Vóór of op 5 maart: Mail- en twitter-aktie ‘Koop van Buurman Boer’

(27 februari 2011) Onlangs hebben een aantal boeren en boerencoöperaties die al jaar en dag bezig zijn met duurzame ‘korte ketens’ in de landbouw zich verenigd in het Samenwerkingsverband Regionale Versketens. Ze leveren rechtstreeks aan stedelingen in hun omgeving en willen elkaar via het samenwerkingsverband ondersteunen en gezamenlijk naar buiten treden, bijvoorbeeld richting de politiek.

Om het initiatief meer bekendheid te geven, is er op 5 maart (en daarvoor) een aktie via mail en sociale media als twitter en facebook.

De te verspreiden tekst is: “Minder voedselkilometers: eet uit je eigen achtertuin of van duurzame boeren in je buurt! Vind je eigen outlet op http://aardeboerconsument.nl/koop-van-buurman-boer” (zie “Koop van Buurman Boer“)

Waarom 5 maart? Dat is de Dag van de Voeding van het initiatief ‘7 days of inspiration‘.

Meer informatie:

– Op de website van Aarde-Boer-Consument is een pagina gewijd aan de verschillende direkt leverende cooperaties per provincie. Ook zijn er een paar landelijke websites vermeld met adressen van individuele plaatselijke afzet.

– Op de pagina “Hier te koop” zijn de adressen en omschrijvingen te vinden van boerenmarkten, boerderijwinkels, voedselcoöperaties, webshops, en bedrijven die groententassen en streekprodukten leveren. Het gaat daarbij vooral om lokaal of regionaal geproduceerd en (meestal) biologisch voedsel.

– Op de pagina “Koop van Buurman Boer” staat een lijst van groepen stedelingen die de band met het platteland willen bevorderen, maar ook is er informatie over speciale individuele bedrijven, zoals bedrijven die werken volgens het Pergola-concept.

– Voor informatie over het Samenwerkingsverband Regionale Versketens, zie hier.

– Een verslag van werkgroep ‘Korte Ketens’ van het Platform Andere Landbouw (op 18 februari).

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=403)

5 maart: lezingenserie ‘Weet wat je eet!’ (Denk globaal, doe lokaal)

(27 februari 2011) Op 5 maart worden er in Amsterdam een viertal lezingen en discussies gehouden over eten en onze voedselvoorziening. Deze dag is door het initiatief ‘7 days of Inspiration’ uitgeroepen tot Dag van de Voeding. Het motto is “Denk globaal, doe lokaal”. Het gaat over voedselvoorkeuren van kinderen, over stadslandbouw, voedselcooperaties en transition towns, over stijgende voedselprijzen, voedselmonopolisering, het opraken van de natuurlijke hulpbronnen en voedselcrisis en over wat wij zelf kunnen doen voor een gezonde, milieuvriendelijke en rechtvaardige voedselvoorziening.

Het 7 Days of Inspiration-gebeuren omvat  90 initiatieven in 15 Nederlandse steden in 7 dagen. Het is “een upgrade van een land in zeven dagen tijd, van 28 februari tot 6 maart 2011, met een afsluitend feest op de 7e dag. We laten zien wat je kunt bereiken zonder geld; en juist mét gebruik van sociale overwaarde!”
De 6e dag is de Dag van de Voeding. Hieronder het programma, overgenomen van de website van Aseed

5 maart 2011: Weet wat je eet! – Naar een gezonde, milieuvriendelijke en rechtvaardige voedselvoorziening
Middag met 4 lezingen over eten & voedselvoorziening

Op 5 maart 2011 draait alles om eten. 7 days of Inspiration heeft deze dag uitgeroepen tot Dag van de Voeding. Amsterdam doet mee, onder andere met lezingen en discussies over eten en onze voedselvoorziening. `Think global, act localʼ is het motto. Verschillende sprekers belichten het onderwerp vanuit diverse hoeken en schakelen van klein naar groot. Hoe krijg je kinderen aan de groente? Waarom stadslandbouw? Wat gebeurt er bij VokoMokum en Transition Town de Pijp? Wat hebben deze projecten te maken met stijgende voedselprijzen op de wereldmarkt en voedselmonopolisering? Raken de natuurlijke hulpbronnen op? Wanneer en hoe zal de voedselcrisis toeslaan? Is er morgen nog wat te eten? En – last but not least – welke bijdrage kunnen wij zelf leveren aan een gezonde, milieuvriendelijke en rechtvaardige voedselvoorziening?

Datum: Zaterdag 5 maart 2011 – 13.00 – 17.30
Plaats: Plantagedok – Plantage Doklaan 8 – 1018 CM Amsterdam

Programma:
13.00 opening
13.15 – 14.15 Laura Emmelkamp: Keet Smakelijk: Spoedcursus gezond eten met kinderen
14.15 – 15.15 Tjerk Dalhuisen: De onrechtvaardige en onduurzame sojaketen
15.15 – 15.30 pauze
15.30 – 16.30 Guus Geurts: Antwoorden op de voedsel-, klimaat- en energiecrisis
16.30 – 17.30 Meike Vierstra: Inspirerende initiatieven op het gebied van lokale en regionale voedselvoorziening

