Vakbonden beschuldigen supermarkten van leeftijdsdiscriminatie aan vooravond van CAO-besprekingen

(6 februari 2010 – update 181101) Vlak voor de start van een nieuwe ronde van CAO-onderhandelingen op 4 februari beschuldigden FNV Bondgenoten en CNV Dienstenbond de werkgevers in de supermarktbranche van leeftijdsdiscriminatie en het niet-nakomen van CAO-afspraken. Met name jongeren zijn daarbij de klos zo blijkt uit vakbondsenquetes onder supermarktpersoneel. Volgens Patricia Hoogstraaten, directeur van het Vakcentrum (werkgevers zelfstandige levensmiddelenbedrijven), zijn die conclusies echter “tendentieus”: de werkgevers houden zich aan de wet, maar flexibiliteit is noodzakelijk vanwege crisis en prijzenoorlog.

Aan de vooravond van nieuwe CAO-onderhandelingen zijn de vakbonden in aanvaring gekomen met de werkgeversorganisatie Vakcentrum over de behandeling van jonge werknemers. Op 2 februari presenteerde CNV Dienstenbond de resultaten van een onafhankelijk onderzoek onder jongeren tot 23 jaar over klachten in supermarkten (1). Diezelfde dag presenteerde FNV Bondgenoten de uitkomst van “Meldpunt (sociale) veiligheid supermarkten’ (2).

Veel klachten

Bestuurders van beide bonden vinden dat de supermarkt-werkgevers het niet zo nauw nemen met de behandeling van jong personeel. Volgens de Dienstenbond heeft een kwart van de medewerkers drie keer of meer een tijdelijk contract gehad en weet 30 procent van hen dat ze geen vast contract zullen krijgen. Volgens bestuurder Fedde Monsma van CNV Dienstenbond gaat het in 70 à 80 procent van de gevallen om het vervangen van een vakkenvuller door een nog jongere. Monsma: “Dan kun je praten over wegwerppersoneel… Alles moet zo goedkoop mogelijk.” Bondgenoten constateert dat “taskforce Deeltijd Plus” van de overheid om alleenstaanden of vrouwen met kinderen meer kansen te bieden op betaald werk in de praktijk niet wordt gehonoreerd door werkgevers in de supermarktbranche, omdat die toch veelal de voorkeur geven aan de goedkopere, jongere oproepkrachten.

Een andere soort klacht die de bonden te horen kregen, ging over het niet betalen van het ‘extra kwartiertje’ werk na sluitingstijd. Volgens CNV Dienstenbond gaat het daarbij om 28% van de personeelsleden. Bestuurder Arie van der Pijl van FNV Bondgenoten gaf aan dat er ook veel werd geklaagd over het kwijtraken van vakantiedagen bij ziekte of doordat men niet op tijd wordt ingeroosterd. Maar ook dat lunch- of koffiepauzes worden ingekort bij onverwachte drukte bij de kassa’s. Het gaat volgens hem allemaal om kostenbesparingen, die voor werkgevers blijkbaar belangrijker zijn dan het nakomen van de cao-afspraken.

Andere, schrijnende voorbeelden van klachten gaan over werkdagen van 9 tot 9. Supermarkten houden zich dus niet aan de werktijden-regeling. Verder blijkt dat de helft van de medewerkers geen verplichte veiligheidsinstructie heeft gehad, hoewel dat wel is voorgeschreven door de CAO. De CNV wil zelfs een zogenaamde CAO-politie instellen voor de supermarktsector, een onafhankelijke instelling die in de gaten moet houden of supermarkten zich aan de afspraken houden. Monsam: “We willen nu echt de cijfers op tafel.”

“Branche investeert niet in personeel”

Arie van der Pijl die voor FNV Bondgenoten over de CAO onderhandelt, is van mening dat de werkgevers in de supermarktbranche niet bereid zijn te investeren in hun eigen sector. Er komt vooralsnog geen verbetering in de arbeidsomstandigheden van het supermarktpersoneel omdat er niet wordt geïnvesteerd in scholing, loonsverhoging, afschaffing van de jeugdlonen en maatregelen om de veiligheid voor personeel en klanten te vergroten.

Vakcentrum

Volgens directeur Patricia Hoogstraaten van het Vakcentrum – en CAO-onderhandelaar voor een deel van de werkgevers – gaat het slechts om “traditioneel tromgeroffel dat de cao-besprekingen inluidt.” Ze suggereerde dat de uitkomst van de CNV-enquête onbetrouwbaar is, want „het gaat om 500 van de 220.000 medewerkers in de branche.” Ze gaat verder in tegen de suggestie dat het personeel wordt uitgebuit en dat “iedereen er uit wordt gekieperd”. De werkgevers houden zich volgens haar aan de wettelijke regeling over het aanbieden van drie achtereenvolgende contracten voor bepaalde tijd. Flexibiliteit is van het grootste belang voor de branche vanwege de economische fluctuaties in de markt en de druk die op de marges staat. “Dat betekent dat je ook flexibel afscheid moet kunnen nemen van mensen.”

Ze is niet onder de indruk van het argument van de CNV dat de Commissie Gelijke Behandeling in 2006 al oordeelde dat er sprake is van stelselmatige overtreding van de wetgeving rond leeftijdsdiscriminatie. Hoogstraten: “De supermarkten zijn daarvoor nooit bestraft. En de politiek heeft geen aanleiding gezien de wet te wijzigen. Sterker nog, er ligt een wetsvoorstel van minister Donner waardoor het mogelijk wordt jongeren tijdelijk vier flexcontracten te geven.” Ze wijst het voorstel van een CAO-politie af, omdat er voldoende mogelijkheden zijn om knelpunten aan de orde te stellen.

Kamervragen

Fedde Monsma van CNV Dienstenbond en Jesse Klaver van CNV Jongeren overhandigden op 1 februari het onderzoeksrapport aan Ineke van Gent van GroenLinks die er nog dezelfde dag een aantal Kamervragen over stelde.

Noten:
(1) Zie “Rapportage CNV Supermarktpersoneel,” CNV Dienstenbond en “Samenvatting CNV Dibo onderzoek supermarkten,” CNVDienstenbond
(2) Zie bijvoorbeeld “Veel klachten over misstanden arbeidsvoorwaarden in supermarkten,” Supermacht, 9 maart 2009 en “Over tijdelijke contracten en leeftijdsdiscriminatie in de supermarktbranche,” supermacht, 4 april 2007.

Bronnen:
– “Herrie om „wegwerppersoneel” supermarkt,” Reformatorisch Dagblad, 3 februari 2010.
– “Supermarktbranche lapt cao-regels voor jongeren aan de laars,” CNV Dienstenbond, 1 februari 2010.
– “Werkgevers supermarkten investeren niet,” FNV Bondgenoten, 4 februari 2010 (weblink niet meer actief).
– “Werkgever supermarkt heeft naleving cao niet tussen oren,” FNV Bondgenoten, 2 februari 2010 (weblink niet meer actief).
– “Te oud en te duur met 18 jaar,” BNDeStem, 4 februari 2010.
– “Vakcentrum: ‘cao-politie disproportioneel’,” Levensmiddelenkrant, 3 februari 2010 (Deze weblink is niet meer actief).
– “Na drie contracten moet de vakkenvuller vertrekken,” Volkskrant, 2 februari 2010.
– “CNV haalt oude koeien uit sloot,” Vakcentrum, 2 februari 2010 (weblink niet meer actief).
– “CNV wil CAO-politie voor supermarkten,” Distrifood, 2 februari 2010.

(Verkorte weblink: https://www.supermacht.nl/?p=289)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *