18,19,25, 26 aug: boeren en telers van Albert Heijn houden Open Dagen

(17 augustus 2012)(Update) Zo’n 175 boeren en telers uit het hele land openen op 18, 19, 25 en 26 augustus hun deur en erf voor het publiek. Ze beleveren de winkels van Albert Heijn met vers fruit, groente, zuivel, eieren en planten en bloemen. Bezoekers moeten zich van te voren inschrijven op http://www.ah.nl/opendagen. Er is overigens ook kritiek op de sectorlijst en op de presentatie door AH.

(door Matt Hermers)

Tijdens deze Open Dagen kunnen de bezoekers  van 10 tot 16 uur een kijkje nemen achter de schermen en de producten proeven. Maar ze kunnen ook “hun handen even flink uit de mouwen steken”. Op verschillende locaties vinden rondleidingen plaats.

Verder zijn er tal van activiteiten voor kinderen, variërend van het aaien van kalfjes en het melken van koeien bij de melkveehouders tot het plukken van appels en het volgen van een fietstocht langs verschillende telers bij elkaar in de buurt. Kinderen kunnen een origineel boeren- en telersdiploma bemachtigen.

Lijst en kaart.

AH: “Albert Heijn wil elke dag van het jaar lekkere en verse producten aan haar klanten aanbieden. Daarom gaat de supermarktketen langdurige relaties aan met telers. Door vaste afspraken te maken, weten de leveranciers precies waar ze aan toe zijn. Albert Heijn en haar telers werken continu gezamenlijk aan de kwaliteit en smaak van de producten. Samen streven zij ernaar de geoogste producten zo snel mogelijk van het land in de winkel te krijgen. Albert Heijn is trots op deze jarenlange samenwerking met de mensen die zich dag in dag uit met zorg en passie inzetten voor hun product en wil tijdens de Open Dagen de mensen achter het product laten zien.”

Albert Heijn heeft een toppositie als supermarktketen en de helft van de omzet wordt behaald door de verkoop van verse voedingsproducten.

Varkenssector buiten beschouwing gelaten

Er is kritiek geuit door een varkenshoudster op het feit dat AH geen varkensbedrijven en vleeskuikenbedrijven heeft toegevoegd aan de lijst van te bezichtigen ondernemingen. Het toelaten van grote groepen consumenten tot die stallen zou te omslachtig en moeilijk zijn gezien de bedrijfshygiëne en stress onder de dieren.  Legpluimveebedrijven kunnen overigens wel worden bezocht.

Een varkenshoudster die het daarmee niet eens is, schrijft: “Ik denk dat AH bang is om de consument te confronteren met de werkelijkheid. Dieren hebben een hoog knuffelgehalte en dat brengen supermarkten liever niet direkt in verband met vlees op het bord. Het hygiëneverhaal is een slap excuus. Diverse zichtstallen werken op basis van het STAR-concept van Albert Heijn. Wij bijvoorbeeld. Je kunt bij ons de dieren niet aanraken maar krijgt wel een helder beeld.”

Misschien speelt ook mee dat leden van de Nederlandse Vakbond Varkenshouders dit jaar felle kritiek hebben geuit op de supermarkten. Zo werden op 30 mei op diverse plaatsen langs snelwegen rond de hoofdkantoren van Albert Heijn, Lidl, Aldi, Jumbo en C1000 spandoeken geplaatst. Met teksten die aangaven dat de betreffende supermarktketen de producenten van vlees ‘wurgt’ (lees: uitperst via

Waar blijft die eerlijke margeverdeling?

Albert Jan Maat, directeur van de LTO, zegt in Boerderij Vandaag te hopen dat deze open dagen en de waardering voor de primaire producent door AH aanzet zal zijn voor het supermarktconcern om goede besprekingen te starten met de producenten over een eerlijke margeverdeling”. AH lift mee op de romantiek van het boerenerf en de open dagen kweken weliswaar begrip bij de consument voor de producent, maar ondertussen zijn de supermarkten keiharde onderhandelaars en verdienen de ketens  veel meer aan de producten dan de boeren zelf.