Toegang: gratis.
Reserveren: is niet mogelijk.
Contactgegevens: hieronder

SPREKERS & LEZINGEN

1/  Keet Smakelijk: spoedcursus gezond eten met kinderen (13:15 uur)
Doe mee met de quiz van Keet Smakelijk en leer hoe je kinderen (en de rest van de familie) op een leuke manier aan de groente krijgt! Spoedcursus lekker, gezond en gevarieerd eten met kinderen. Met handige tips en trucs, o.a. over Portiegrootte, Omega-3, Lus ik nie… Zout, Suiker, Vezels, Variatie, Schoollunches en nog veel meer……. Met name interessant en nuttig voor ouders van opgroeiende kinderen. En verder voor iedereen die geïnteresseerd is in eten & gezondheid.
Door: Laura Emmelkamp (Keet Smakelijk) 06 – 47770696 / info AT keetsmakelijk.nl

2/ De onrechtvaardige en onduurzame sojaketen (14:15 uur)
De wereldwijde voedselvoorziening wordt in toenemende mate georganiseerd door steeds groter wordende multinationals. In onze voedselketen worden de sectoren zaadgoed, verwerking en distributie gedomineerd door een handvol van deze gigabedrijven waaronder Monsanto (genetisch gemanipuleerde zaden en landbouwgif), Cargill (verwerking en bulktransport), Unilever (verwerkte producten), Ahold (supermarktketens als Albert Heijn). Boeren aan de ene kant en consumenten aan de andere kant zijn dus in toenemende mate afhankelijk van deze multinationals. Bij gebrek aan overheidsregulering proberen deze bedrijven de consumenten steeds meer te overtuigen dat ze ʻduurzaamʼ bezig zijn. In deze workshop wordt behandeld dat deze marktgerichte oplossingen in ieder geval binnen de sojaketen vooral een poging tot ʻgreen washingʼ zijn. Er zal hierbij aandacht worden besteed aan de Round Table on Responsible soy, waarbinnen vrijwillige afspraken worden gemaakt tussen het multinationale bedrijfsleven en enkele maatschappelijke organisaties, om zo bindende overheidsregelgeving en meer marktregulering te voorkomen.
Door: Tjerk Dalhuisen (A Seed Europe) 06-14699126 / tjerkd AT gmail.com

3/ Antwoorden op de voedsel-, klimaat- en energiecrisis (15:30 uur)
In deze workshop wordt ingegaan op de samenhang tussen de voedsel-, klimaat- en energiecrisis. Ondanks dat de vrije markttheorie niet werkt in de landbouw, is er wel sprake van toenemende vrijhandel binnen het Europese landbouwbeleid en de WTO. Boeren in Noord en Zuid zijn hiervan het slachtoffer, omdat ze geen kostendekkende prijzen voor hun producten op hun eigen markt kunnen behalen. Daarbij gaan op een vrije wereldmarkt de steeds schaarser wordende natuurlijke hulpbronnen naar de hoogste bieder ten koste van de voedselzekerheid en bestaanszekerheid van kleine boeren en inheemse volkeren. Er wordt een alternatief geschetst gebaseerd op voedselsoevereiniteit en regionalisering, waardoor continenten als de EU veel meer zelfvoorzienend worden, en waarmee tevens de bijdrage van de landbouwsector aan klimaatverandering en afhankelijkheid van olie sterk verminderd kan worden. Ook komen strategieën en samenwerking tussen boeren en maatschappelijke organisaties aan de orde.
Door: Guus Geurts (Swadeshi – Bureau voor Andersglobalisering) 06-43979849 guusgeurts AT yahoo.com

4/ Inspirerende initiatieven op gebied van lokale en regionale voedselvoorziening (16:30 uur)
Elke dag consumeren we voedsel en elke dag dragen we daarmee bij aan de wijze waarop onze voedselvoorziening wordt georganiseerd. Maar sluit de voedselvoorziening wel aan bij de wereld zoals we die graag zouden zien? In deze workshop bespreken we verschillende lokale voedselinitiatieven en hoe je daarmee zelf kunt bijdragen aan een betere voedselvoorziening. We gaan het onder andere hebben over direct inkopen bij de boer, boerenmarkten, stadslandbouw en door de gemeenschap gesteunde landbouw (community supported agriculture). Maak kennis met verschillende voedselprojecten in Amsterdam, zoals Farming the City, VokoMokum en Transition Town de Pijp.
Door: Meike Vierstra (A SEED Europe) 020-668236 / meike AT aseed.net

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=402)

Verslag WG ‘Internationale Voedselzekerheid en Landbouw (3 feb, Fair&Green Deal)

(27 februari 2011) Op 3 februari organiseerde het Platform Duurzame en Solidaire Economie in Tilburg een conferentie over het realiseren van een Fair&Green Deal. De conferentie was getiteld: “Routeplan voor een Eerlijke Economie”. Hierbij een verslag van de werkgroep over Internationale Voedselzekerheid en Landbouw.

Werkgroep 7: Internationale voedselzekerheid en landbouw (onderdeel van de 4e Conferentie van Tilburg : Routeplan voor een Eerlijke Economie
van het Platform Duurzame en Solidaire Ecomomie (3 februari 2010).

In deze workshop anlayseerden twee sprekers de huidige situatie binnen de Europese en mondiale voedselvoorziening. Het vrijhandelsbeleid van de afgelopen decennia is vastgelopen en boeren in Noord en Zuid raken hun markten kwijt en krijgen geen eerlijke prijzen voor hun producten. De steeds schaarser wordende natuurlijke hulpbronnen gaan naar de hoogste bieder, waardoor grootschalige exportproductie van veevoer en biobrandstoffen prioriteit krijgt boven landrechten en voedselzekerheid. Ook werden er verbanden gelegd met de klimaat-, energie- en mineralencrises.

