door Rob Bleijerveld

Op 5 juni riep de Vereniging Eigen Rijders (VERN) in een persbericht alle transportbedrijven, taxibedrijven en busbedrijven op van 23 tot 27 juni 2008 op "transportvakantie" te gaan indien de regering blijft vasthouden aan haar voornemen op 1 juli een accijnsverhoging voor diesel (3 euro ct.) in te stellen. En als op 1 juli toch wordt ingevoerd, zal de VERN oproepen tot uitbreiding van de aktie. De 150 miljoen euro die deze maatregel de sector bij benadering kost, komt bovenop de extra kosten door andere maatregelen van Nederlandse en Europese overheden.

De transporteurs komen hierdoor in toenemende mate in financiele problemen. De aangekondigde "transportvakantie" kan leiden tot ernstige problemen bij de bevoorrading van supermarkten en andere bedrijven. Het VERN raadt de supermarktondernemers daarom aan om voldoende voorraad in het magazijn te hebben, omdat verwacht kan worden dat de consument zal gaan hamsteren.


Andere dure maatregelen

Behalve tot een accijnsverhoging besloot de Nederlandse regering op 30 mei ook tot het instellen van een kilometerheffing per 2011 van 12 euro ct. per kilometer voor vrachtwagens. Deze maatregel, bedoeld om files te verminderen, mobiliteit te bevorderen en milieuvervuiling terug te dringen, zal de transportbedrijven naar schatting 600 miljoen euro op jaarbasis kosten. Daar komt mogelijk nog eens 1,5 tot 3 miljard euro per jaar bij indien het plan van de Europese Commissie doorgaat om de externe kosten van het internationale transport te internaliseren. Verder zit er nog een verhoging van de motorrijtuigenbelasting voor de transportsector in het vat met een lastenverhoging van tussen 2,25 tot 4 miljard euro bedragen voor de sector.

Dit heeft volgens de VERN diverse gevolgen. Zo zullen de transportbedrijven niet in staat zijn in de CAO te regelen dat hun chauffeurs gelijk loon behouden zodra de verplichte verkorting van de werkweek ingaat (van 60 naar 48 uur) overeenkomstige een recent besluit van het Europese Parlement. Een inkomensachteruitgang van de werknemers van ongeveer 20 procent is dan te verwachten. Tevens zullen de bedrijven genoodzaakt zijn de extra belastingen en heffingen door te berekenen aan opdrachtgevers en producenten die deze kosten op hun beurt weer zullen doorberekenen aan de consument. "De consument zal als eerste, 150 miljoen extra belasting betalen. In 2011 zal de consument 750 miljoen extra belasting betalen, mogelijk verhoogd met 1,5 tot 3 miljard aan extra belastingen vanuit Brussel," aldus het VERN-persbericht.

Als het kabinet niet afziet van deze verhogingen, zullen veel bedrijven volgens de vereniging failliet gaan; daarbij kost "iedere cent per kilometer belastingverhoging de consument 50 miljoen euro." De VERN waarschuwt dat het zijn oproep tot een "transportvakantie" zal uitbreiden naar andere bedrijven als de regering in haar voornemen volhardt.


Akties

In Nederland zijn er inmiddels al een paar akties geweest, waarvoor door verschillende transportorganisaties werd opgeroepen. Zo was er op 29 mei een 'publieks-vriendelijk' toeterprotest en werd er een petitie aangeboden aan de Tweede Kamer. Op 12 juni voerden truckers op achttien plekken op snelwegen actie. Ze reden daar een half uur lang 50 kilometer per uur zodat er in totaal 100 kilometer aan file ontstond. De aktie van 23 juni zal naar verwachting veel meer overlast opleveren.


Europa

In vergelijking met Nederland zijn de akties van boze vrachtwagenchauffeurs tegen heffingen en accijnsen in andere Europese landen echter een stuk heftiger en meer grootschalig. De media spreken over een golf van militante akties door vrachtwagenschauffeurs, maar ook door chauffeurs van taxi's en ambulances, veehouders, boeren, wijntelers en vissers. Er waren berichten uit ondermeer Polen, Frankrijk, Spanje, Bulgarije, Verenigd Koninkrijk, Portugal en België over uitgebreide wegblokkades, akties tegen stakingsbrekers, vernielingen en botsingen met de politie uit protest tegen de dieselprijsverhogingen en andere dure maatregelen. Zo trokken zo'n 200 vissers bijvoorbeeld op 4 juni naar Brussel om de Europese bestuurders te vertellen wat ze er van vinden. Ze stuitten daar op diverse politiebarricades en raakten vervolgens slaags met de politie, gooiden een paar auto's omver en vernielden een aantal ruiten.

Op veel plaatsen leidden de akties al tot schaarste van het voedselaanbod in winkels, supermarkten en restaurants, was zelfs sprake van de bevoorrading van diverse benzinestations onder politiebegeleiding en de stopzetting van assemblagefabrieken van auto's. In sommige landen deden regeringen inmiddels toezeggingen tot het tijdelijk intrekken van genomen maatregelen. De Europese bestuurders beraden zich ook op deze situatie van groeiende onrust en zullen hierover op 19 en 20 juni spreken.


Bronnen (en verder lezen):
- " 'Lege schappen bij staking vrachtwagenchauffeurs' - Consumenten moeten rekening houden met lege schappen in de supermarkten," 4 juni 2008, RTLZ (http://www.rtl.nl/(/financien/rtlz/home/)/components/financien/rtlz/2008/weken_2008/23/0604_1300_lege_schappen_actie_vrachtwagens.xml).
- "Actie Accijnsverhoging" 5 juni 2008 (http://www.vern-info.nl/)
- "Vrachtwagenchauffeurs in actie tegen dure diesel," DAG, 28 mei 2008 (http://www.dag.nl/1077212/NIEUWS/Artikelpagina-Nieuws/Actie-vrachtwagenchauffeurs-tegen-dure-diesel.htm).
- Dossier 'kilometerheffing' (http://www.fd.nl/nieuws/dossiers/9268400/8474847/)
- "Kilometerheffing dichterbij door afschaffing bpm," Nieuwsblad Transport, 30 mei 2008 (http://www.nieuwsbladtransport.nl/nieuws/id21834-Kilometerheffing_dichterbij_door_afschaffing_bpm.html).
- "Files opgelost na acties vrachtwagenchauffeurs," De Stentor (http://www.destentor.nl/algemeen/binnenland/3265339/Files-opgelost-na-acties-vrachtwagenchauffeurs.ece).
- "EU leaders unsure how to handle fuel crisis - The high cost of oil is beginning to have political consequences," door Philippa Runner, EUObserver, 29 mei 2008 (http://euobserver.com/880/26236).
- "Oil-shocked fishermen clash with police on EU doorstep," door Leigh Philipps, 4 juni 2008 (http://euobserver.com/?aid=26273).
- "Oil prices: Europe threatened with summer of discontent over rising cost of fuel," door Angelique Chrisafis en Graham Keeley, Guardian, 10 juni 2008 (http://www.guardian.co.uk/business/2008/jun/10/oil.france).
- "Protesten vrachtwagenchauffeurs in Europa tegen dure brandstof," Financieele Dagblad, 12 juni 2008 (http://www.fd.nl/csFdArtikelen/WEB-HFD/y2008/m06/d12/protest).
- "Akties van Europese melkveehouders voor ander regulerings- en prijssysteem," door Rob Bleijerveld, 9 juni 2008 (http://www.supermacht.nl/index.php?option=com_content&task=view&id=169&Itemid=1).