Lekker naar de Boer

In juni waren er twee Open Dagen van biologisch telende boeren die niet aan AH zijn verbonden, het Lekker naar de Boer festival – http://www.lekkernaardeboer.nl/. Ondanks het wisselvallige weer bezochten zo’n 65.000 mensen de in totaal 160 boeren- en telersbedrijven.Overige


Bronnen:

– “Niet alle boeren blij met open dagen supermarkt,” Nieuwsuur 18 augustus 2012 (http://nieuwsuur.nl/onderwerp/408175-niet-alle-boeren-blij-met-open-dagen-supermarkt.html).
– “Kritiek op Open Dagen AH,” Distrifood, 17 augustus 2012 (http://www.distrifood.nl/web/Nieuws/Formules/Formules-artikel-pagina/143577/Kritiek-op-Open-Dagen-AH.htm).
– “Open dagen Albert Heijn: geen varkenshouders en vleeskuikenhouders,” Boerderij (http://www.boerderij.nl/Varkenshouderij/Nieuws/2012/7/Open-dagen-Albert-Heijn-geen-varkenshouders-en-vleeskuikenhouders-1042858W/).

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=524)

Spaanse supermarktactie: onderdeel van vakbondscampagne tegen de crisis

(14 augustus 2012) Op 7 augustus liepen leden van de vakbond SAT in zuid-Spanje zonder te betalen en met 9 volle winkelwagens twee supermarkten uit en deelden buiten het voedsel uit aan  mensen die zwaar getroffen zijn door de crisis. Deze actie maakt deel uit van een campagne die het SAT sinds juli voert tegen overheidsmaatregelen om de crisis te bestrijden. Op 13 augustus begonnen arbeiders vanuit 3 zuidelijke provincies aan een mars op Madrid. Ze eisen ondermeer de nationalisering van rijkdom, arbeid en (landbouw)grond en de  stopzetting van bezuinigingen, huisuitzettingen en ontslagen.

(door Rob Bleijerveld)

Leden van de Spaanse vakbond SAT (Sindicato Andaluz de Trabajadores) winkelden er op 7 augustus lustig op los in eroen Mercadona-supermarkt in Écija (prov. Sevilla) en in een Carrefour-vestiging in Arcos de la Frontera (prov. Cádiz). Ze liepen daarna langs de kasssa’s zonder te betalen en deelden buiten het meegenomen basisvoedsel uit aan werklozen en mensen die hun huis zijn uitgezet. Deze actie – een “Robin Hood-actie” zoals de Nederlandse media het betitelden – is onderdeel van een campagne van het SAT tegen tal van crisismaatregelen [1] en de banken-bailout door de Spaanse regering die slecht uitpakken voor arbeiders, werklozen en hun gezinnen [2].

Wie is de echte dief?                                                   
mercadona

Bij de supermarktactie kan
je de vraag stellen “Wie is
de echte dief?” De twee supermarktketens zijn om veschillende redenen berucht. Ze negeren de rechten van hun
werknemers, ze betalen veel te lage inkoopsprijzen aan boeren en andere leveranciers, ze drukken kleine boeren en ondernemers in de omgeving weg en zijn (indirekt) verantoordelijk voor milieuverontreiniging.

Carrefour en Mercadona hadden in 2007 een marktaandeel van bijna 40% in de distributie van levensmiddelen in Spanje, aldus Esther Vivas, co-auteur van “Supermercados, no gracias, Grandes cadenas de distribución: impactos y alternativas” (“Supermarkten, nee bedankt, Grote distributieketens: gevolgen en alternatieven”) [3]. Samen met 5 andere, grote ketens beheersen ze nu 75% van de voedselmarkt. Vivas: “Nog nooit was de voedseldistributie in zo weinig handen. De macht van deze bedrijven is enorm; zij bepalen wat we te eten krijgen, wat de prijs daarvan is en hoe er wordt geproduceerd (denk aan grootschalige, industriële landbouw met monoculturen, veel gif en kunstmest).”

