Supermarkt test mobiel betalen met NFC-technologie



(door: Rob Bleijerveld)

De proef bij C1000 wordt uitgevoerd in
nauwe samenwerking met de Rabobank en de KPN. C1000 voorzag honderd
klanten van een mobiele telefoon met een speciale chip (RFID [1])
waarmee het mogelijk is op korte afstand draadloos gegevens uit te
wisselen. Bij het afrekenen houdt de klant de telefoon bij het
PIN-apparaat, toetst haar code in en het benodigde bedrag wordt
automatisch overgemaakt. Het systeem laat ook toe dat de opbrengst
van lege flessen, spaarzegeltjes en betaalkaarten op de
telefoon(rekening) wordt bijgeschreven. De proef is volgens C1000
vooral bedoeld om feedback van klanten te krijgen [2].

Ontwikkeling


Op maandag 27 augustus begint in de
Koopgoot in Rotterdam een tweede, vergelijkbare, proef: 1000
consumenten kunnen dan mobiel en contactloos betalen met het
betaalsysteem Payter. Dit systeem is echter niet direct gekoppeld aan
het reguliere PIN-systeem, dus moeten de klanten eerst de chip in hun
telefoon opladen met een tegoedbedrag [3].

Volgens de woordvoerder van het
C1000-project vullen deze en andere proeven elkaar aan. Het
C1000-project zou de eerste toepassing in Nederland zijn (en een van
de eerste in Europa) waarbij een mobiele telefoon draadloos aan de
PIN-toepassing wordt gekoppeld. In het buitenland wordt het betalen
met een mobieltje al langer toegepast (zoals het betalingssysteem
Felica van Sony in Japan).

Concurrentiepositie


De introductie en het gebruik van deze
chiptechniek in supermarkten heeft als doel de verbetering van hun
concurrentiepositie. De techniek maakt het aanhouden van (een deel
van het) kassa-personeel 'overbodig'. Verder kan op elk moment van de
dag worden nagegaan waar de (bestelde) goederen zich bevinden (in
fabriek of groothandel, onderweg, in winkelopslag of al op het
schap). Ook kan de inkoop beter worden afgestemd op de klantvraag en
het bindt de klant aan de winkelformule. Tegelijkertijd kunnen zowel
de klant (koopgedrag, winkeldiefstal) als de werknemer (loyaliteit,
inzet, sabotage of diefstal) beter in de gaten worden gehouden [4].

De calculerende burger


Het zal vooral de calculerende burger
zijn – en dan met name de draagkrachtige en gehaaste tweeverdiener –
die hierdoor wordt aangetrokken. Er is minder tijd nodig voor het
winkelen en het RFID-mobiel levert tijdens het winkelen allerlei
gegevens aan over de aangeboden producten. Tevens krijgen
kredietwaardige en trouwe klanten allerlei prijskortingen en
kadootjes.

Gevolgen

Het gaat de supermarkten natuurlijk
vooral om het eigen gewin. De efficiëntere productie,
distributie en levering en de arbeidskostenbesparingen hebben echter
grote nadelen voor anderen. Het zal bijvoorbeeld leiden tot meer
concurrentie voor de kleinere supermarkten en tot hogere kosten voor
(kleinere) producenten. Onder het personeel zullen meer ontslagen
vallen en waarschijnlijk zal een deel van de ontslagenen ingeruild
worden tegen goedkopere, flexibelere nieuwe arbeidskrachten. Verder
zal de (ongewenste) controle van de klant en de werknemer [5]
toenemen. Privacy gevoelige gegevens komen daarbij in handen van
particuliere ondernemingen (zonder voldoende toezicht [6],
en gedekt door een steeds meer opgerekte wet- en regelgeving [7]).

De 'doorzichtige' burger


Terwijl overheid en bedrijven het
voordeel voor belastingbetaler, burger en consument benadrukken,
geven critici aan dat er van alles mis gaat bij de ontwikkeling en
toepassing van RFID's. Zo wijzen campagnevoerders er met nadruk op
dat deactivering van de RFID-labels niet automatisch plaats vindt
wanneer de klant de winkel verlaat met hun boodschappen. Een klant
kan dan door het RFID-signaal gemakkelijk buiten de winkel door
derden te gevolgd zijn.

Ook is er een waslijst van klachten
verzameld rondom de haperende invoering van de chipcard voor het
openbaar vervoer in Rotterdam die ook met een RFID is uitgerust [8].