De gepresenteerde alternatieven en strategieën werden voorgelegd aan de deelnemers van de werkgroep en met hen besproken. Het ging daarbij om voedselsoevereiniteit, regionalisering, de noodzaak van drastische beleidswijzigingen in het Europese landbouwbeleid en ten aanzien van de WTO. Het ging ook over mogelijkheden voor samenwerking tussen boerenorganisaties, maatschappelijke organisaties, bedrijven én een groeiende groep van burgers die actief zijn binnen de lokale voedselvoorziening (in de stad).
——–

Verslag werkgroep Internationale Voedselzekerheid en Landbouw
(door Rob Bleijerveld)

Voorzitter Klaas Breunissen (Milieudefensie) opent de workshop: ” Het gaat hier over de vraag hoe we tot een ‘Fair en Green Deal’ komen met betrekking tot de internationale voedselvoorziening en landbouw. Voedselzekerheid – kortweg “Iedereen moet toegang hebben tot gezond eten” – staat centraal.”

Deel 1:

Na een kennismakingsrondje van de deelnemers, is er een korte film over boerenstrijd in Guatemala, waarna hij het woord geeft aan twee sprekers die een korte toelichting geven op de problematiek (zie audio- en presentatiebestanden). De derde spreker – Duncan Pruett (Oxfam Novib) – is ziek. Beide sprekers dragen oplossingen aan voor het veiligstellen van voedselzekerheid. Breunissen: “In het tweede deel van de workshop bespreken we hoe we die oplossingen tot stand kunnen brengen.”

Film:
De film is gemaakt door Guus Geurts ( de 2e spreker) en heet “Grito para madre Tierra” (“Schreeuw om moeder Aarde”). Het is een interview met een boerenleider van het CUC in Guatemala. Het CUC strijdt tegen het private grootgrondbezit en tegen het neoliberale exportmodel dat zorgt voor armoede, honger, werkeloosheid onder de indiaanse bevolking en de vernietiging van de leefomgeving. Het CUC ijvert voor landhervorming.

Reacties op en toelichting bij de film:
* “Een extreem voorbeeld van roofbouw-economie die de voedselvoorziening en de ontwikkeling van die mensen in de weg staat.” Toelichting Guus: “De vruchtbare grond wordt voor productie van exportbananen gebruikt en ander voedsel moet worden ingevoerd. Het CAFTA-verdrag verbiedt bescherming van de maisproductie in Guatemala, terwijl goedkope, gesubsidieerde mais uit de VS hun markt overspoelt. Guatemala heeft lange tijd kolonialisme gekend en – na een korte demokratische periode – 36 jaar dictatuur door de bananen-elites waarbij zeer veel mensenrechtenactivisten zijn vermoord.”
* “Als uitgeputte grond waar ook gif is gebruikt – zoals voormalige bananenplantages – een tijdje braak ligt, zou het weer bebouwd kunnen worden door de boeren.” Guus: “Maar de natuurvernietiging en het grootgrondbezit nemen nu zelfs weer toe: er worden veel palmolieplantages aangelegd voor agrobrandstoffen, en er wordt veel bos gekapt voor veehouderij; er is nog geen zicht op een andere landverdeling.”
* “Voorbeelden van land dat is teruggegeven aan boeren zijn er wel, maar dan kan gebrek aan bankleningen en voldoende landbouwkennis vervolgens een probleem zijn en leiden tot doorverkoop aan grootgrondbezitters.” “In Paraguay – waar ook een sterke beweging is om land terug te krijgen – is armoede een groot probleem. Het is dus van belang dat de vicieuze cirkel van de armoede wordt doorbroken.” “De vraag is ook: hoeveel voedsel levert de grond eigenlijk op? Is dat voldoende voor de bevolking? Een vraag die niet zozeer afhangt van wie het in eigendom heeft.” “De stelling dat voedsel regionaal verbouwd moet worden, is nuttig om hier te bespreken.”
* Er volgt een discussie: “Film laat juist zien dat eigendom wel bepaalt wat er geteeld wordt.” “Land is ook nodig om op te wonen, anders zijn de stedelijke slumps het enige alternatief. Daarbij kunnen wisselteelt, agrobiodiversiteit en cooperatieve landbewerking relatief meer productie en voedingswaarde opleveren dan grootschalige gangbare teelt.” “Sicco Mansholt bepleitte juist de groter bedrijfseenheden in plaats van de keuterboertjes.” “Kleinschaligheid, rotatie- en gemengd verbouwen werken productieverhogend per hectare, maar ook minder grond onbenut laten, meer zorg voor de grond, dichter bij het gewas staan spelen een positieve rol. Dit levert meer voedselzekerheid dan grootschalig extensieve teelt. Je hebt alleen te maken met machtsverhoudingen en met waar het geld naar toe gaat.” “In deze workshop moet het niet gaan om wat technisch het beste systeem is, maar de film laat ook zien dat het gaat om zeggenschap, en dat mensen wereldwijd toegang tot voldoende voedsel hebben. Wij in Nederland zijn (in overdrachtelijke zin) erg ver verwijderd van ons voedsel. We weten niet waar het vandaan komt en zien het niet meer als belangrijkste bron van (ons) leven. Dat iedereen op deze aarde op een duurzame manier aan eten kan komen, moet het uitgangspunt zijn. Wat kunnen wij daaraan doen?”
* De voorzitter vat afsluitend samen: “Teruggeven van grond aan boeren is belangrijk, maar ook dat boeren zeggenschap moeten hebben over een eigen stuk grond en hoe ze daarop voedsel produceren. En ‘die landen’ moeten zelf bepalen met welk systeem en op welke schaal de voedselproductie plaatsvindt.” Bezwaar van deelneemster: “Ik denk dat het juist veel kan uitmaken of in bepaald situaties de voedselproductie klein- of grootschalig is, maar zeker ook van belang is of je weet waar je voedsel vandaan komt.” Een ander: “Hoewel we hier wel voldoende voedsel hebben, hebben we in Nederland te maken met een soortgelijk systeem als in Guatemala, uitgaande van 30% van de varkensboeren die beneden het welvaartsniveau leven (grote bankschulden). Het gaat over monokulturen en eigendom.”

