Zelf bijdragen aan een mens-, dier- en milieuvriendelijke landbouw?

De
documentaires gezien en wat nu?

Zelf
bijdragen aan een mens-, dier- en milieuvriendelijke landbouw?
In deze
folder staan doe-het-zelftips, meer informatie en een overzicht van
organisaties die aan dit onderwerp werken.

Wat kan
ik zelf doen?

Als
consument en burger heb je veel macht.

Enkele
tips:

. Koop zo
veel mogelijk seizoensgebonden producten.
. Koop zoveel
mogelijk uit je eigen regio. Bij de boer of in de landwinkel of neem
een groenten­abonnement. Zo is het energieverbruik het laagst, en
steun je vaak kleinere boeren.
. Koop ook in
de supermarkt producten uit eigen land of met het FairTrade keurmerk
(zoals Max Havelaar koffie), waarvoor de boer in ontwikkelingslanden
een betere prijs ontvangt.
. Mensen die
het zich kunnen veroorloven, kunnen biologische producten kiezen.
. Door minder
vlees te eten leg je minder beslag op natuur, landbouwgrond en zoet
water (zowel hier als in ontwikkelingslanden).
. Als burger
kun je je verdiepen in de oorzaken van deze problematiek (zie hierna)
en daarmee de politiek confronteren. De op de achterzijde genoemnde
organisaties kunnen je hierbij helpen.
. Bij
verkiezingen zou je kunnen stemmen op partijen die het meest kritisch
zijn over de zogenaam­de 'vrije' markt. Bekijk bijvoorbeeld de
programma's van de SP en de Christen Unie eens.

Bij het
huidige liberaliseringsbeleid moeten boeren in Noord en Zuid steeds
meer onderling en op de wereldmarkt concurreren, waarbij de
efficiëntste wint. Tevens lokken supermarkten consumen­ten
binnen met (te) goedkoop voedsel tijdens de huidige supermarktoorlog.
Beide ontwikkelingen zorgen voor een druk op de gehele keten tot aan
de boer toe om de kosten te verlagen, en dat kan alleen via
schaalvergroting en door in te leveren op dierenwelzijn en milieu.

Kleine en
middelgrote (gezins)bedrijven maken zo steeds meer plaats voor enorm
grote, kapitaalinten­sieve bedrijven. Bedrijven met duizenden
stuks vee of honderden hectaren zijn geen uitzondering meer. Het
volgende slachtoffer wordt de koe – die bij ongewijzigd beleid – van
de wei in de bio­industrie zal belanden. De komende tien jaar
zullen op deze manier alleen in Nederland al 20.000 boerenbedrijven
het loodje leggen.

Het Europese
handelsbeleid en de WTO stimuleren de vrije markt en de
exportgerichte grootschali­ge landbouw. Dit komt mede door de
lobby van de multinationale bedrijven in toelevering, handel en
verwerking van agrarische producten. Zij willen toegang tot de
goedkoopste grondstoffen, en/of lokale en nationale markten
binnendringen, die eerst werden voorzien door eigen boeren. Hiervoor
worden export- en inkomenssubsidies misbruikt, hoewel de overheid ons
wil doen geloven dat de EU-landbouwhervormingen goed zijn voor milieu
en landschap.

Kleine en
middelgrote boeren profiteren overigens nauwelijks van deze
subsidies: zij krijgen slechts een gedeeltelijke compensatie voor de
prijsverlaging die het gevolg is van die hervormingen. Door dalende
inkomens kunnen zij juist minder aandacht besteden aan platteland,
natuur en milieu- en een diervriendelijke landbouw.

Maar er is
een alternatief: het Europese Gemeenschappellijke Landbouwbeleid moet
grondig worden herzien. De productie moet door middel van
productiebeheersing afgestemd worden op de Europese consumptie, zodat
er geen overschotten meer geproduceerd worden. Alle
handelsverstorende ex­port- én inkomenssubsidies kunnen
dan worden afgeschaft en daarmee de dumping in ontwikke­lingslanden.
Bovendien is een flexibele vorm van bescherming van de eigen markt
nodig waardoor een eerlijke prijs mogelijk wordt voor zowel boeren in
ontwikkelingslanden als in Europa.

