Maatschappelijke organisaties zullen op woensdag 12 oktober de onafhankelijkheid van de European Food Safety Authority (EFSA) aan de kaak stellen tijdens een belangrijke stakeholder-bijeenkomst na berichten over verschillende gevallen van belangenverstrengeling en nauwe banden met de industrie.

Het Britse Guardian meldde op 1 juni dat de mededingingsautoriteit in Zuid-Afrika toestemming [1] gaf aan het Amerikaanse supermarktbedrijf Wal-Mart om een meerderheidsbelang van 51% te verwerven van het in Johannesburg gevestigde Massmart. De overname bedraagt 2,4 miljard dollar. Het Massmart-concern omvat negen groothandels- en winkelketens en telt in totaal 288 winkels in 14 Afrikaanse landen. Deze zaak wordt gezien als een testcase voor grote buitenlandse investeringen in Zuid-Afrika, aldus de Guardian.
De kwestie heeft ook tot grote opschudding geleid en krijgt mogelijk nog een staartje.

Op dit moment wordt in de Europese Unie gediscussieerd over het buitenlandse investeringsbeleid onder het nieuwe Lissabon Verdrag. Het huidige beleid verschaft multinationale ondernemingen (zoals grote supermarktketens) erg veel bescherming van hun buitenlandse investeringen (lees: vooral marktvergroting door bedrijfsovernames). Dit gaat vaak ten koste van de beleidsruimte van overheden (sociale, economische en milieuregels) en van de portemonee van de belastingbetalers (schadevergoedingen wegens "gederfde winsten" en hoge juridische kosten). Het Seattle-to-Brussels network (S2B) is een petitie gestart voor een eerlijk Europees investeringsbeleid. De petitie zal voor begin april worden overhandigd aan de Europese parlementariërs. Aan individuen en maatschappelijke organisaties het verzoek om de petitie te ondertekenen en mee te helpen de campagne meer bekendheid te maken.

Het Pensioenfonds PNO Media heeft supermarktconcern Wal-Mart op haar uitsluitingslijst gezet omdat het bedrijf doorgaat met het schenden van arbeidsrechten. PNO Media probeerde al sinds juli 2008 - tevergeefs - de voortdurende schending van arbeidsrechten door het Amerikaanse grootwarenhuis aan te kaarten. Maar de Wal-Martleiding weigerde dit punt op de agenda van de aandeelhoudersvergadering zetten.

Volgens een recent rapport van de Nederlandse Mededingingsautoriteit maakten supermarkten in de periode 2005-2008 meer winst dan de "andere schakels in de voedselketen". De NMa beweert dat de supers de prijzen voor hun producten echter niet "eenzijdig" konden opdrijven ten koste van producenten en consumenten... Critici dringen aan op een diepgaand en uitgebreid onderzoek naar misbruik van inkoopmacht door supermarktketens en op verandering van de Mededingingswet.

Het kassapersoneel van supermarkten start volgende week met een training om jongeren van 20 en jonger die alcohol of tabaksproducten willen kopen, te herkennen. Het is een eigen initiatief van de supermarkt-sector die daarmee de wet strenger naleeft dan is voorzien.

Volgens David Cronin (New Europe) wil de Commissie hooguit wat bijschaven aan een "oneerlijk en niet-duurzaam systeem", maar zal dat verder ongemoeid laten. "In het 12 pagina's lange document is er bijvoorbeeld geen erkenning voor de negatieve gevolgen van de manier waarop ons voedsel tot ons komt in de supermarkten," aldus Cronin. Ook Andrew Willis (EU Observer) concludeerde dat de Commissie het huidige systeem wil handhaven en alleen het systeem van direkte landbouwbetalingen enigszins wil aanpassen.
Ondertussen bemoeit een breed scala aan organisaties in de Europese lidstaten zich actief met deze discussie...

Verder lezen:  Gelekt document: Europese Commissie zet niet in op daadwerkelijke hervorming van het landbouwbeleid per 2013

De recente invallen door de Nederlandse Mededingings Autoriteit in de tuinbouwsector zorgde voor veel kritiek. De NMa onderzoekt eventuele prijsafspraken aan de aanbodzijde, maar lijkt de afnemers (supermarkten en inkoopcentrales) te ontzien. Volgens de Europese Commissie zijn het juist de supermarkten die de markt beheersen ten koste van de producenten en de consumenten.