Spreker 1:
Keimpe van der Heide (Nederlandse Akkerbouw Vakbond, Platform Aarde-Boer-Consument) over de noodzaak van eerlijke prijzen voor boeren en hier en elders in de wereld. Alleen voor een goede prijs kunnen boeren duurzame producten leveren.
> Keimpe’s dia-presentatiezijn bijdrage (audio)de reacties en vragen van de deelnemers (audio).

Spreker 2:
Guus Geurts (XminY en Platform ABC) over de gevolgen van het neo-liberale beleid voor de landbouw en over alternatieven. Hij geeft aan dat de ‘vrije markt niet werkt en dat de landbouw uit de WTO moet.
> Guus’ dia-presentatiezijn bijdrage (audio)de reacties en vragen van de deelnemers (audio).

> Opmerking bij presentatie: In zijn presentatie noemde Guus de EU handelsstrategie ‘Global Europe’. Dat is inmiddels bijgewerkt. De nieuwe handelsstrategie van de EU heet sinds kort: “Growth, Trade and World Affairs’. Het is onderdeel van de economische strategie ‘Europe 2020’.

Deel 2:

De voorzitter: “Er zijn in de workshop drie soorten oplossingen genoemd: faire prijzen voor boeren, voedselsouvereiniteit, en zeggendschap over land in het zuiden. De vraag is nu: hoe kunnen we vanuit Nederland en vanuit ons eigen werk of activiteit hieraan bijdragen, met in het achterhoofd de voorgestelde ‘roadmap’?

– “Informatie verschaffen via artikelen en websites over hoe het Europese economische beleid (EU2020) en handelsbeleid dat volledig inzet op vergroting van de concurrentiekracht van grote Europese bedrijven en op het overdragen van de regie over de economie aan die bedrijven. Het is belangrijk na te gaan hoe dat beleid wordt gevormd (bijv. via bedrijfslobby; in vrijhandelsakkoorden) en hoe we dat vanuit Nederland kunnen veranderen.”
– “De natuur zou een waarde, prijs moeten krijgen en onderdeel moeten worden van het economische systeem, van het handelssysteem (terwijl je wel blijft zorgen voor een balans). Agrobiodiversiteit levert bijvoorbeeld productiestijging op, zowel in Europa/Nederland als in ontwikkelingslanden. En iedereen wil wel wonen temidden van de natuur, het groen, maar wil daarvoor niet betalen.”
– “Vanuit de IVN/NME’s (Centra voor Natuur- en MilieuEducatie) werken we met vele vrijwilligers aan milieu- en natuureducatie. We zijn bezig om samen met lokale boeren (georganiseerd via Biologica of de agrarische natuurvereniging) een project op te zetten om kinderen mee te nemen naar boerderijen om ze te laten zien waar het voedsel vandaan komt. Dilemma in ons werk: Hoe betrek je mensen die niet of nauwelijks geinformeerd en geïnteresseerd zijn in discussies over bijvoorbeeld de problematiek van de boeren, het gwenste niveau van keurmerken, of de uitgangspunten van Via Campesina? Hoe krijgen leggen verbindingen tussen groepen en hoe krijgen we voor elkaar dat er werkelijk wat gaat veranderen?”

De voorzitter: “Maar ik wil toch een stap verder en weer terug naar de kernvraag: hoe komen we vanuit ons werk – in dit geval boerderij-educatie – tot de eerder genoemde cruciale oplossingen? En wat kan de rol van onze organisaties zijn – de IVN, of de NAV, de milieuhoek, etcetera – om samen te opereren in bijvoorbeeld een lobby rondom de hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid?”

– “Ik stel voor dat NGO’s via kennisoverdracht de lokale boeren in het zuiden bewustmaken over de nadelen van het produceren van koffie in tegensteling tot bijvoorbeeld bananen omdat je je met bananen kunt voeden als ze je ze niet kunt verkopen, maar koffiebonen niet. Het gaat in feite om voedselsouvereiniteit en de boeren hebben in feite een keuzemogelijkheid.