In feite gaat het bij de
RFID-ontwikkeling, het beoogde gebruik ervan en de afgeleide
toepassingsgebieden om wéér een stap in de richting van
meer controle van burgers [9][10].
Meer over de falende bescherming van privacy en de kwalijke gevolgen
van RFID's is onder meer te vinden op de website
http://www.bigbother.eu/

Verzet


Groepen die strijden voor mensenrechten
en voor privacyrechten zijn al jaren fel gekant tegen RFID. Ook
actvisten en hackers bljven niet met de armen over elkaar zitten. Zo
is er een firewall ontwikkeld die objecten afschermt tegen
binnenkomende signalen van een rfid-zender [11].
En worden er huis- en tuin methoden [RB: werking door mij niet
onderzocht!] voorgesteld om RFID-verklikkers onschadelijk te maken
zoals: een minuutje in de microwave oven bakken of inwikkelen in een
flinke laag zilverpapier.

Daarnaast beginnen recentelijk ook
technische experts en rechtskundigen hun bezorgdheid te uiten over de
veiligheid van de technologie [12].
Zo bewees een Duitse beveiligingsexpert dat het stelen persoonlijke
gegevens van een paspoort chip heel gemakkelijk is voor hackers en
ID-dieven. Het lukte hem zelfs om een kloon te maken van zo'n chip !
[13].

Noten:
[1]
Radio Frequency IDentification technology. Andere toepassingen
waarbij de RFID-techniek wordt gebruikt: het implantering onder de
huid van een chip bij bezoekers van een Rotterdamse Disotheek en bij
Amerikaanse ziekenhuispatiënten; het zogenaamde belparkeren;
opname in paspoorten en de OV chipcard (landelijke invoering in 2010
!).

[2]
"Supermarkt test betalen met mobieltje", door Thijs
Doorenbosch, 23 augustus 2007
(http://automatiseringgids.sdu.nl/ag/nieuws/nieuws/toon_nieuwsbericht.jsp?di=347036).

[3]
"C1000-proef mobiel betalen begonnen", door Erwin Boogert,
24 augustus 2007
(http://www.emerce.nl/nieuws.jsp?id=2101431&WT.mc_id=rss).

[4]
Al in een vroeg stadium werd de RFID-techniek gecombineerd met
optische volgtechnieken zoals Automatic
Target Recognition en
Automatic Target Tracking. Beide technieken zijn afkomstig uit de
oorlogsindustrie en kunnen materiaalverlies en sabotage tegengaan.
Het kan ook worden gebruikt om het gezicht van de consument te
koppelen aan het product wat is gekocht of van de werknemer aan de
producten die zij vervoert (zie: "Beyond RFID: Tagging
Integrated with Image-based Object Tracking", 13 oktober 2004
(http://www.cstcorp.com/Beyond%20RFID%20Whitepaper%2010.12.04.pdf).
[5]
Personeelsleden aan de bagage-band van de Italiaanse luchthaven
Malpensa zouden de RFID-controles hebben gesaboteerd door het
afplakken van de elektronische ogen met kauwgom en plakband en door
koffers dwars te plaatsen op de band. Het werktempo zou veel te hoog
liggen in de vakantieperiode… (Volgens de vakbonden hebben de
afhandelingbedrijven echter verzuimd om op toijd extra personeel aan
te trekken). "Chaos en trots duelleren bij (RFID)
bagageafhandeling", door Ferdi den Bakker, 8 augustus 2007
(http://www.logistiek.nl/nieuws/id5161-Chaos_en_trots_duelleren_bij_RFID_bagageafhandeling.html).

[6]
Bijvoorbeeld bij het recente Google-schandaal over het bewaren van
gegevens van internetgebruikers. Zie: "Privacy wordt gewoon
handel", 25 mei 2007
(http://www.quotenet.nl/2007/05/25/113020.php).

[7]
Bijvoorbeeld in het geval van de overdracht (en opslag) van
vluchtgegevens van Europese burgers aan (en door) de VS en het
schandaal rondom de interbancaire dienst Swift.

[8]
"Wat zijn de problemen met de OV-chipkaart?", door
GroenLinks Rotterdam, juli? 2007
(http://www.ov-chipklacht.nl/site/198/index.html).
[9]
Zie bijvoorbeeld het artikel "9 en 15 februari: tv-documentaire
'RFID, de slimme Revolutie'"
(https://www.supermacht.nl/index.php?option=com_content&task=view&id=76&Itemid=59)
en de aanwezige links voor meer achtergrondinformatie.

[10]
Zie ook: "Paspoort en privacy," door David Vervoort, 31
augustus 2006
(http://eurodusnie.nl/landelijk/paspoort-en-privacy-4.html).

[11]
Het RFID Guardian Project. Zie: "Made in Holland: RFID
Firewall", door Ronald Rovers, 9 mei 2007
(http://rfid.emerce.nl/2007/05/made_in_holland.html).

[12]
"Backlash against RFID is growing", door Chris Zappone, 21
mei 2007 (http://money.cnn.com/2007/05/21/technology/rfid/).

[13]
"RFID passports vulnerable to sabotage. ID theft a doddle",
door Nick Farrell, 13 augustus 2007
(http://www.theinquirer.net/default.aspx?article=41651).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *