de groenteschappen er altijd en overal hetzelfde uitzien.

Maar veel traditionele en lokale gewassen voldoen NIET aan deze criteria en dat willen de kwekers en gebruikers ook helemaal niet.

Met de aanpassing van de regelgeving (het Europees Eenheidsoctrooi) wordt niets gedaan aan de huidige te strikte rassenlijst. In tegendeel, het dreigt alleen maar erger te worden. Het wordt duurder en bureaucratischer om een gewas op de lijst te krijgen.

-> Er zal bij beslissingen van het Europees Octrooibureau geen beroep
meer mogelijk zijn bij het Europees Gerechtshof.

-> Belangrijke nationale maatregelen om de reikwijdte van patenten te
begrenzen worden onmogelijk gemaakt.

-> Het bestaande kwekersrecht wordt uitgekleed: veredelaars die gebruik maken van andermans variëteiten mogen de door hen ontwikkelde nieuwe soorten niet zelfstandig gaan verkopen.

Er is wat verwarring over de vraag of je als boer hobbytuinder nu wel of niet jouw eigen zaden mag weggeven als dit verder niet commercieel wordt gebruikt. Officieel wordt dit strafbaar als je geen geregistreerde handelaar bent en de zaden niet op de lijst staan. Of je hier ook voor vervolgd zal worden als het om kleine hoeveelheden voor eigen gebruik gaat, valt nu nog niet te zeggen. Maar voor het in stand houden van de huidige agrarische diversiteit en het mogelijk houden van een onafhankelijke landbouw is dit wetsvoorstel sowieso een ramp.

In maart 2013 wordt een volgende Europese ‘draft’ (concept wetsvoorstel) verwacht. Uiteindelijk zullen het Europees Parlement en de vakministers van alle EU -lidstaten en het voorstel goed moeten keuren. Het is dus belangrijk ook in Nederland te laten zien dat er verzet is tegen deze plannen.

Tijdens het Reclaim the Seeds weekend kun je meer over dit onderwerp te weten komen tijdens een workshop. Ook een mogelijke acties tegen deze ontwikkelingen zullen worden besproken. En als het ruilen van zelf vermeerderde zaden strafbaar wordt, is het des te belangrijker dat mensen dit massaal gaan doen!

Bronnen en websites om verder te lezen:

Arche Noah
Arche Noah – Satgutrecht
Campagne voor zadensoevereiniteit

No Patents on Seeds
Bifurcatedcarrots
ASEED – Zaden

 (verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=914)

Een gedachte over “Vrije zadenvermeerdering en -doorgifte vs. dominantie door agrobedrijven (en retail)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *