FNV Jong en de jongerenorganisaties van SP (Rood) en GroenLinks (Dwars) boden op 19 december het Zwartboek Flexwerk aan aan CAO-coördinator Anja Jongbloed van FNV Bondgenoten. Jonge werknemers van supermarkten worden behandeld als wegwerpjongere en moeten een betere bescherming krijgen, concluderen de organisaties.

Uit de zogenaamde Flexinspecties die FNV Jong, Dwars en Rood begin augustus 2007 uitvoerden in een aantal supermarkten in Nederland blijkt dat de jongeren van hun zestiende tot hun negentiende keihard moeten werken in vulploegen of achter de kassa, maar weinig rechten hebben en een laag loon krijgen. Op hun twintigste worden ze vervolgens afgedankt en ingeruild voor een nieuwe jongere van zestien. In feite worden ze ingezet als 'wegwerppersoneel' dat na gebruik wordt weggegooid.

Tijdens de vierdaagse inspectie werd gesproken met bijna tweehonderd supermarktmedewerkers, vooral tussen zestien en twintig jaar. Dat leverde een waslijst aan klachten op.

Veel jongeren worden na afloop van drie tijdelijke contracten ontslagen in plaats van in vaste dienst genomen. Medewerkers met nulurencontracten krijgen regelmatig niet doorbetaald (zoals bij ziekte) ondanks bepalingen in CAO en Flexwet. Ze werken vaak meer uren dan contractueel is vastgelegd (en wordt betaald). De meeste medewerkers hebben een flexibel contract (tijdelijk, oproepbasis of nuluren). Er zijn veel gebroken diensten (bijvoorbeeld werken van 9 tot 12 en dan van 17 tot 20 uur) en de roosters worden pas kort van tevoren bekend gemaakt.

Verder is de beloning laag, en de werkdruk hoog. De werkdruk neemt vooral in de Randstad toe door personeelstekort en de inzet van steeds minder ervaren krachten. Veel winkels kampen met lege schappen door een tekort aan chauffeurs en medewerkers om snel uit te laden.


Eisen aan politiek en supermarkten

FVN Jong, Rood en Dwars eisen een betere naleving van de Flexwet, verbetering van de positie van flexwerkers en betere voorlichting voor jonge medewerkers over hun rechten en plichten.

Naar aanleiding van het Zwartboek zijn een aantal stappen gezet richting politiek. Zo vroegen de kamerleden Renske Leijten (SP) en Ineke van Gent (GroenLinks) opheldering aan de minister van Sociale Zaken. Ze willen dat supermarkten minder gebruik maken van losse jaarcontracten en zolang er werk te doen is jongeren niet na twee of drie tijdelijke contracten aan de kant zetten. Ook moet de Arbeidsinspectie harder optreden tegen uitbuiting en moeten jongeren beter worden voorgelicht over hun rechten.

Voorzitter Judith Ploegman zal namens FNV Jong de steun van FNV Bondgenoten vragen om jongeren in supermarkten weer een toekomstperspectief te geven. "Na de jaarwisseling gaan we met de supermarkten rond de tafel zitten," aldus Ploegman. En CNV Jongeren, de jongerenvakbond van het CNV, constateert dat uit het FNV JONG-onderzoek onder supermarktmedewerkers en uit hun eigen vakantiewerkonderzoek afgelopen zomer blijkt dat de werkgevers hun gedrag niet hebben verbeterd. Klaas Pieter Derks, voorzitter CNV Jongeren waarschuwt de supermarkten dat als zij in 2008 hun gedrag ten opzichte van jongeren niet verbeteren, de supermarktkrachten worden opgeroepen hun werk een tijdje neer te leggen.



Bronnen:
- "Presentatie Zwartboek Flexwerk", door FNV Jong, 19 december 2007 (http://www.fnvjong.nl/nieuws/nieuws/zratboek_flexwerk.asp).
- "Jongere in supermarkt vaak wegwerppersoneel", door FNV, 19 december 2007 (http://www.fnv.nl/defnv/actueel/nieuws/jongeren_wegwerppersoneel_supermarkten.asp).
- Het Zwartboek Flexwerk is te vinden op: http://www.fnv.nl/binary/ZwartboekFlexwerk_tcm7-14525.pdf
- "Jongeren in supermarkt vaak wegwerppersoneel," door SP, 19 december 2007 (http://rood.sp.nl/nieuws/id/674).
- "Fenomeen ‘wegwerppersoneel’ supermarkten aan de kaak gesteld," door Ineke van Gent, 19 december 2007 (http://start.groenlinks.nl/fenomeen-wegwerppersoneel-supermarkten-aan-de-kaak-gesteld).
- 'Actie tegen supermarkten als situatie niet verbetert', door CNV, 20 december 2007 (http://www.cnv.nl/home/nieuws/artikel/26507/?tx_ttnews%5Byear%5D=2007&tx_ttnews%5Bmonth%5D=12&cHash=a8d70f77f1).