Voorzitter: “Maar toch weer: hoe ga je vanuit het belangrijke werk van educatie en bewustwording de macht veranderen, waar het bijvoorbeeld gaat om WTO of GLB?”
– De markt bepaalt, de bedrijven bepalen. Als soja zo goedkoop te importeren is, zullen wij nooit  hier nooit bonen gaan verbouwen. En dat gaat over zo’n grote schaal dat de bijdrage van een NGO altijd klein zal zijn. Bedrijven hebben veel meer budget om veranderingen te realiseren en daar moet je je op richten.”
– Educatie is goed, maar je moet de politiek niet vergeten. Alle besluiten waar we het over hebben gehad, zijn op politiek niveau genomen, en die moet je dus beïnvloeden. Een voorbeeld: bij de presentatie afgelopen week van het Manifest van Roermond over de intensieve veehouderij, werd het woord duurzaamheid wel honderd keer genoemd. Maar de duurzaamheid van de ondernemers en de provinciale bestuurders is heel anders dan de onze. De politiek is erg belangrijk.”

Voorzitter: “Maar hoe verander je die politiek?”
– “Door je mening te geven als “Leef op Safe’, en het zoeken van medestanders en door uit te gaan van kleine stapjes.”
– “Door direkte aktie bijvoorbeeld!”

Voorzitter: “Waar moet de verandering vandaan komen? Van de (“vooruitlopende”) ondernemers, de (“hopeloze”) politiek, de (“ingekapselde”) NGO’s, of van kleine losse groepjes uit de bevolking?
– “Alle mensen, organisaties en bedrijven die met vernieuwing en omdenken naar een heel ander systeem bezig zijn, moeten samen met de politiek bezig gaan. (Een voorbeeld: “Nederland wil nieuwe energie.nl” van bijna alle politiek partijen samen).”
– Guus: “Wij moeten zelf criteria opstellen over duurzaamheid. Daar hoort bij: geen grotere economische voetafdruk, kringlopen sluiten en verminderen fossiele brandstofgebruik. Deze drie doen nergens mee in politieke onderhandelingen! Een potentiele bondgenoot om dat te bereiken is bijvoorbeeld de Z-LTO. Die is aan het draaien door de toenemende burgersteun tegen de varkens-megastallen. In feite moet de Z-LTO haar steun aan de agrobusiness die achter die megastallen zit, opgeven en kiezen voor haar boerenleden. Die boeren moeten de Z-LTO van binnenuit onder druk zetten, want elke megastal betekent het faillisement van 3 boeren en een akkoord dat binnenkort wordt afgesloten met Brazilie zal de hele varkenssector kapot maken. Ook de verwerkende industrie kan een bondgenoot zijn als je je op Europa richt, ook qua werkgelegenheid. De populisten bedrijven vreemdelingenhaat hier, terwijl wij de landbouw in Oost-Europa kapot maken met de strenge Europese hygiëne-regels die de bestaande lokalen voedselvoorziening kapot maakt. Onze retailindustrie neemt daar de markt over en zíj komen hier om te werken. Dat is vergelijkbaar wat er met Guatemala gebeurt. Ook een deel van het Midden- en Kleinbedrijf kan bondgenoot zijn zoals bedrijven die lokaal hennep en vlas produceren voor de textielmarkt.
Het gaat er om de oorzaken van milieuproblematiek, migratie en opraken van grondstoffen naar boven te brengen. De vakbonden moeten het thema van voedselzekerheid opnemen. Uit een onderzoek uit 2006 van het Natuur en Milieu Planburo bleek dat slechts 6% van de bevolking de concurrentie op wereldmarkt wil, en 45% wil een solidaire regio, en 22% wil een mondiale solidariteit (bijvoorbeeld via strengere milieuverdragen). Dus maak je boodschap politiek, stop met die flauwekul dat het allemaal positief moet zijn. Zeg waar het op staat, bijvoorbeeld dat Solidaridad het Wereldnatuurfonds fout bezig zijn met hun steun voor de zogenaamde ‘duurzame soja”

– “Ik twijfel eraan of het konfrontatief aanspreken van Solidaridad en WNF wel de juiste manier is om verandering tot stand te brengen. Het gaat teveel om interne discussie die slechts wordt begrepen door een kleine groep. Uiteindelijk moet je veel mensen en organisaties mee krijgen om de politiek te kunnen veranderen. Je moet ze dus meer als bondgenoot benaderen, de gemeenschappelijke grond zoeken en dan daarop de politiek gaan bespelen.”
– Guus: “Nee, het gaat bij de RTRS om essentiele dingen. Zij geloven erin dat de soja-productie duurzaam is te krijgen, maar als je de problemen van landverdrijving en fosfaatschaarste serieus neemt dan blijkt dat niet te kunnen. Ondertussen gebruikt de politiek de steun van enkele maatschappelijke organisaties om de RTRS te ondersteunen. En zo komt een fundamentele oplossing nooit dichterbij.”
– “Het gaat niet om het zoeken naar bondgenoten, maar om het aanpassen van de marktverhoudingen door hoge heffingen te leggen op bijvoorbeeld de import van goedkope gentech katoen uit India. Dat doe je door de Europese politiek te belobbyen. Er moet bijvoorbeeld een eco-tax op vleigen komen, maar dan wel Europees (tegen ‘free-riding’).”
– “Zie jij bondgenoten onder jongeren- of studentengroepen die mee willen met dit verhaal?” (“Ja, die zijn er”. “Dan moet je daar iets mee doen.”).
– “Volgens mij moeten we ook aansprekende personen, iconen mee zien te krijgen. Het gaat om bewustwording.” (“Ja, voorbeeld is Wijffels is ooit ook van mening veranderd. En ik gooi CDA-ers altijd voor de veoeten: Waarom luisteren jullie niet méér naar hem?).