Alleen via
die eerlijke prijs kunnen zij aan alle maatschappelijke eisen
voldoen, kan de gezinsland­bouw in stand worden gehouden en kan
de koe dus in de wei blijven. De vrijgekomen subsidiegel­den
kunnen dan worden ingezet voor gerichte betaling aan een minderheid
van boeren die zich in­zetten op het gebied van landschaps- en
natuurbeheer en biologische landbouw.

Daarnaast zou
de belasting op arbeid moeten verschuiven naar belasting op
milieuvervuiling en mi­lieu-uitputting.

Dat zal er
toe leiden dat transport duurder wordt en het gesleep met voedsel en
dieren over de we­reld wordt ontmoedigd.

De
exporterende bedrijven hebben vaak goede contacten met de nationale
overheden, die de belan­gen van de bedrijven verdedigen binnen de
WTO. Brazilië eist meer markttoegang voor haar
land­bouwproducten tot de EU, terwijl de EU weer toegang wil tot
Brazilië voor industriële producten en diensten. Zo vindt
er een uitruil van exportbelangen van multinationals plaats, terwijl
boeren, arbei­ders en het Midden- en Klein Bedrijf, die voor de
nationale markt willen produceren met de voor hen rampzalige gevolgen
worden geconfronteerd. Europa zou zelf haar veevoer kunnen verbouwen,
maar dat is alleen lonend als de milieuonvriendelijke (vooral
genetisch gemanipuleerde) soja door importtarieven geweerd kan
worden. Op vergelijkbare wijze zouden we palmolie en suikerriet (als
biobrandstof) uit ontwikkelingslanden van de Europese markt moeten
weren, omdat ook dit ten koste gaat van voedselvoorziening en
natuurgebieden aldaar.

Tomaten
worden in Spanje efficiënt maar met veel pesticiden en veel
waterverspilling geprodu­ceerd, hierbij wordt veelvuldig gebruik
gemaakt van Afrikaanse arbeiders. Vooral door de lage ar­beidskosten
zijn deze producten zelfs zonder subsidies nog goedkoper dan de
producten van de Afrikaanse boer. Dus afbouw van subsidies is niet
voldoende. In weerwil van WTO-regels zou het mogelijk moeten zijn dat
landen hun markt beschermen en hun eigen landbouwbeleid bepalen; dit wordt wel
'voedselsoevereiniteit' genoemd.

Meer
informatie is te verkrijgen via de volgende organisaties:

* Platform
Ander Landbouwbeleid
(PAL):
Samenwerkingsverband
van boeren-, ontwikke­lings-, milieu- en consumentenorganisaties
die streven naar een ander landbouwbeleid in Nederland en Euro­pa
 
* Platform
Aarde Boer Consument
(ABC):
Bestaat
vooral uit kritische boerenorganisaties die streven naar hervorming
van het huidige internationale landbouwbeleid, en wil tevens de kloof
dichten tussen de boer en de consument. Het platform streeft naar een
milieu- en dier­vriendelijke landbouw, het behoud van
gezinsbedrijven en een vitaal platteland.

* Goede Waar
& Co
:
Geeft veel
info over duurzame producten, vooral kleding, voeding en gentech.

* Via
Campesina
:
Een
internationale organisatie waarbij kritische boerenbewegingen uit
arme en rijke landen zijn aangesloten. Zij streven naar grondige
hervorming van het wereldwijde landbouwbeleid en
voedselsoevereiniteit.

*Milieudefensie:
Zet zich in
voor een duurzame, levensvatbare landbouw met respect voor dieren, de
natuur en het milieu en een eerlijke prijs voor de
boer.

11 februari
2007

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *