20 juli 2010: Van wie zijn de broccoli en de tomaat? Protestactie bij het Europees Octrooi Bureau in München tegen patenten op voedsel (overgenomen van ASEED.net)

De coalitie “No-patents-on-seeds” (NPOS) protesteert vandaag tegen het patenteren van zaden, platen, dieren en voedsel bij het Europees Octrooi Bureau (European Patent Office - EPO) in München. A SEED is aanwezig om bij te dragen en verslag te doen. De gelegenheid is de eerste hoorzitting over een fundamenteel besluit over de aard van Europese patenten.

Op basis van toegewezen octrooien op broccoli en tomaten, en voedingsproducten die ermee gemaakt zijn, zal het Octrooibureau besluiten of natuurlijke hulpbronnen voortaan geclaimd kunnen worden als "uitvinding". In een symbolische actie halen demonstranten kopieën van octrooiaanvragen voor de deur door papierversnipperaars. Meer dan 1000 aanvragen voor patenten op voedsel zijn ingediend bij de EPO. De NPOS-coalitie verwacht dat de EPO de controversiële octrooien niet zal herroepen.

“Als patenten op broccoli en tomaten niet worden verboden, gaan de sluizen volledig open,” zei Christoph Then, octrooideskundige bij Greenpeace Duitsland. “Een handvol agrobedrijven en voedingsmultinationals kunnen in de toekomst de gehele voedselproductie in handen controleren. Door de afhankelijkheid van deze bedrijven zullen prijzen voor boeren en consumenten stijgen. De uitverkoop van de natuurlijke bron van leven kan nu alleen nog gestopt worden door nieuwe octrooiwetgeving.” De alliantie heeft al 100.000 handtekeningen van burgers verzameld die achter een verbod op patenten op zaden, planten en dieren staan [1].

Het Engelse biotechbedrijf Plant Bioscience Limited heeft sinds 2002 patent op een broccoli met een hoog glucosinolatengehalte. Deze bittersmakende stof geeft broccoli zijn typische smaak en zou ook het ontstaat van kanker tegengaan. Twee agrobedrijven dienden bezwaar in bij de EPO tegen het patent op deze lucratieve broccoli. Ook is er bezwaar ingediend tegen de zogenoemde rimpeltomaat. Het patent dekt de veredeling en vermarkting van een tomaat met een laag watergehalte waardoor die makkelijker industrieel te verwerken is. Echter in mei j.l. heeft de EPO al een octrooi op zonnenbloemen bevestigd dat zaden, planten en gewonnen olie bestrijkt.

“Er moeten grenzen gesteld worden aan wat de EPO mag toestaan”, zegt Bell Batta Torheim van het Development Fund, een milieu- en ontwikkelingsorganisatie. “Een bureau dat speelt volgens de eigen regels en gefinancierd wordt met octrooigelden zal in geval van twijfel de aanvrager in het gelijk stellen. No-patents-on-seeds informeert het publiek al jaren over de schandalige patenten die het EPO toekent.”

Elly Janssen van A SEED: "De afgelopen jaren zien we een zorgwekkende trend richting meer en meer patentaanvragen op zaden en dieren die op een gangbare manier veredeld of gefokt zijn. Octrooiwetgeving moet nu aangepast worden om patenting op leven te stoppen."

Op maandag 19 juli vond in Munchen ook de internationale conferentie "Patents on Seeds - The Turning Point?" plaats [2]. De conferentie ging in op de negatieve impact van het octrooisysteem op de landbouw. Onderzoekers en wetenschappers, vertegenwoordigers van boeren- en maatschappelijke organisaties bespraken welke veranderingen noodzakelijk zijn, welke mogelijkheden openstaan en alternatieve modellen voor innovatie. Organisator en initiatiefnemer van de conferentie is de Europese coalitie No Patents on Seeds, waarin vooraanstaande NGO's zijn verenigd om de verregaande privatisering van levensvormen een halt toe te roepen.

Als kweker van groentezaden heeft Nederland een vooraanstaande positie in de wereld. Een meerderheid in de branche is tegen de huidige octrooiwetgeving die de markt op slot zet en de innovatie en de vrijheid van boeren, onafhankelijke kwekers en onderzoekers om hun werk te doen ernstig beperkt. De Nederlandse regering heeft inmiddels een onderzoek laten verrichten naar kwekersrecht, octrooirecht en de gevolgen van de Europese regelgeving, geheten "Veredelde Zaken" [3]. De constateringen en aanbevelingen liegen er niet om: de Europese Richtlijn 98/44 moet worden aangepast. De Minister van LNV wil de aanbevelingen van het rapport in afgezwakte vorm overnemen, maar de Tweede Kamer heeft op 1 juli jl. besloten dat vervolgonderzoek en verdergaande voorstellen noodzakelijk zijn [4]. Een van de samenstellers van het rapport 'Veredelde zaken' zal spreken tijdens de conferentie in Munchen.

De regeringen van Duitsland en Nederland hebben aangekondigd dat ze in Brussel zullen doen wat ze kunnen om de Europese octrooitwetgeving in te perken. No-patents-on-seeds roept op tot een totaal verbod op patenten op zaden, planten, dieren, hun genen en materiaal. In April 2010 gaf A SEED de brochure 'Wie wind zaait zal storm oogsten' over patenten en monopolievorming in de zaadindustrie [5].

Zie ook:
(toevoeging red.)
- foto protest Greenpeace-activisten 20 juli

Over de Duitse stellingname:
- “Aigner speaks out against biological patents,” The local de, 20 juli 2010.

En:
- “Broccoli and tomato patents under scrutiny at European Patent Office ,” DW, 20 juli 2010
- “Broccoli, tomatoes in landmark patent case,” Bloomberg, 20 juli 2010.
- “Unilever, Sears, Danisco, Time Warner, True North: Intellectual Property,” AFP, 21 juli 2010.
- “Broccoli, tomatoes in landmark patent case,” AFP, 20 juli.