Voorzitter: “Ik ga afronden en samenvatten. Daarna is er nog een snel rondje mogelijk. Er kwamen een aantal punten naar voren. Zo is er veel gezegd over bewustmaking en bewustwording, hier en in het zuiden. De politiek wordt een belangrijke rol toebedeeld. Bondgenoten zitten in boerenorganisaties en het MKB. Bondgenoten zijn ook aansprekende personen. De meningen verschilden over de vraag of en hoe je stelling moet nemen tegen organisaties als het WNF en Solidaridad (foute soja). Nu de laatste ronde.”
– “Ik heb niets gehoord over direkte aktie en de invloed op de politiek door aktiegroepen. Verder een aankondiging van een workshop-dag op 18 februari van het Platform Ander Landbouw. Dat gaat over de hervorming van het Europees Landbouwbeleid, over korte ketens tussen boeren en consumenten, en over duurzame ketens. Informatie via de site van Aarde-Boer-Consument. Allemaal welkom.”
–  “Het is een moeilijk onderwerp. Kunnen we ons niet gewoon beperken tot de stelling dat Europese landbouw grondgebonden (dus regionaal) moet zijn? Dat betekent het drastisch indammen van handelsstromen over de wereld (zoals de soja-handel) en het past ook in het voetafdruk-qouteringsverhaal.”
– “Verandering moet toch komen van de markt. De markt doet wat winstgevend is. De markt reguleert zichzelf voor het grootste deel, en je kunt bijsturen met beleid, bijvoorbeeld via de WTO en niet via de VN.”
– “Wij (VersVOKO’s) richten ons op het koopgedrag van mensen. Daarmee kun je niet direkt grote politiek veranderingen mee teweegbrengen in landbouwbeleid. Wij spreken de consument aan en lichten hen in over de grote macht die supermarkten hebben om de producentenprijs te bepalen. We vereniogen consumenten in coöperatieven die lokaal inkopen bij boere voor een eerelijke prijs. We moeten zeker ook het beleid aanpassen, maar we kunnen ondertussen ook concreet wat doen aan de inkomens van boeren. Op deze wijze stimuleer je op een direkte manier duurzame landbouw, een betere lokale economie door kortere kringen (ketens). Uitbouw kan, maar zal langzaam gaan en hiermee kun je uiteindelijk ook grote veranderingen bereiken.”
– Keimpe: “Ja, dat is iets wat mensen zelf kunnen doen. Een goede manier om verandering in te zetten. De vraag naar duurzame, lokale producten voor een eerlijke prijs, geeft boeren een kans om passend aanbod te leveren. Veranderingen komen over het algemeen niet van de grote grijze meerderheid maar eerder van kleine fanatieke groepjes die heel goed weten waarmee ze bezig zijn. Als het gaat om het veranderen van het huidige politieke beleid: daar is niet veel tijd meer voor. Want over een paar maanden gaan de Europese ambtenaren met het schrijven van een nieuw Landbouwbeleid. En als niet duidelijk is dat de burgers in de EU het anders willen, dan blijft het uitgangspunt concurrentiekracht op de wereldmarkt. Behalve een aantal boerenorganisaties zullen ook maatschappelijke organisaties die iets willen met dat beleid, aan de bel moeten gaan trekken in Den Haag en in Brussel.
– Guus: “Laten we niet het belang van de milieu- en de ontwikkelingsorganisaties vergeten. Het is belangrijk hun steun te krijgen voor voedselsouvereiniteit (wat ze nu zien als een soort scheldwoord). Dan zou een samenwerking met boerenorganisaties echt krachtig zijn in Europa.
Verder is er van 11 maart tot en met 20 mei een lezingencyclus over dit soort onderwerpen. En op 19 maart komt er een boek van mij uit over voedsel en landbouw. O ja, en het XminY Solidariteitsfonds zoekt altijd donateurs. We zijn onafhankelijk en kunnen daarom onbelemmerd spreken.

De voorzitter bedankt en sluit af.

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=401)

krijgen

Teken mee voor een eerlijk Europees investeringsbeleid (ook mbt. supermarktketens)

(26 februari 2011) Op dit moment wordt
in de Europese Unie gediscussieerd over het buitenlandse investeringsbeleid onder het nieuwe Lissabon Verdrag. Het huidige beleid verschaft multinationale onder- nemingen (zoals grote supermarktketens) erg veel bescherming van hun buitenlandse investeringen (lees: vooral marktvergroting door bedrijfsovernames).

Dit gaat vaak ten koste van de beleidsruimte van overheden (sociale, economische en milieuregels) en van de portemonee van de belastingbetalers (schadevergoedingen wegens “gederfde winsten” en hoge juridische kosten).

Het Seattle-to-Brussels network (S2B) is een petitie gestart voor een eerlijk Europees investeringsbeleid. De petitie zal voor begin april worden overhandigd aan de Europese parlementariërs. Aan individuen en maatschappelijke organisaties het verzoek om de petitie te ondertekenen en mee te helpen de campagne meer bekendheid te maken.

Meer informatie vind je in “Oproep: teken voor een eerlijk Europees investeringsbeleid” op de website ‘Global Europe, Voor Wie?’

