Volgens haar is er sprake van machtsmisbruik in de voedingssector; de gemaakte winsten moeten echter in verhouding staan met de geleverde diensten. Ze haalt het voorbeeld van varkensboeren aan een winstmarge van 4 procent hebben terwijl de supermarkt vleesproducten doorverkopen met een winst van 22 procent. De Lange is van mening dat in de voedingssector - net zoals in de telecomsector - machtsmisbruik moet worden afgestraft met hoge boetes.

Hoge consumentenprijzen in de supermarkt betekenen immers niet automatisch een betere prijs voor de producent. Kroes zou moeten bijhouden ("monitoren") hoe de wisnetverdeling is in de productieketen voor voedsel. "We willen kijken hoe groot het verschil tussen de producenten- en consumentenprijs is, waar dat vandaan komt en of de rendementen in de verschillende schakels erg verschillen. Als we dat weten, kunnen we een oplossing voorstellen," aldus het parlementslid.

Het rapport van de landbouwcommissie is weliswaar niet bindend voor EU-lidstaten of Commissie, maar wel groeit de druk om beleid op te gaan stellen. Zo is er in februari vorig jaar al een soortgelijk rapport aangenomen door het Europees Parlement [2].

In een aantal EU-lidstaten waaronder Nederland wordt de druk sterker om de positie van toeleveranciers en kleine producenten te verbeteren of om de regels voor mededinging op te rekken.

Het Landbouweconomisch Instituut (LEI) bracht in januari een rapport uit waarin het aangeeft dat boeren van groente en fruit de onderliggende partij zijn bij het verdelen van de marge tussen de productie- en winkelprijs [3]. Minister van landbouw Gerda Verburg (nationaal en Europees) wil maatregelen nemen om de afzetkracht van telers te versterken. Gezamenlijk optreden door de lidstaten zou daarvoor nodig zijn.[4]

In 2008 voerden melkveehouders in Nederland en andere lidstaten akties tegen het Europees landbouwbeleid en de prijsdruk die wordt uitgeoefend door de zuivelcooperaties (en indirekt door de supermarkten).[5] En het broeit nog steeds.... Nederlandse aardappeltelers zetten op dit moment regionale telersverenigingen op naar voorbeeld van de United Potato Growers of America. Ze willen door gezamenlijk aanbod een hogere pieper-prijs kunnen afdwingen bij de frietindustrie (en indirekt bij de supermarkten).[6]. Ze werken daarbij nauw samen met Franse, Belgische en Duitse collega's.


Noten:
[1] Voor meer hierover, zie: "February Plenary session: 18-21 February 2008 - Part I, II, III” en "EP News, February 15th, 2008 (No. 344), UK Office of the European Parliament". Het is onbekend wanneer de Commissie zal reageren.
[2] Zie "EP Minutes, Strasbourg, Final edition", 18 februari 2008 en "Inkoopmacht Nederlandse supermarkten leidt tot uitbuiting", SOMO, 18 november 2007.
[3] "Prijsvorming glastuinbouw", Bunte cs., LEI, januari 2009.
[4] "Verburg: marges oneerlijk verdeeld", Agrarisch Dagblad, 6 januari 2009.
[5] Zie: "Akties van Europese melkveehouders voor ander regulerings- en prijssysteem", Rob Bleijerveld, 9 juni 2008.
[6] "NAV-telersbijeenkomsten: Het kan anders, het moet anders!", 11 december 2008 en "Meer pieper profijt in Amerika: 'The OPEC of Potatoes'", NAV en United Potato.

Bronnen:
- "Supermarkten onder vuur in parlement - Macht van supermarktbedrijven moet ingeperkt worden," Merwin Bisseling, 18 februari 2009.
- "Inkoopmacht van supers moet ingeperkt worden," MKBnet, 18 februari 2009.
- "CDA legt marges supers onder de loep," Distrifood, 11 september 2008.