Door hun marktoverheersing zetten deze supermarkten de boeren steeds meer onder druk waardoor die steeds minder verdienen. Spaanse statistieken wijzen uit dat de prijzen ondertussen ongeveer elf keer “over de kop” zijn gegaan en dat de supermarkten ruim 60% van de winst opstrijken.
Ook de werknemers in de winkels en verdeelcentra staan onder steeds grotere druk. Hun werkritme neemt toe, er zijn steeds meer lopende bandwerk- en routinematige handelingen, met meer stress en ziekte als gevolg. De lonen dalen voortdurend en de werktijden en contracten flexibiliseren. Steeds hangt de dreigin van ontslag boven hun hoofden. Het is allemaal gericht op nog meer winstmakerij. ongeacht de gevolgen voor de werknemers. Vivas: “Niet de SAT en zijn voorzitter, Sánchez Gordillo, moeten worden veroordeeld wegens het proletarisch winkelen, maar juist de eigenaar van Mercadona, Juan Roig, wegens voortdurende uitbuiting.”

Reactie

Na de actie deed Mercadona aangifte tegen de SAT van onder meer “ontvreemding van voedsel”. De minister van binnenlandse zaken, Fernández Díaz, reageerde als een stier op een rode lap en gaf de staatspolitie (Guardia Civil) opdracht om de vakbondsleden in kwestie op te pakken. Onder hen is ook Juan Manuel Sánchez Gordillo, burgemeester van het dorp Marinaleda [4] in de buurt van Córdoba en lid van het Andalusische Parlement. De SAT reageerde meteen door deze order te vergelijken met de wijze waarop dictator Franco te keer placht te gaan. Wettelijk gezien kan alleen een onderzoeksrechter mensen voor het gerecht dagen. Dat veroorzaakte een rel en kort daarna werd Sánchez Gordillo weer vrijgelaten. Vijf anderen werden wel gearresteerd en zitten nog vast, waaronder iemand die was betrokken bij de bezetting van een voormalig en verlaten defensieterrein dat door de krakers werd opgeëist als bouwgrond voor landlozen uit de buurt [5].

somonte
Campagne

Sinds juli voert de SAT campagne
met ondermeer bezettingen van
land en gemeentehuizen en tal van
demonstraties. Het doel is om op
korte termijn maatregelen af te dwingen ter verlichting van de ellendige situatie waaronder duizenden Andalusische arbeidersgezinnen leiden. Op de lange termijn moet het Andalucía uit de crisis trekken, overigens zonder gebruik te maken van kapitalistische “oplossingen” want die zorgen alleen maar voor meer ellende en werkloosheid onder grote delen van de bevolking [6]. Ook wil de SAT zo de verschillende strijden op het rurale land en in de steden met elkaar verbinden tot een front om te komen tot een algemene staking (waartoe vorig jaar al door een aantal vakbonden en sociale bewegingen is opgeroepen).

Op 4 maart werd een verlaten landgoed – Finca Somontes – bezet waar  meteen een begin werd gemaakt met het bewerken van het land door landloze boeren en werklozen [7], en wel op een duurzame manier (agro-ecologisch [8]). Het was ook bedoeld als direkt protest tegen overheidsplannen om braakliggende grond voor weinig geld te verkopen aan industrieel-agrarische bedrijven die supermarkten beleveren.
Onlangs werd een verlaten defensieterrein – Finca Las Turquillas – bezet om ook daar de grond te gaan bewerken (met als motto: “De grond aan hen die het bewerken!”). De politie heeft de krakers echter inmiddels verwijderd.
Eind juli werden 30 gemeentehuizen en -kantoren op symbolische wijze bezet en werden meer dan 50 demonstraties en manifestaties gehouden in heel Andalucía.

turquillas

De arbeidersmars die
net in Jóder (onder Cóordoba) van start is gegaan, zal aansluiting vinden vanuit andere delen van Andalucía. Samen zullen de demonstranten dan kort na 18 augustus vanuit Jaén optrekken naar de hoofdstad Madrid.