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=394)

Justice for tomatenplukkers: kom zondag 27-2 naar Albert Heijn

(24 februari 2011) Op 27 februari zijn er pickets voor een paar Albert Heijn-vestigingen uit solidariteit met tomatenplukkers uit Florida die (gelijktijdig) actie voeren bij het Amerikaanse hoofdkantoor van Ahold in Boston omdat het bedrijf niet aan hun eisen tegemoet wil komen. Een uitnodiging. Lees verder“Justice for tomatenplukkers: kom zondag 27-2 naar Albert Heijn”

Kritiek op NL’se NGO’s binnen ‘Verantwoorde Soja’-verband, en op het Initiatief Duurzame Handel

(5 februari 2011 – update 200210) In een gezamenlijke brief bekritiseren Belgische Noord-Zuidbewegingen en milieuorganisaties hun Nederlandse collega’s ICCO, Both Ends, IUCN-Nederland, Stichting Natuur en Milieu, Solidaridad en Wereld Natuur Fonds over hun deelname aan de Ronde Tafel voor Verantwoorde Soja (RTRS). Ze roepen hen op om hun steun aan “verantwoorde” RTRS-soja te heroverwegen. Ondertussen is de campagne Gifsoja.nl in Nederland begonnen om deze kwestie ‘live’ aan te kaarten door het uitdelen van pamfletten tijdens bijeenkomsten rondom duurzaamheid. Lees verder“Kritiek op NL’se NGO’s binnen ‘Verantwoorde Soja’-verband, en op het Initiatief Duurzame Handel”

CNV: “Supermarkten onthouden eigen, jonge medewerkers miljoenen euro’s”

(21 februari 2011 – update 181023) Onafhankelijk onderzoek, geïnitieerd door CNV Dienstenbond, toont aan dat supermarkten de cao-afspraken voor jongeren niet zo nauw nemen. Hieronder het persbericht (met naschrift van de redactie de supermacht). Vannacht om 2 uur is dit een item op tv (NL 2 VARA-programma Uitgesproken)

Persbericht CNV Dienstenbond, Hoofddorp, 4 februari 2011

Supermarkten onthouden eigen, jonge medewerkers miljoenen euro’s

De prijzenoorlog in de supermarkten mag dan voor consumenten een voordelig effect hebben, de medewerkers betalen uiteindelijk de prijs. Uit onafhankelijk onderzoek, uitgevoerd door bureau MWM2, geïnitieerd door CNV Dienstenbond is gebleken dat de cao voor de supermarkten voor met name de jonge werknemers regelmatig niet wordt nageleefd. Supermarkten verdienen miljoenen euro’s door jonge medewerkers niet te betalen voor gewerkte uren.

Supers negeren op grote schaal eigen cao

Omdat CNV Dienstenbond met grote regelmaat vragen krijgt van jonge leden werkzaam in de supermarkten over de toepassing van de cao, is er afgelopen najaar opdracht gegeven voor een onafhankelijk en representatief onderzoek onder supermarkt personeel tot en met 23 jaar. Ongeveer 80% van de supermarkt medewerkers is jonger dan 23 jaar.

Uit het onderzoek komt naar voren dat het slecht gesteld is met de naleving van afspraken uit de cao. Fedde Monsma, bestuurder CNV Dienstenbond: “Het blijkt dat supermarkten alleen al door het niet betalen van gewerkte tijd (het zogenaamde afhelpkwartiertje) miljoenen euro’s per jaar onthouden aan hun jonge medewerkers en in eigen zak steken.”

Ook blijkt dat leeftijdsdiscriminatie op grote schaal voor blijft komen. Daarnaast wordt van de medewerkers tot het uiterste flexibiliteit gevraagd én afgedwongen en tenslotte is het bar en boos gesteld met veiligheidsafspraken in de supers.

Monsma: “Cao-afspraken worden met grote regelmaat geschonden in de supermarkten. Er wordt misbruik gemaakt van onkunde onder jongeren over de cao-afspraken. Of nog erger: de afspraken worden botweg terzijde geschoven als jonge werknemers hun baas erop wijzen. Het is ronduit stuitend dat juist bij die jonge supermarkt medewerkers met een klein loontje zoveel geld, voor in totaal miljoenen, niet wordt uitbetaald. Bij maar liefst 30% van de medewerkers wordt het gewerkte afhelpkwartiertje niet betaald, hoewel dat volgens de cao wel moet.“

Nog meer verontrustende cijfers

14 % van de aankomend verkoop- en kassamedewerkers is langer dan een jaar in dienst. Deze medewerkers worden onderbetaald. De functie is een opstapfunctie en zodra de medewerker de vaardigheden heeft, moet deze doorstromen naar de functie verkoopmedewerker, met bijbehorend salaris, uiterlijk na één jaar. Bij 10 % van de medewerkers die zomaar eerder naar huis gestuurd worden als het rustig is, worden zelfs de niet-gewerkte uren onvrijwillig van ADV- of vakantiesaldi afgeschreven. Bij 17% komt het voor dat er vrije dagen of ADV afgeschreven worden bij ziekte. 50% van de medewerkers heeft geen verplichte veiligheidstraining gehad, zoals in de cao is afgesproken.

Uit het onderzoek van CNV Dienstenbond blijkt verder dat 60% van de medewerkers een collega heeft gehad die na drie tijdelijke contracten weg moest, waarbij 75% werd vervangen door een jongere medewerker. Monsma: “Werkgevers maken schandelijk misbruik van de Wet Flex en Zekerheid. Na drie contracten vlieg je eruit, ondanks dat je drie jaar blijkbaar prima gewerkt hebt; voor jou weer goedkopere jongeren. Op deze manier biedt je jongere medewerkers nooit een kans op enig perspectief in de supermarkt.”

Hoe verder? Cao-onderhandelingen en politieke actie

Over twee weken beginnen de cao-onderhandelingen. Monsma: “Misschien moeten we die maar eens overslaan en de klant gaan informeren over wat er speelt en hen eens vragen of zij bereid zijn 2 cent op een pakje boter meer te betalen om jongere medewerkers ook een toekomst te geven. Maar het begint bij de supers zelf, die de prijzenoorlog niet over de ruggen van hun eigen medewerkers moeten willen voeren.” CNV Dienstenbond pleit ervoor meer controle uit te voeren op de naleving van de cao. Monsma: “De onlangs opgerichte CAO Nalevingsinstrument Supermarkten is een eerste, weliswaar nog voorzichtige stap, in de richting van meer controle op naleving.”

Jesse Klaver, kamerlid Groen Links en eerder actief op bovengenoemde problematiek heeft het onderzoek gelezen. Hij roept de sociale partners op een Cao-waakhond in het leven te roepen, die actief misstanden opspoort en oplost.

Onder de cao vallen ruim 250.000 medewerkers die werken in meer dan 5500 supermarktondernemingen.

– – – – – – –

Naschrift red. supermacht:

Vanavond (4 febr 2011) besteede de VARA aandacht aan deze kwestie in het programma ‘Uitgesproken’. Om 2 uur vanmacht wordt dit herhaald.

Uitgesproken toonde een korte documentaire waarin bestuurder Monsma van de CNV Dienstenbond en een paar supermarktmedewerkers worden geïnterviewd. Een ervan rekent voor dat het verplichte, maar onbetaalde overwerk hem soms tot 250 euro per maand kost. Protesteren betekent onvermijdelijk ontslag, zo is de ervaring. Monsma geeft aan dat het afgelopen moet zijn met het misbruik door de supermarkt-concerns.

Aansluitend is er in de studio een interview met Groenlinks kamerlid Klaver. (De supermarkt-vertegenwoordiger CBL wilde niemand sturen). In maart gaat Klaver (met de CNV?) naar de supermarkten toe om de werknemers te wijzen op hun rechten. Hij roept werkgevers- en werknemers-organisaties op om een CAO-waakhond in het leven te roepen (die actief op zoek gaat naar misstanden in supers). Volgens hem moet de consument beseffen dat alle prijsverlagingen (zoals bij prijzenoorlogen en aanbiedingakties) door iemand betaald moeten worden: de ontwikkelingslanden, de boeren en/of de werknemers.

Reageren op het persbericht en de aktie van de CNV Dienstenbond kan niet meer (was: http://www.ikwerkindesupermarkt.nl/nieuws/artikel/?tx_ttnews[year]=2011&tx_ttnews[month]=02&tx_ttnews[day]=04&tx_ttnews[tt_news]=7&cHash=6ea04c39d9f92c65b37301d4d83a9673)

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=389)

Uitnodiging PAL-workshopdag 18 februari: voor een duurzaam en rechtvaardig Europees landbouwbeleid

(21 februari 2011) Het Platform Andere Landbouw organiseert op 18 februari een workshop-dag over een duurzaam en rechtvaardig Europees landbouwbeleid. De drie onderwerpen zijn “Een beter Europees Gemeenschappelijk Landbouwbeleid”, “Korte Ketens” en “Duurzaamheid in de keten”. Mensen die zich actief willen inzetten voor zo’n beleid worden van harte uitgenodigd hieraan deel te nemen.

Deze dag is onderdeel van een campagne om in Nederland steun te verwerven voor een alternatief voor het huidige Europese landbouwbeleid. Sinds een paar maanden is er een brede discussie in de Unie gaande over de aanpassing van dit beleid per 2013. Dat nieuwe beleid zal  na invoering tien jaar van kracht zijn.

Veel organisaties in Europa zijn erg kritisch ten aanzien van het huidige beleid en namen het initiatief voor een brede maatschappelijke discussie over een alternatief beleid, een beleid dat uitgaat van werkelijke duurzaamheid en rechtvaardigheid. In Nederland neemt het PAL het voortouw hiertoe.

Het Platform Andere Landbouw bestaat uit mensen die actief zijn in boerenorganisaties of in organisaties die zich inzetten voor milieu, natuur, gentechvrij voedsel, rechtvaardige ontwikkelingssamenwerking, korte voedselketens, illegale arbeiders in de tuinbouw, en smaak en kwaliteit van voedsel, en meer.

Meer informatie over het Platform is te vinden op de website AardeBoerConsument. Lees bijvoorbeeld de “Verklaring van Utecht, Landbouw 2013” van 8 oktober waarin de uitgangspunten worden toegelicht.

De uitnodiging is te vinden via deze link

(verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=410)

Berlijn 22 januari: 22.000 demonstranten voor een duurzaam en rechtvaardig landbouwbeleid

(23 januari 2011)(update 180124) Op 22 januari demonstreerden ruim 20.000 boeren en burgers tegen industriële agro-bedrijven, gentechnologie in de landbouw en tegen het dumpen van goedkope Europese landbouwproducten in ontwikkelingslanden. Meer akties volgen, aldus de organisatoren.  Lees verder“Berlijn 22 januari: 22.000 demonstranten voor een duurzaam en rechtvaardig landbouwbeleid”