Noten:
[1] In het artikel “Un símbolo de dignidad” wordt nagegaan wat de werkelijk betekenis is van de SAT-actie in het licht van ideologie, politiek en verkiezingen. De actie moet volgens sommigen niet worden gezien als middel tegen de crisis want zelfs een grootschalige toepassing ervan zou de basisoorzaken van de crisis niet kunnen weghalen; het is een slimme symbolische actie die de ernstige sociale problemen hoog op de politiek agenda heeft gezet.
[2] Volgens UNICEF leeft ruim 17% van de kinderen onder de armoedegrens en volgens Action Against Hunger is 25% van de konderen ondervoed. Twee miljoen mensen krijgen voedselhulp van de EU. Overal in het land zijn solidariteitsorganisatie opgezet om armen te ondersteunen.
[3] Meer hierover op deze link:
[4] Onlangs was er op de Belgische tv (Terzake 21 februari 2012) een documentaire over Marinaleda en de landbouwcoöperatief die bijna alle 2700 inwoners van een baan voorziet en die zorgt voor zeer betaalbare huurprijzen: “Anticrisiswapen van Spaans dorp: Utopia“. Zie ook: “Anticrisiswapen van Spaans dorp: Utopia,” 14 augustus 2012, Earth Matters en “Heilstaat van bonen, olijven en paprika’s,” NRC, 28 augustus 2007.  
[5] De Spaanse Grondwet stelt in artikel 128.1, dat “alle rijkdom in het land, in al zijn verschijningsvormen en ongeacht de rechtstitel ondergeschikt is aan het algemeen belang.” Er wordt in Spanje al heel lang gestreden voor landhervormingen en het was een belangrijk thema tijdens de revolutie van 1936-1936.
[6] Enkele van hun eisen zijn:
1.  Geen afbetaling van de buitenlandse schuld (want die is veroorzaakt door banken en politiek).
2.  Stopzetten van de bezuinigingen.
3.  Verbod op huisuitzettingen en ontslagen.
4.  Verdeling van de rijkdom (natonalisering van banken en strategische sectoren).
5.  Verdeling van het werk (35-urige werkweek en pensioen met 60 jaar).
6.  Verhoging van het minimumsalaris naar 1000 euro.
7.  Baangarantie door de overheid (tenminste 2 maanden werkverschaffing voor alle werklozen).
8.  Goede en gratis openbare gezondheidszorg en onderwijs.
9.  Wonen is een recht en moet buiten de markt worden gehouden,
10. Afschaffing van de 35-dagenvoorwaarde voor toekenning van landbouwsubsidie of -uitkering, en afschaffing van de tien jaar-termijnvoorwaarde.
11. Tien maanden landbouwsubsidie of -uitkering voor 52 en jonger en 12 maanden voor ouderen.
12. Betalen naar vermogen door werklozen die een hypotheek op hun huis hebben.
13. Lage rentefaciliteiten en tegemoetkoming in sociale afdrachten voor kleine zelfstandige middenstanders en landbouwers om hun bedrijf weer op te kunnen starten en werkgelegenheid te creëren.
14. Alle overheidsgrond overdragen aan arbeiderscoöperatieven.
15. Een basisuitkering voor arbeiders onder werk die schulden hebben.
[7] Zie ook: “Landbezetting Andalusië: reactie op crisis en aktie tegen agro-industrieel landgebruik,” Supermacht, 20 april 2012.
[8] Zie onder meer hoofdstuk 6 van de brochure “Op weg naar voedselsoevereiniteit” van ASEED (juli 2012).

Bronnen:
– “Inicio de las Marchas Obreras Andaluzas. 1ª fase: Jódar-Jaén el 16 de agosto,” Ajintem, 8 augustus 2012.
– “Mercadona y SAT: ¿Quiénes son los ladrones?,” Esther Vivas, 9 augustus 2012.
– “Un símbolo de dignidad,” Huffingtonpost ES, 9 augustus 2012.
– “Spaanse Robin Hood berooft supermarkten,” Standaard, 11 augustus 2012.
– “Spaanse Robin Hood steelt van de supermarkten,” Supermarkt Blog, 13 augustus 2012.
– “El verdadero robo de Écija,” SAT, 11 augustus 2012.
– “Vuelve el franquismo de la mano del PP y de su Ministro de Interior,” SAT, 9 augustus 2012.
– “Rescatar a las personas, esa es la prioridad,” SAT, 8 augustus 2012.
– “Andalúcia en pie, marcha obrera, 1a etapa jódar-jaén,” SAT, 13 augustus 2012.

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=523)